Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, kambiyo senetlerinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlığını senedin niteliği ile tarafların tacir vasfı üzerinden incelemiştir.
Özet: Bu hukuki evrak, kambiyo senedinden kaynaklanan bir itirazın iptali davasında Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığını ele almaktadır; Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın bono ile ilgili olması ve Türk Ticaret Kanununda düzenlenmesi nedeniyle ticari dava olduğunu belirtirken, Asliye Ticaret Mahkemesi ise senedin düzenleme tarihi olmaması sebebiyle adi senet niteliğinde olduğunu, tarafların tacir olmadığını ve dolayısıyla ticari dava vasfı taşımadığını ileri sürerek görevli mahkemenin belirlenmesini talep etmektedir.
T.C. ADANA BAM 4. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ███████ ████████DAVACI : ... - ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... - ...DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 .... Asliye Hukuk Mahkemesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi talep edilmekle dosya kapsamı incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Eldeki dava itirazın iptali istemine ilişkindir. .... Asliye Hukuk Mahkemesi; "Dava hukuki niteliği itibarıyla ''İtirazın İptali (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)" talebine ilişkindir." ... 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. TTK'nın 5/2.maddesine göre ticari davalara ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi olan yerlerde o yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılır. İddia, savunma ve tüm dosya kapsamından somut olayda davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/ 3778 Esas Sayılı takip dosyasında takip dayanağının 17.01.2013 tanzim tarihli 25.12.2016 vade tarihli 850.000,00. TL bedelli senet, 17.01.2013 tanzim tarihli 25.05.2017 vade tarihli 850.000,00. TL bedelli senet ve 17.01.2013 tanzim tarihli 25.08.2017 vade tarihli 850.000,00. TL bedelli senet olduğu, bono ve bononun zamanaşımına ilişkin hükümlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği, Türk Ticaret Kanun'unun 4.maddesinde taraflardan biri tacir olmasa bile bu Kanunda düzenlenen hususlara ilişkin davaların ticari dava sayıldığı, bir senedin bono olup olmadığı, zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, zamanaşımına uğramış ise bile bu hususun tespiti ile sonucuna göre karar verme bakımından uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu, bu haliyle davanın ticari dava olduğu anlaşıldığından görevli mahkeme TTK'nın 4. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemesi olup, İlk Derece Mahkemesi'nce görevsizlik kararı verilmesi doğru olmuştur..." (Adana BAM 9. HD █████████ E. ████████ K.)Davaya konu .... ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/ 12830 E. sayılı takip dosyasında takip dayanağının 11.09.2017 tanzim tarihli 100.000,00 TL bedelli senet olduğu, bono ve bononun zamanaşımına ilişkin hükümlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği, Türk Ticaret Kanun'unun 4. maddesinde taraflardan biri tacir olmasa bile bu Kanunda düzenlenen hususlara ilişkin davaların ticari dava sayıldığı, bir senedin bono olup olmadığı, zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, zamanaşımına uğramış ise bile bu hususun tespiti ile sonucuna göre karar verme bakımından uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu, bu haliyle davanın ticari dava olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine," denilerek hüküm tesis etmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesi; "Somut olayda, Her ne kadar ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 T, ████████ E ve ████████ K sayılı ilamıyla "Davaya konu .... ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/ 12830 E. sayılı takip dosyasında takip dayanağının 11.09.2017 tanzim tarihli 100.000,00 TL bedelli senet olduğu, bono ve bononun zamanaşımına ilişkin hükümlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği, Türk Ticaret Kanun'unun 4. maddesinde taraflardan biri tacir olmasa bile bu Kanunda düzenlenen hususlara ilişkin davaların ticari dava sayıldığı, bir senedin bono olup olmadığı, zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, zamanaşımına uğramış ise bile bu hususun tespiti ile sonucuna göre karar verme bakımından uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu, bu haliyle davanın ticari dava olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmişse de, az yukarıda izah edildiği üzere bononun düzenleme tarihi bulunmadığından adi senet hükmünde olduğu aşikardır. Kaldı ki davalı tarafından zamanaşımı itirazında da bulunulmamıştır. Ayrıca mahkemece tarafların tacir olup olmadığı hususunda herhangi bir araştırma yapılmadan ilgili kararın verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan araştırmada, ... Ticaret Odası cevap yazısına göre tarafların kaydının bulunmadığı, Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevap yazısı kapsamına göre tarafların gelir getirici kazanç olmaksızın bazı iş ve işlemlerde kullanılan potansiyel vergi kimlik numarası aldığı, Esnaf ve Sanatkârlar odası başkanlığının cevabı yazısında tarafların kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Netice olarak, eldeki davaya konu senedin bononun unsurlarından olan düzenleme tarihini içermemesi nedeniyle adi senet hükmünde olduğu ve uyuşmazlığın da ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmış olmakla, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin ....Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna," dair karşı görevsizlik kararı vermiş, dosyayı merci tayin talebi ile Dairemize göndermiştir. Dosyanın istinaf incelemesinde; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen karşı görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu, düzenleme tarihi bulunmayan bononun adi senet olarak değerlendirilmesi gerektiği, yapılan araştırmada tarafların tacir sıfatına rastlanmadığı, dava konusu icra takibinin ... haciz yolu ile takip olduğu hususları nazara alındığında eldeki davaya bakmakla görevli mahkemenin .... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna dair karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,2-Dosyanın merci tayini talep eden mahkemeye iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-c maddesi uyarınca kesin olarak oy birliği ile karar verildi.█████/2026 ...Başkan... e-imzalıdır...Üye... e-imzalıdır...Üye... e-imzalıdır...Katip... e-imzalıdır