Adana BAM 4. Hukuk Dairesinin, gerçek kişi tacirin taşınmaz satışına ilişkin simsarlık sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasında görevli mahkeme tayini kararı.
Özet: Taraflar arasında akdedilen simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, asliye hukuk, tüketici ve asliye ticaret mahkemeleri arasında çıkan görev uyuşmazlığına ilişkin incelemede; davacı tüzel kişi tacir ile tarımsal faaliyet yürüten gerçek kişi tacir davalının her ikisinin de tacir olduğu, simsarlık sözleşmesine konu tarla vasıflı taşınmazın davalının ticari faaliyet alanı ile ilgili olduğu ve bu nedenle uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca ticari dava niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.
T.C. ADANA BAM 4. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI : ████████ ████████DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... - ...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026.... Asliye Hukuk Mahkemesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev yetki uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi talep edilmekle dosya kapsamı incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Taraflar arasındaki dava simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. .... Asliye Hukuk Mahkemesi; "Taraflar arasındaki simsarlık sözleşmesinde davacı ticari ve mesleki amaçla hareket ederken, davalı tarafın ise tarla niteliğindeki taşınmazını satmak maksadıyla hareket ettiği anlaşılmaktadır. Simsarlık sözleşmesine konu taşınmaz sözleşmede de tarla olarak nitelendirilmiştir. Somut olayda davacı tüzel kişi tacir davalı ise vergi dairesinin 21.08.2025 tarihli verdiği cevaba göre gerçek kişi tacirdir. Gerçek kişi tacir ,işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Yani gerçek kişi tacirin gerçek alanı bulunmaktadır.Taraflarca imzalanan sözleşmede belirlenen taşınmazın niteliği, taşınmazın bedeli ve dava ve cevap dilekçeleri ile dosyaya yansıyan belgelerden taşınmazın davalının mesleki faaliyeti amacıyla kullandığı bir taşınmaz olduğu yönünde herhangi bir delilin dosyaya yansımadığı, davalının faaliyet alanının gayrımenkul alım satımına da ilişkin olmaması nedeniyle davalının, davaya konu simsarlık sözleşmesi yönünden ticari veya mesleki amaçla hareket ettiğine dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulanmadığı gibi, tarafların aksi yönde bir iddiası da söz konusu olmadığından tüm bu husular bir arada değerlendirildiğinde davalının tüketici olduğu ve davacı ile aralarındaki işlemin de tüketici işlemi olduğunun kabulü gerekmiş ve mahkememizin görevsizliğine," dair hüküm tesis etmiştir..... Tüketici Mahkemesi;"Somut olayda, davacı taraf tüketici vasfında olmadığı gibi mesleki ve gelir getirici amaçla hareket eden simsar konumundadır. Davalı ise "Tropikal ve Subtropikal Meyvelerin Yetiştirilmesi" faaliyetinden dolayı vergi kaydı bulunmakta olup, ticari defterlerini birinci sınıf tacir sıfatıyla bilanço esasına göre tuttuğu, simsarlık sözleşmesine konu taşınmazın da tarımsal üretim dışında kullanılamayacağına dair şerh bulunan tarla vasıflı taşınmaz olduğu, satışa konu tarlanın tacir olan davalının faaliyet alanını ilgilendirdiği ve bu haliyle davalının da tüketici sıfatına haiz olmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın tüketici mahkemesinin görev alanına girmediği, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye ticaret mahkemeleri olduğu anlaşıldığından HMK'nın 114/c ve 115/2 maddeli uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine mahkememizin görevsizliğine," dair hüküm tesis etmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesi; "Somut olayda, davalı gerçek kişinin tacir olup olmadığına ilişkin yapılan araştırmada, ... Gelir İdaresi Başkanlığından gelen cevabi yazıda davalı gerçek kişinin "... Meyvelerin Yetiştirilmesi "faaliyetinden dolayı birinci sınıf tacir olduğunun belirtildiği, gerçek kişi tacir bakımında davanın ticari dava olarak kabul edilmesi için tacir olmanın tek başına yeterli olmadığı aynı zamanda uyuşmazlık konusunun gerçek kişi tacirin ticari faaliyetine de ilişkin olması gerektiği ancak uyuşmazlık konusunun davalının yürüttüğü ticari faaliyet ile ilgisi bulunmayan, taşınmaz alım satıma ilişkin sözleşmeden doğan simsarlık alacağına ilişkin olduğu, dolayısıyla olay davalı açısından ticari iş niteliğinde bulunmadığından eldeki davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu, ( Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ E-█████████ K; ██████████ E- █████████; ██████████ E- █████████ K; ██████████ E- █████████ sayılı kararı, Adana BAM 3. HD █████████ esas, █████████ karar, Ankara BAM 35. HD █████████ esas, █████████ karar) gözetilerek göreve ilişkin dava şartı yokluğu sebebi ile davanın usulden reddine," dair karşı görevsizlik yetkisizlik kararı vermiş, dosyayı merci tayin talebi ile Dairemize göndermiştir. Dosyanın istinaf incelemesinde; Tarafların tacir olduğu, davalının ticari defterlerini 1.sınıf tacir sıfatıyla bilanço esasına göre tuttuğu, simsarlık sözleşmesine konu taşınmazın tarımsal üretim dışında kullanılamayacağına dair şerh bulunan tarla vasıflı taşınmaz niteliği taşıdığı, satışa konu tarlanın tacir olan davalının faaliyet alanını ilgilendirdiği, TTK'nın 4/1fıkra hükmüne göre, her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına Asliye Ticaret Mahkemesi'nde bakılacağı düzenlenmekle eldeki davaya bakmakla görevli mahkemenin .... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,2-Dosyanın merci tayini talep eden mahkemeye iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-c maddesi uyarınca kesin olarak oy birliği ile karar verildi.█████/2026 ...Başkan... e-imzalıdır...Üye... e-imzalıdır...Üye... e-imzalıdır...Katip... e-imzalıdır