Adana BAM 4. Hukuk Dairesi, hususi tescilli üzüm yüklü aracın ticari niteliği tartışmasından kaynaklanan zorunlu mali sorumluluk sigortası davasının görev uyuşmazlığını çözdü.
Özet: Bir hukuk dairesi, zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığını incelemiş; Tüketici Mahkemesinin, aracın üzüm yüklü olması ve sigorta ihtiyacının aciliyeti nedeniyle ticari kullanım varsayarak Asliye Ticaret Mahkemesini görevli saymasına karşılık, Asliye Ticaret Mahkemesinin aracın hususi tescilli olduğu, davalının tacir veya esnaf olmadığına dair resmi kayıtların bulunması ve sözleşmenin tüketici işlemi niteliği taşıması gerekçeleriyle Tüketici Mahkemesini görevli bulduğu karşı görüşünü haklı bularak, uyuşmazlığın tüketici işlemi kapsamında olduğunu ve Tüketici Mahkemesinin görevli olduğunu tespit etmiştir.
T.C. ADANA BAM 4. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI : ████████ ████████DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... - ...DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 .... Tüketici Mahkemesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi talep edilmekle dosya kapsamı incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Eldeki dava, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. .... Tüketici Mahkemesi; "Davacı tarafça; dava dilekçesinde, davalının '' Araba üzüm yüklü ondan dolayı acele ediyorum.'' şeklinde mesaj yazarak bu durum nedeniyle sigortayı acilen yapması gerektiğinden bahsedilmiş olduğu görülmekle, her ne kadar, şahsi tüketim için de üzüm alınıp taşınabileceği ihtimali mevcut ise de, aracın kamyonet olması ve tüketilecek üzüm için sigortanın ivedi olarak yapılması zorunluluğunun bulunmaması hususları göz önünde bulundurulduğunda; dava konusu sigorta poliçesine konu aracın ticari amaçla üzümleri taşıdığı kanaatine varılmıştır. Bu bilgiler ışığında; sigortalı olan aracın "kamyonet" olduğu, dosya kapsamında, dava dilekçesinde aracın üzüm yüklü olduğunun belirtildiği, dolayısıyla, hayatın olağan akışında bir aracın üzüm yüklü olduğu dikkate alındığında, kullanım amacı ve şekli itibari ile araç malikinin tüketici olma ihtimalinin olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 ve devamı maddeleri ile 1483 ve devamı maddeleri ve 4/1-a. TTK'nın 5/1. Maddesi gereğince davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğuna," dair hüküm tesis etmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesi; "Dava konusu ... plakalı araca ait tescil kayıtları incelendiğinde; Davaya konu aracın hususi araç olarak tescil edildiği görülmektedir. Her ne kadar .... Tüketici Mahkemesi'nin ████████ E. ████████ K. Sayılı ilamında dava konusu aracın kamyonet olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de resmi tescil kayıtlarına göre hususi olduğu belirtilen bir aracın yalnızca üzüm yüklü olması nedeniyle ticari araç sayılamayacağı, dosya kapsamında davalının tacir olduğuna ve işin ticari nitelikte olduğuna ilişkin bilgi, belge ve kayıt bulunmadığı görülmektedir. Ayırca ... Ticaret Ve Sanayi Odası Başkanlığından gelen müzekkere cevabında davalı ...'in şirket ortaklığı ve tacir kaydı bulunmadığı görülmüştür. ... Vergi Dairesinden gelen müzekkere cevabında davalı ...'in ... vergi kimlik numarası ile ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün gelir getirici kazanç olmaksızın bazı iş ve işlemlerde kullanılan vergi kimlik numarasına haiz potansiyel vergi mükellefi olduğunu, herhangi bir gelir vergisi mükellefiyetinin olmadığı görülmütür. ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığından gelen müzekkere cevabında davalının herhangi bir kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür. Dolayısıyla davalının tacir olmadığı gibi uyuşmazlık konusu aracın hususi kullanıma tahsisli araç olduğu, ticari araç olmadığı anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlıkta davacı sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında akdedilen sigorta sözleşmesinin bir tüketici işlemi olduğu açıktır. Dolayısıyla da tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığa Tüketici Mahkemesi tarafından bakılması gerekmektedir. (Aynı yönde; Yargıtay 17. HD'nin █████/2017 tarih, ██████████ E. ve █████████ K. ve 22.12.2016 tarih, ██████████E. ve ██████████ K. Sayılı ilamları.)Belirtilen nedenlerle; dava █████/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı yasadan sonra .... Tüketici Mahkemesinde açılmış olup .... Tüketici Mahkemesi görevlidir. Davacının talebi açısından mahkememiz görevsiz olduğundan ve de görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese bile yargılamanın her aşamasında itiraz üzerine yahut mahkemece re'sen gözetilmesi gereken dava şartı niteliğinde olduğundan Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/c ve 115 maddesi gereğince davanın usulden reddine," dair karşı görevsizlik kararı vermiş, dosyayı merci tayin talebi ile Dairemize göndermiştir. Dosyanın istinaf incelemesinde;.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen karşı görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu, sigorta sözleşmesine konu aracın "hususi araç" olarak tescil edildiği, aracın üzüm yüklü olması nedeniyle ticari araç sayılamayacağı, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere göre davalının tacir veya esnaf faaliyetini kanıtlayan herhangi bir delil bulunmadığı, taraflar arasındaki zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesinin bir tüketici işlemi olduğu inancına varılmakla eldeki uyuşmazlık 6502 sayılı Tüketici'nin Korunması Kanunu kapsamına girdiğinden davaya bakmakla görevli mahkemenin .... Tüketici Mahkemesi olduğuna dair karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-.... Tüketici Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,2-Dosyanın merci tayini talep eden mahkemeye iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-c maddesi uyarınca kesin olarak oy birliği ile karar verildi.█████/2026 ...Başkan... e-imzalıdır...Üye... e-imzalıdır...Üye... e-imzalıdır...Katip... e-imzalıdır