İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinde Türk Ticaret Kanununun 438. maddesi uyarınca özel denetçi atanması talebinin farklı talepler ve yasal şartlar ışığında değerlendirilmesi.
Özet: Bir ticari şirket, genel kurul kararı doğrultusunda Türk Ticaret Kanununun 438. maddesi uyarınca belirli konuların incelenmesi için mahkemeden özel denetçi atanmasını talep etmiş; ancak mahkeme, özel denetim isteme hakkının ön koşulu olan bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmasına yönelik diğer hissedar davalarının henüz sonuçlanmadığını ve talep edilen denetim konularının hissedarın orijinal taleplerinden farklı olduğunu tespit etmiştir.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :2026/...TALEP:Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)TALEP TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) talebinin yapılan incelemesi sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP:Talep eden vekili tarafından sunulan █████/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca, şirket paydaşları ... vekilleri tarafından 24.05.2026 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında ileri sürülen özel denetçi alanması talebinin, yapılan müzakereler neticesinde şirket menfaatleri doğrultusunda kapsamı genişletilerek Genel Kurulca kabul edilmiş olması nedeniyle; Genel Kurul kararında belirlenen inceleme konuları çerçevesinde özel denetçi atanmasını talep ve dava etmişlerdir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; talep, talep eden şirket tarafından TTK 438. maddesi uyarınca özel denetçi atanması istemine ilişkindir.Talep eden şirket tarafından, şirketin █████/2026 tarihli genel kurul toplantısında TTK 438 maddesi kapsamında özel denetçi atanması talebinde bulunulmasına ilişkin alınan karar doğrultusunda sunulan █████/2026 tarihli talep dilekçesi kapsamındaki hususlarda şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; özel denetçi atanması istenilen şirketin...Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...-0 sicil numarasına kayıtlı ... Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi unvanlı şirket olduğu ve ticaret merkezinin Sarıyer/ İstanbul olduğu anlaşılmıştır.Dava konusu ihtilafa ilişkin yasal düzenlemelere göre; TTK'nın 438.maddesi gereğince; "1)Her pay sahibi pay sahipliği hakkının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde bilgi alma ve veya inceleme hakkını daha önce kullanmışsa belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.2)Genel kurul istemi onaylarsa şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesindeki özel denetçi atanmasını isteyebilir. "TTK'nın 439.maddesine göre; "1)Genel kurulun özel denetimi reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketler de yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların değeri toplamı en az 1.000.000 TL olan pay sahipleri, 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir.2)Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır." TTK'nın 440.maddesine göre; "1)Mahkeme şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir.2)Mahkeme istemi yerinde görürse istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirebilir. Mahkemenin kararı kesindir. " şeklinde düzenleme getirilmiştir.Talep eden şirketin TTK 438/2 maddesinde belirtilen dava açabilecekler arasında sayılanlar arasında olduğundan bu davayı açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.Dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; özel denetim isteme hakkının TTK'nın 438. maddesi gereğince bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması ön şartına tabi olduğu, bu şartın gerçekleştiğinin TTK'nın 422. maddesi gereğince genel kurul tutanağı ile ispatlanabileceği açık olup, talep eden şirket tarafından şirketin █████/2026 tarihli genel kurulda özel denetçi atanması talebinde bulunulmasına karar verildiğinden bahisle özel denetçi atanmasına karar verilmesine yönelik eldeki talepte bulunulmuş ise de, bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmadığını iddia eden diğer hissedar tarafından özel denetçi atanması başvurusunda bulunulmadığı, bilgi alma ve inceleme ile özel denetçi atanması talebinde bulunan ortağın talep ettiği özel denetim hususları ile talep eden şirketin █████/2026 tarihinde talep ettiği özel denetim istenilen hususların farklı olduğu, TTK 437 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmasını ve TTK 438 maddesi uyarınca özel denetçi atanması talebinde bulunan diğer hissedarın bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmasına yönelik davanın İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/... Esas ve 2026/... Esas sayılı dosyalarında görülmeye devam ettiği ve henüz sonuçlanmadığı anlaşılmakla, █████/2026 tarihli genel kurulda özel denetçi atanması talebinde bulunulması hususu genel kurulca onaylanmış ise de, şirket tarafından talep edilen özel denetim hususları ile diğer hissedarın talepleri arasında farklılıklar bulunması, diğer hissedar tarafından genel kurula sunulan özel denetim istenilen hususların özel denetimden ziyade bilgi alma ve inceleme hakkına yönelik olması, dosyadaki mevcut delil durumu itibariyle talep eden şirketin zarara uğratıldığına ilişkin somut bir olgu bulunmaması ve bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmadığını ileri süren diğer hissedarın TTK 437 maddesi gereğince bu hakkını açtığı dava sonucunda kullanmasının mümkün olduğu, bu süreç tamamlandıktan sonra anılı yasal düzenleme gereğince belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulması için özel denetim istenebileceği ayrıca talep eden şirket tarafından bağımsız denetim yaptırılmasının da mümkün olduğu anlaşıldığından bu aşamada talep eden şirketin talep ettiği hususlara ilişkin özel denetçi atanmasını gerektiren haklı bir neden bulunmadığından özel denetçi atanması isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Talep eden şirketin TALEBİNİN REDDİNE,2- Talep eden tarafça yatırılan peşin harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3- Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4- Talep eden tarafça yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının talep eden tarafa resen iadesine,Dair; talep eden vekilinin yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, TTK 440 maddesi gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. █████/2026Başkan ... e-imza* Üye ... e-imza* Üye ... e-imza* Katip ... e-imza* *Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.