Adana BAM 17. Hukuk Dairesinin, abone sözleşmesinden kaynaklanan kaçak su kullanımı ve idari para cezasına ilişkin menfi tespit davasında istinaf incelemesiyle görevli mahkeme ve delil tespiti usulsüzlüğü iddialarını değerlendiren kararı.
Özet: Davacı şirket, belediye su idaresinin işyerinde kaçak su kullandığı iddiasıyla düzenlediği tutanak ve tahakkuk ettirdiği 26.582,13 TLlik fatura ile idari para cezasını hukuka aykırı bularak iptalini ve borçlu olmadığının tespitini talep ederken, delil tespiti raporu ve sulh ceza mahkemesi kararını lehine sunmuştur; davalı su idaresi ise davacının tespit delillerinin usulsüz olduğunu, önceki mahkeme kararlarının bozulduğunu, uyuşmazlığın adli yargı ve ticaret mahkemesi görevinde olduğunu, kaçak su kullanımının saha ekiplerince tespit edildiğini ve tahakkukun mevzuata uygun yapıldığını belirterek davanın reddini istemektedir.
T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ████████ Esas ████████ KararDAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2025 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA: DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: ... Belediyesi ... Genel Müdürlüğü yetkililerinin, davacı şirkete ait, ... ... mahallesi, ... Sokak No: 1/A adresinde bulunan işyerine gelerek denetleme yaptıklarını, işyerinde kaçak su kullanıldığını iddia ederek, █████/2019 tarihli ve ... seri nolu kaçak su tutanağı düzenlediklerini, kaçak su tutanağı düzenlendikten sonra, davacı şirket aleyhine su kullanımı bedeli tahakkuk ettirildiğini, ayrıca idari para cezası ile birlikte toplam 26.582,13 TL paranın ödenmesi için davacı şirkete █████/2019 tarihinde uyarı yazısı tebliğ edildiğini, davacı şirket kaçak su kullanımı olduğu iddiasını kabul etmediği için, denetleme yapılan işyerinde kaçak su tesisatının olup olmadığı yolunda ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ███████ D. İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını ve işyerinde inceleme yapılarak █████/2019 tarihli bilirkişi raporunda, işyerinde aboneliklerin yasaya uygun olduğu ve kaçak su kullanımının olmadığı tespit edildiğini, bu tespit kararı ile birlikte ... Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurulduğunu, .... Sulh Ceza Hakimliği'nin █████████ D. İş karar ve █████/2020 tarihli kararı ile; ...’nin, █████/2019 tarih ve ... seri nolu idari para cezası tutanağını iptal ettiğini, bu karar üzerine ..., yazılı emirle bozma yoluna gittiğini, bunun üzerine de, Yargıtay 7. Ceza Dairesi █████/2021 tarih ve ██████████ Esas ve ██████████ Karar sayılı kararı ile sözkonusu kararı bozduğunu, .... Sulh Ceza Hakimliği, bozma kararına uyarak, mahkemenin görevli olmadığına Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verdiğini, bu nedenlerle; Davacıya ait işyerinde kaçak su kullanımının olmadığının tespiti ile ...’ye (toplam 26. 582,13 TL) su borcunun bulunmadığının belirlenmesine , █████/2019 tarih ve ... seri nolu para cezası tutanağının İPTALİNE , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:DAVALI ... VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE; Davacı tarafından hakkında tutulan ... seri nolu ve █████/2019 tarihli kaçak su tutanağına ilişkin tahakkuk ettirilen bedelden sorumlu olmadıkları iddiasıyla açılan davanın haksız olduğunu, davacının .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ D. İş sayılı dosyasında yaptırdığı delil tespitinin usulsüz olduğunu, zira daha önce .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyasında aynı taleple açılan davanın delil tespiti şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, bu kararın kesin hüküm teşkil ettiğini, .... Sulh Hukuk Mahkemesindeki keşif işlemlerinin müvekkil kurumun yokluğunda ve tebligat yapılmaksızın gerçekleştirilerek savunma haklarının kısıtlandığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyasının celbinin gerektiğini, davacının ... Sulh Ceza Hakimliğinde tutanağın iptali için açtığı davanın hukuka aykırı olduğunu, bu karara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulduğunu, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin █████/2021 tarihli ve ██████████ Esas, ██████████ K. Karar sayılı ilamı ile kaçak su bedeline ilişkin uyuşmazlıklarda idari başvuru ve adli yargıda hukuk mahkemelerinde dava açılması gerektiğinin belirtildiğini, bu doğrultuda .... Sulh Ceza Hakimliğinin █████████ D. İş sayılı dosyası ile davacının başvurusunun usulden reddedildiğini, davacı şirketin tacir olması ve uyuşmazlığın abonelik sözleşmesine dayanmaması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın görev yönünden usulden reddinin gerektiğini, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu tutanağın usul ve yasaya uygun olarak tanzim edildiğini, saha ekiplerince yapılan tespitte ... Gıda Temizlik Mad. Nak. Oto. Sig. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sayaç öncesi hat çekilerek usulsüz su kullanımı yapıldığının fotoğraflarla belgelendiğini, Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliğinin 38. maddesinin 3.2 ve 3.2.6 bentleri uyarınca tahakkuk işleminin 3 katı bedel üzerinden hesaplandığını, tutanağın ve tahakkuk özetinin mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece".... Toplanan deliller alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce aldırılan █████/2025 tarihli bilirkişi raporu ile .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D. İş sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporu ile Mahkememizce alınan diğer raporlar arasındaki çelişki giderilmiş ve hüküm kurmaya elverişli bulunarak, davalı tarafından tutulan kaçak su tutanağının usul ve yasaya uygun olduğu ve davacının davasını ispatlayamadığına kanaat getirilmekle, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. DAVANIN REDDİNE, ..." karar verilmiştir.DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Mahkeme kararının ticaret hukukuna aykırı olduğunu, davalı ... Müdürlüğü tarafından düzenlenen kaçak su tespit tutanağının hatalı olduğunu, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D. İş sayılı dosyası kapsamında görevlendirilen bilirkişi Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan █████/20189 tarihli raporda işletmede iki adet mühürlü sayaç bulunduğunun ve sayaç harici su kullanımının olmadığının tespit edildiğini, bu rapor doğrultusunda .... Sulh Ceza Hakimliği'nin █████████ D. İş sayılı kararı ile ceza tutanağının iptal edildiğini, Yargıtay 7. Ceza Dairesi █████/2021 tarih ve ██████████ Esas ile ██████████ Karar sayılı kararları ile bozma yoluna gidildiğini, .... Sulh Ceza Hakimliği'nin bozma kararına uyarak görevsizlik kararı verdiğini, Yargıtay Ceza Dairesi'nin bozma kararında bilirkişi raporunun yanlış olduğuna dair bir gerekçe sunulmadığını, yargılama aşamasında görevlendirilen diğer bilirkişilerin önceki ceza kararının etkisinde kalarak birbirinin kopyası raporlar düzenlediğini, ilk bilirkişi olan ...'nin kaçak boru olmadığını belirtmesine rağmen sonraki bilirkişilerin aksi yönde beyanlarda bulunduğunu, mahkemenin bilirkişiler arasındaki çelişkiyi gidermeden karar verdiğini, akademik unvan sahibi bilirkişinin raporunun dikkate alınmadığını, sonraki aşamada görev alan bilirkişilerin ilk bilirkişinin öğrencileri olduğunu ve taraflı rapor sunduklarını belirterek, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararın ortadan kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini ve karar kesinleşinceye kadar icranın geri bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, kaçak su kullanımından kaynaklanan borçtan borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davalı ... görevlileri tarafından davacı şirkete ait iş yerinde kaçak su kullanıldığı gerekçesi ile davacı şirket hakkında █████/2019 tarihli kaçak su tutanağı düzenlendiği, davacının kaçak su kullanımını kabul etmediği, bu nedenle ... 4. Asiye Hukuk (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde █████/2024 Tarih, ████████ Esas ve ███████ Karar sayılı karar ile " Davanın görevsizlik nedeniyle USULDEN REDDİNE, dosyanın görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" karar verildiği, söz konusu kararın █████/2024 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ esas sırasına kaydının yapıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, ████████ Esas- ████████ Karar sayılı ilamıyla " Davanın Reddine" karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunulduğu anlaşılmıştır.... Tarifeler Yönetmeliği'nin Kaçak Su Kullanımı başlıklı 38. Maddesine göre; (1) İdarenin tasarrufundaki yeraltı veya yerüstü su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan boru hatlarından, şube yolundan abone olmaksızın ya da abone olduğu halde kayıt dışı sayaçla, kayıtlı sayacı işletmeyecek şekilde, sayaçsız olarak her hangi bir teknik düzenekle ya da her hangi bir şekilde ölçümü engelleyerek su alma işi kaçak su kullanımı olup, bu şekilde su kullanan kişilerin kaçak su kullanımları tutanakla tespit edilir ve kaçak su kullanımı engellenir. Kaçak su kullanımı aynı zamanda suç teşkil ettiğinden ilgili hakkında suç duyurusunda bulunulmak üzere düzenlenen kaçak tutanağının onaylı sureti 1.Hukuk Müşavirliğine gönderilir.(2) Kaçak su kullanımında süre hesabı;2.1 Tespit edilebiliyorsa belgeye (vergi levhası, işyeri açma ruhsatı, tapu fotokopisi, elektrik, su, doğalgaz abone sözleşmeleri vb.) ve çevre araştırmasına dayalı olarak tespit edildiği tarihten, 2.2. Hiçbir belge (vergi levhası, işyeri açma ruhsatı, tapu fotokopisi, elektrik, su, doğalgaz abone sözleşmeleri vb.) ve/veya yapılan çevre araştırması ile tespit edilemiyorsa 3 (üç) aylık kaçak su kullanıldığı kabul edilerek süre hesabı yapılır.2.3. Kaçak su kullanım cezasının uygulanacağı süre hiçbir surette 365 günü geçemez.(3) Kaçak su kullanımında miktar hesabı; 3.1.Kaçak Tipi Düz Boru/vanadan KullanımAbone olmaksızın ya da abone olunduğu halde, ölçümü engellemek sureti ile sayaç yerine düz boru takmak ya da direkt olarak vanadan su kullanılmasıdır. Bu durumlarda hesaplama, ait olduğu abone grubu esas alınarak;(7) Düz boru ile atık su aboneliği tesis edilen aboneliklere resmi yazı ile sayaç takarak su kullanmaları hususu tebliğ edilir. Aksi halde kaçak tutanağı tanzim edilir. Usulsüzlük cezası ile birlikte tahakkuk edecek atık su ücreti %100 cezalı olarak tahsil edilir.3.6. Kaçak Tipi Farklı Sayaçla Su KullanımıAbone olunmaksızın ya da abone olunduğu halde kayıt dışı sayaçla su kullanılmasıdır. Farklı sayaçla kaçak su kullanımında tüm abone türleri için hesaplama ait olduğu abone grubu esas alınarak;3.6.1 Sayaç üzerindeki endeks tutanakta tespit edilen abone tipi tarifesinin 3 katı fazlası eklenerek (tarife bedeli +3 tarife bedeli) tahakkuka bağlanır. Eğer tutanak tanzim edilen adreste atıl durumda sayaç tespit edilirse, bu durumda abonelikte kayıtlı sayacın mühürlü olup olmadığı kontrol edilip mühürlü olmaması halinde mühürlenmesini müteakip mühürlemeden önceki ve (idarenin uygun göreceği süre baz alınmak üzere) mühürlemeden sonraki kullanımlara bakılarak kullanımlarda artış olması durumunda atıl durumda yakalanan sayaç üzerindeki endeks %100 fazlasıyla tahakkuka bağlanır. Dosyanın incelenmesinde; davalı ... personelleri tarafından ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Sokak BNo:1 adresinde davacı ... ... üretim tesisi isimli iş yerine ilişkin, sayaç harici hattan kaçak su tüketimi yapıldığı gerekçesiyle █████/2019 tarihli kaçak tüketim tutanağı düzenlendiği, mahkemece delillerin toplandığı, bilirkişi raporları alındığı, özellikle dosya kapsamında alınan █████/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, mevcut su tesisatına pprc boru ile ek yapmak suretiyle çekilen hat marifetiyle kaçak su tüketimi yapıldığının tespit edildiği, kaçak tespiti yapıldıktan sonra işyeri içerisindeki su tesisatında tadilat yapıldığı, sayaç harici hattın iptal edilerek tüm çeşmelerin sayaçtan geçecek şekilde düzenleme yapıldığı, yapılan incelemede su tesisatının geçtiği hatta, duvar içerisinde gözle fark edilebilir tadilat izlerinin olduğu tespit edildiğinden, kaçak kullanım olmadığı yönündeki 29.11.2019 tarihli keşfin ve bu keşfe dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporunun bu tadilatlar yapıldıktan sonra hazırlandığı, ... görevlilerinin tutanak düzenlediği 29.11.2019 tarihinde davacıya ait işyerinde sayaç harici hattan kaçak su kullanıldığı, davacı adına, ... Tarifeler Yönetmeliği hükümlerine istinaden 11.11.2019 Tahakkuk Özet tarihi itibarı ile 26.582,13 TL asıl alacak kaçak su borcunun olduğu, ... personelince tanzim edilen 07.11.2019 Tarih ve ... seri nolu kaçak su tutanağında hata olmadığının belirtildiği, söz konusu raporlara, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu karşısında mahkemece üstünlük tanındığı, zira mahkemece dosya kapsamında alınan tüm raporların birbirini doğrular mahiyette olduğu dikkate alındığında, söz konusu raporlara üstünlük tanınmasının yerinde olduğu, dolayısıyla mahkemece dosya kapsamında alınan raporlar hükme esas alınarak verilen kararın usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf itirazlarının reddine karar verilmişitr.Mahkemece, hukuki nitelendirmenin, davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede; ilk derece mahkemesi kararının ûsul ve esas bakımından hukuka uygun bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibari ile davacıdan tahsili gereken 732,00 TL İstinaf maktu karar harcından başlangıçta alınan 615,40 TL İstinaf maktu karar harcının mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-İstinaf sırasında yapılan yargılama giderlerinin istinaf talebinde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/4. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. █████/2026 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır