İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari şirketin pay defterinin taşınma sırasında kaybolduğu iddiasıyla açılan zayi belgesi davasını mücbir sebep ve özen yükümlülüğü eksikliği nedeniyle reddeden kararı.
Özet: Bir ticaret şirketi, taşınma sırasında kaybettiği pay defterleri için zayi belgesi verilmesi talebiyle mahkemeye başvurmuş; ancak mahkeme, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili maddesinde öngörülen yangın, su baskını veya hırsızlık gibi mücbir bir sebep olmaksızın defterlerin kaybolduğunu ve şirketin ticari defterleri saklama konusunda gösterilmesi gereken özeni göstermediğini tespit ederek, yasal şartların oluşmadığı gerekçesiyle zayi belgesi verilmesi talebini reddetmiştir.
T.C.
İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı dava dilekçesinde özetle; Müvekkile ait ... Mah, ... Sokak ... İş hanı Blok No:24 iç kapı No:15 .../ ... adresinde bulunan : ... “Ticaret ünvanlı. ...-5 Ticaret sicil numaralı ticari işlenme 01.04.2026 tarihinde defter ile işlem yapılması için bakıldığında pay defterlerin kayıp olduğu anlaşıldığı, yukarıda izah olunan ve sayın mahkemenin re'sen göz önünde bulunduracağı nedenlerle, şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ... açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmünü düzenlemiştir. Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir. Davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, pay defterinin taşınma sırasında kaybolduğunu iddia etmiştir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur. Davacının mücbir sebebe dayanmadığı, dava konusu pay defterinin kaybolduğundan bahisle talepte bulunduğu dikkate alındığında, somut olayda mücbir sebep bulunmadığından davacının saklamakla yükümlü olduğu defterleri saklama konusunda özen yükümlülüğüne riayet etmediği anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-Davanın REDDİNE,2-Peşin olarak alınan harç, alınması gerekli harcı tam karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine,Dair, davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... Hakim ...