Danıştay 12. Daire, Kars Belediyesinde sözleşmeli şehir plancısının adli soruşturmalar gerekçesiyle feshedilen sözleşmesinin, kesin mahkumiyet olmaksızın hukuka aykırı bulunarak özlük ve parasal haklarının iadesine karar veren bölge idare mahkemesi kararının temyiz incelemesi.
Özet: Kars Belediyesinde sözleşmeli şehir plancısı olarak çalışan davacının, hakkında devam eden adli soruşturmalar sebebiyle feshedilen sözleşmesinin iptali ve yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının iadesi talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi fesih işlemini hukuka uygun bularak davayı reddetmiştir; ancak Bölge İdare Mahkemesi, davacı hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, hakkında yürütülen soruşturmaların sözleşme feshine gerekçe teşkil etmeyeceği ve daha önceki benzer bir kararın iptal edildiği gerekçeleriyle istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırmış, fesih işlemini iptal etmiş ve davacının mağduriyetinin giderilmesine hükmetmiştir; davalı belediyenin temyiz başvurusu, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygunluğu yönünde değerlendirilmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : ████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Kars Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde şehir plancısı kadrosunda mimar olarak görev yapan davacının, █████/2022 tarihinde imzalanan sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesine özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar davacı tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptali üzerine █████/2022 tarihinde şehir ve bölge plancısı olarak görevine başlatılması akabinde işbu davanın konusu ... tarih ve ... sayılı işlem ile sözleşmesinin feshedilmesinin mahkeme kararının uygulanmaması anlamına geleceği iddia edilmekte ise de, ... Bölge İdare Mahkemesinin anılan kararında iptale konu işlemin sözleşme süresinin dolması ve hizmetine ihtiyaç kalmaması gerekçeleriyle tesis edilmesine karşın işbu davanın konusunun hakkında yürütülen adli soruşturmalar nedeniyle sözleşmesinin feshine ilişkin olduğu, dolayısıyla farklı gerekçeyle tesis edilen işlem nedeniyle davacının iddiasına itibar edilmediği gibi hakkında yürütülen soruşturmalar nedeniyle görevi kötüye kullanma suçundan... Asliye Ceza Mahkemesinde yargılaması devam ettiği de gözetildiğinde davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin hukuka hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı hakkında İçişleri Bakanlığınca soruşturma izni verildiğinden ve hakkında devam eden ceza soruşturmalarının bulunduğundan bahisle davacının sözleşmesi feshedilmiş ise de, davacı hakkında ceza soruşturmalarının ve kovuşturmalarının bulunmasının sözleşmenin feshine gerekçe teşkil etmeyeceği, davacı hakkında herhangi bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, nitekim davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada Dairelerince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının kaldırıldığı ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, diğer yandan, İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde davacının uyarma cezasıyla cezalandırıldığı belirtilmiş ise de, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (ç) bendinde; "Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması" hali sözleşme feshi sebebi olarak düzenlenmiş iken Danıştay Onikinci Dairesinin █████/2014 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile söz konusu hükmün hukuka aykırı bulunması nedeniyle iptaline karar verildiği, bu durumda, haklı bir nedene dayanılmaksızın tesis edilen davacının hizmet sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve Anayasanın 125. maddesi uyarınca davacının hukuka aykırı olduğu tespit edilmiş olan işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının da tazmini gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve davacının işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdare Mahkemesi tarafından davanın reddi yolunda verilen kararın hukuka uygun olduğu, söz konusu kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ile davacının işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının davalı idarece davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY :Anayasanın 128. maddesinde "Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür." düzenlemesine yer verilmiştir.657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun dördüncü maddesinde ise; kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra 4/B bendinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir", şeklinde tanımlanmış ve "…sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirleneceği" açıklanmıştır.5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/3 maddesinde, "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir…”, “…Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır" kuralı yer almıştır.Anayasa Mahkemesi'nin █████/2011 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararıyla da; Anayasa’nın 128. maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği, maddede sözü edilen "diğer kamu görevlileri" kavramının memurlar ve işçiler dışında, kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde, kamu hukuku ilişkisiyle çalışanları kapsadığı, belirtilmek suretiyle, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışanlar, Anayasanın 128. maddesinde belirtilen "diğer kamu görevlileri" kapsamında görülmüştür.Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmek sureti ile memuriyet statüsünden farklı bir istihdam şekline yer verildiği ve bu suretle kamu yönetiminde sınırlı da olsa bir esneklik sağlanarak sözleşmeli personel sistemi ile, sözleşmeli personel açısından kamu hizmetinin gerekleri ile bağlantılı olarak memurlara tanınan yasal güvencelere kıyasla daha sınırlı güvencelere yer verilmiştir. Buna göre, memurlarla aynı işi yapsalar da çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz eden sözleşmeli personel; istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ihtiyaç duyulan işlerde belli süre ile görev aldığından ihtiyaç duyulan hizmetin tamamlanması yada hizmetine gerek duyulmaması halinde sözleşmesinin bitiminde tekrar yenilenmesi hususunda idare yargı kararı ile zorlanamayacağından bu yolda personelde haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemeyecektir.Uyuşmazlığın incelenmesinden, davacının Kars Belediyesinde sözleşmeli şehir plancısı kadrosunda mimar olarak görev yapmakta iken Kars Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işlemiyle sözleşme süresinin dolması ve hizmetine ihtiyaç kalmaması gerekçeleriyle sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle açtığı davada ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin... tarih, E:..., K:...sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptali üzerine █████/2022 tarihinde şehir ve bölge plancısı olarak görevine başlatılması akabinde işbu davanın konusu ... tarih ve ... sayılı işlem ile İçişleri Bakanlığının... tarih ve ...sayılı kararı ile soruşturma izni verildiği, ayrıca Kars Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... - ...-...-... sayılı soruşturma dosyaları bulunduğundan █████/2022 tarihinde imzalanan hizmet sözleşmesinin feshedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Davacının imar ve şehircilik müdür vekili olarak görev yaptığı dönemde, Belediye uhdesinde bulunması gereken tolam 24 adet yapı ruhsatı ile 15 adet yapı kullanma izin belgesinden, bir kısmında incelemeye mani evrak eksikliği olması ve bir kısmının ise bulunmadığından Mülkiye Müfettişliğine sunulamamasına, bu şekliyle de ilgili yapıların mevzuata aykırı olup olmadığının dosya üzerinden tespitinin yapılamamasına neden olan davacının Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinde belirtilen "verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımından kusurlu davranmak" sebepleri ile uyarı cezası ile cezalandırıldığı, ayrıca davacı hakkında Kars Valiliği il İdare Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle yine imar ve şehircilik müdür vekili olarak görev yaptığı döneme ilişkin yapılan bir ihalede açık ihale onay belgesinin harcama yetkilisi olması nedeniyle hakkında soruşturma izni verildiği gibi dava konusu işlem sonrasında görevi kötüye kullanma suçlarından iddianamelerin kabul edilerek ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... ve ... esasında görülmekte olan davaların açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; her ne kadar davacı tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptali üzerine █████/2022 tarihinde şehir ve bölge plancısı olarak görevine başlatılması akabinde işbu davanın konusu ... tarih ve ... sayılı işlem ile sözleşmesinin feshedilmesinin mahkeme kararının uygulanmaması anlamına geleceği iddia edilmekte ise Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin anılan kararında iptale konu işlemin sözleşme süresinin dolması ve hizmetine ihtiyaç kalmaması gerekçeleriyle tesis edilmesine karşın işbu davanın konusunun hakkında yürütülen adli soruşturmalar nedeniyle sözleşmesinin feshine ilişkin olduğu, davacının göreviyle ilgili hususlardan dolayı hakkında adlî sürecin devam ettiği dikkate alındığında davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin hukuka hukuka uygun olduğu görülmüştür.Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile kararın belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.