Danıştay, 657 Sayılı Kanun kapsamında hint keneviri yetiştirme ve uyuşturucu madde ticareti iddialarıyla hakkında ceza kovuşturması süren memurun, kesinleşmiş mahkeme hükmü olmaksızın devlet memurluğundan çıkarılması işleminin hukuka uygunluğunu incelemektedir.
Özet: Hakkında devam eden ceza soruşturması ve kesinleşmiş bir mahkeme hükmü bulunmaksızın, uyuşturucu madde ticareti iddialarıyla disiplin soruşturması sonucunda devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılan bir memurun, bu işlemin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri davanın reddine karar verirken, memur disiplin suçunu işlemediğini, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığını ve ceza davasının bekletici mesele yapılmamasını ileri sürmüş olup, Danıştay Tetkik Hakimi bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Kütahya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne bağlı ... Yurt Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Gençlik ve Spor Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyada yer alan bilgi, belge, soruşturma raporu ve ifade tutanaklarının birlikte incelenmesinden; ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında ifadesine başvurulan ...'nın; sattığı uyuşturucu maddeyi akrabası olan davacıya ait depodan aldığını beyan ettiği; davacıya ait evde ve eklentilerinde elde edilen bitkilerin inceletilmesi üzerine düzenlenen uzmanlık raporunda bu bitkilerin hint keneviri ve tohumları olduğunun tespit edildiği, disiplin soruşturması kapsamında davacının █████/2020 tarihli ifadesinde; av yaparken bulduğu tohumların ne olduğunu bilmeden tarlasına ektiğini, tohumların bir süre sonra irileştiğini, hint keneviri olduğunu öğrendiği bitkilerin bir kısmını çuvala koyarak barakaya bıraktığını, bir kısmını bahçenin kenarına koyduğunu sonra da yaktığını, bu bitkiyi ne olduğunu bilmeden ürettiğini belirttiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında ifadesine başvurulan ...'nin; ... isimli şahıstan üç defa esrar satın aldığını ifade ettiği, yine...'nın ifadesinde; davacı ve arkadaşlarının ektiği esrar maddesini kuruttuktan sonra sakladıklarını, hasat döneminden sonra iki çeyrek çuval esrar maddesini depoya koyduklarını, ara sıra gelip parça parça esrar maddesi aldıklarını, bazı geldiklerinde davacının da yanlarında olduğunu ifade ettiği; öte yandan; davacı hakkındaki ceza soruşturmasının devam ettiğinin görüldüğü, bu durumda davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Disiplin cezası verme yetkisinin zaman aşımına uğradığı, isnat edilen disiplin suçunu işlemediği, hakkında kesinleşmiş bir mahkeme hükmü bulunmamakta olup, yürütülmekte olan ceza davası bekletici mesele yapılmaksızın, eksik inceleme sonucu hukuka ve hakkaniyete aykırı bir karar verildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Kütahya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne bağlı ... Yurt Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacı, uyuşturucu madde ticareti yaptığından bahisle... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyası kapsamında tutuklanmış, bunun üzerine konuyla ilgili hakkında disiplin soruşturması başlatılmış, soruşturma sonucunda düzenlenen raporda, davacının eyleminin sübut bulduğu gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilmiş, getirilen teklif doğrultusunda dava konusu işlemle davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT:657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.Aynı Kanun'un 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME:657 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda ceza kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur. Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırma sonucunda; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının, "uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama" suçundan yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, anılan suç nedeniyle 8 yıl, 4 ay hapis ve 833 gün adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddedildiği, ancak davacı hakkındaki ceza yargılamasının devam ettiği ve kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.Bu durumda, söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiilin niteliği ve işlenip işlenmediği konusunda yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.