İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, işçi maaş, prim ve yan gelirlerinin 1/4ünden fazlasına konulan haciz nedeniyle haksız kesilen miktarların iadesi talepli icra memur muamelesi şikayet davası.
Özet: Davacı vekili, müvekkilinin maaş ve prim gibi yan gelirlerinin tamamına haksız yere haciz konulduğunu, oysa prim ve benzeri yan ödemelerin ancak dörtte birine haciz konulabileceğine dair önceki mahkeme kararları ve yasal düzenlemeler bulunduğunu belirterek, toplamda 46.107,12 TL haksız kesintinin faiziyle birlikte iadesini talep ederken; davalı vekili ise, davanın son kesinti tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süreyi aşarak açıldığını ve haczedilen gelirlerin tamamının hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Şikayet (İcra Memur Muamelesi)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026 Mahkememizde görülmekte olan Şikayet (İcra Memur Muamelesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /Davalı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili aleyhine ... 11.İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin ... Hiz. A.Ş.'nden aldığı maaş ve diğer yan gelirlerinin tamamına haciz konulduğunu, taraflarınca açılan ... 10.İcra Hukuk Mahkemesinin ... tarih, .... esas ve ... karar sayılı davada müvekkilinin maaş ve yan gelirlerinin 1/4'ünden fazlasına konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verildiğini, ancak icra dosyasından daha önce yapılan kesintilerin iadesi taleplerinin yargılama yapılması gerektiği gerekçesi ile reddedildiğini, davaya konu icra dosyasında maaş, prim ve yan gelirlerinin tamamına haciz konularak ... A.Ş'den gönderilen █████/2021 tarih ve 30.716,95-TL tutarlı tahsilat makbuzu ile tahsil edilen paranın müvekkilinin primi olduğunu, bu primin ancak 1/4'üne haciz konulabileceğini, bu nedenle tahsil edilen paranın 3/4'ü olan 23.037,71-TL'nin haksız ve mesnetsiz olarak müvekkilinin maaşından kesildiğinden müvekkiline kesinti tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile ödenmesini talep ettiklerini, yine davaya konu icra dosyasında maaş, prim ve yan gelirlerinin tamamına haciz konularak ... A.Ş'den gönderilen █████/2021 tarih ve 23.069,42-TL tutarlı tahsilat makbuzu ile tahsil edilen paranın müvekkilinin ... 2.İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından maaşının 1/4'üne konulan hacizden kesilen paranın, icra dosyasından alacaklı bankanın feragat etmesi nedeniyle müvekkilinin işyerine iade edilen para olduğunu, yani tahsil edilen paranın tamamının müvekkilinin maaş ve diğer yan gelirlerinin 1/4'ünü teşkil ettiğini, bu nedenle müvekkilinin maaşının 1/4'ünü teşkil eden ve icra dosyasından iade edilen 23.069,41-TL'nin haksız ve mesnetsiz olarak müvekkilinin maaşından kesildiğinden müvekkiline kesinti tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile ödenmesini talep ettiklerini, dava dilekçesinin ekinde sunulan Yargıtay yerleşik kararlarında, maaş dışındaki ikramiye, fazla mesai ücreti, prim ve diğer yan gelirlerin ücretten sayılması nedeniyle tamamına değil sadece 1/4'üne haciz konulabileceğinin açıkça belirtildiğini, kararlarda belirtildiği üzere 4857 sayılı İş Kanunu'nun 35.maddesinde işçinin almakta olduğu ücretlerin 1/4'ünden fazlasının haczedilemeyeceği, yine aynı kanunun 32.maddesinde de ikramiye, fazla mesai ücreti, prim ve diğer yan ödemelerin de ücretten sayıldığını, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmuş ise de davalı taraf ile uzlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin maaşını aldığı ve çalıştığı ...A.Ş'ye yazı yazılarak müvekkilinin ikramiye ve maaş dışındaki diğer ücretlerine konulan haciz nedeniyle icra dosyalarına gönderilen paraların dökümünün istenmesini talep ettiklerini beyanla davanın kabulü ile müvekkilinin maaşından haksız ve dayanaksız tahsil edilen 46.107,12-TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; öncelikle eldeki davanın istirdat davası olduğunu, icra dosyasına haksız olarak yapıldığı belirtilen ödemelerin tarihlerinin █████/2021 ve █████/2021 olduğunu, yapılan son ödemenin █████/2021 olup huzurdaki iş bu davanın ise 1 yıllık düşürücü süre sonunda ikame edildiğinden davanın süre yönünden usulden reddini talep ettiklerini, borçlu işçinin net ücretinin dörtte birinin, ücret veya eki olarak sayılmayan kıdem ve ihbar tazminatlarının işe iade boşta geçen süreler tazminatının sendikal tazminatının ve diğer tazminatlarının tamamının haczine karar verilmesini, ücret kavramı içine çalışma sonucu elde edilen tüm gelirler ile belirli periyotlar halinde veya dönemsel olarak ödenen gelirlerin de dahil olduğunu, dolayısı ile maaş ve ücret haczinde, hacze konu olan miktara borçlunun eline geçen yan ödemeler de dahil sayılmakta giydirilmiş ücret mantığının esas alındığını, eğer bir ödeme 1/4'ü haczedilebilecek bir ücret ya da ödeme değilse tamamının haczedilmesi gerektiğini, bu nedenle işbu davanın reddi gerektiğini beyanla bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra haksız ve mesnetsiz olarak ikame edilen davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.KANITLAR VE GEREKÇE /Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden dosya arasına alınmış, davacı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, davalı şirketin İTO kaydı dosyamız arasına alınmış, ... 10.İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... 2.İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... 11.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporları alınmıştır.SMMM bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen █████/2023 tarihi bilirkişi raporunda özetle;-... 11.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasından, davacı/borçlu aleyhine yazılan maaş haciz yazısına, borçlunun çalıştığı muhatap ...A.Ş tarafından 04.09.2018 tarihinde verilen cevapta, maaş haczinin 4. Sıraya alındığının belirtildiği,-Davacının borçlu olduğu ... 2.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının feragat ile kapatıldığı, bu dosyaya muhatap kurumdan çalışanın maaş kesintisi olarak gelen 8 adet ödeme toplamı olan 23.069,41-TL'nin muhataba iade edildiği, muhatap tarafından ilgili ödemenin tamamının yine çalışanın maaşına haciz koyan ve sırasını bekleyen ... 11.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına gönderildiği,-Davacı tarafça iadesi talep edilen 23.069,41-TL'lik tutarın, önceki sıradaki icra dosyasının feragat ile kapatılması ile ödenebilir hale gelen ve çalışanın maaş kesintileri toplamı olduğu, İİK'nun haciz, maaş ve ücretlerle ilgili özel düzenleme maddesine uygun olduğu, iade talebinin mümkün olmadığı,-Yine davacı tarafça iadesi talep edilen 30.716,95-TL'lik ödemenin 1/4'ü dışında kalan 23.037,71-TL'nin ise, kaynağına ilişkin dosyada bilgi bulunmadığı, ilgili tutarın ayrıntısı ile ilgili, muhatap kurumla yapılacak yazışma neticesinde gelen cevaba göre iadesinin oluşup oluşmayacağının anlaşılacağı,-Kurum tarafından verilecek cevapta, 30.716,95-TL'lik ödemenin çalışanın esas ücretine bağlı yan ödemelerden olduğunun (fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri) bildirilmesi halinde, ilgili tutarın yalnızca 1/4'ünün dosya borcuna mahsuben ayrılacağı, kalan 23.037,71-TL'nin ise harç ve masraflardan ari olarak, yasal faizi ile birlikte borçluya iadesinin gerekeceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.SMMM bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen █████/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;-Davacı/borçlu taleplerine göre hesaplama yapıldığında, 46.107,12-TL asıl alacak ile 8.260,52-TL faiz olmak üzere dava tarihi itibari ile 54.367,64-TL'nin iade edilebilir olduğu, (1.Seçenek)-Ayrıntısı kök bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, 13.04.2021 tarihinde yapılan ödemenin, daha önce borçlunun maaşına konulan haciz neticesinde maaşından 1/4 oranında yapılan kesintilerin toplamı olduğu, dosya kapsamında 1/4 maaş haczi kesintilerinin iade edilmesi gerektiği yönünde Mahkeme kararı bulunmadığı,... A.Ş'nin cevabi yazısına göre 11.03.2021 tarihli ödemenin ise 2.336,25-TL'sinin 1/4 maaş haczi kesintisi, kalan 28.380,70-TL'sinin ise prim alacağı olduğu,-Bu durumda ... 10.İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve... Karar sayılı ilamı nazara alındığında, borçlunun maaşı ve borçlunun yan gelirlerine konulan haczin 1/4'ü dışındaki kısımlarının serbest bırakılması gerektiği, buna göre 11.03.2021 tarihli ödemenin 21.285,52-TL'sinin serbest bırakılması, kalan tutarın ise dosya borcuna mahsup edilmesi gerektiği,-Yapılan hesaplamada, davacı/borçluya iade edilmesi gereken asıl alacak tutarının 21.285,52-TL, bu tutara işlemiş faiz tutarının (tarafların tacir olmaması nedeniyle yasal faiz istenebileceği) ise 2.172,87-TL olduğu, dava tarihi itibari ile toplam iade tutarının 23.458,39-TL olduğu (2. Seçenek) görüş ve kanaati bildirilmiştir.Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /Dava, istirdat istemine ilişkindir.HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının, maaşından haksız tahsil edildiği iddia edilen 46.107,12-TL'nin reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdadı isteminin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.Özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlıkta, hâkim kural olarak, doğduğu iddia edilen bir hukuksal sonucun, gerçekten doğup doğmadığını belirleyebilmek için o hukuksal sonucu öngören hukuk kuralındaki olumlu veya olumsuz koşulların (öğe olayların), somut olarak ortaya çıkıp çıkmadıklarını kendiliğinden araştıramaz. O hukuksal sonucun doğduğunu iddia eden tarafın, gerçekleşmesi gereken koşulların, somut olarak gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir. Genel ispat kuralı gereğince, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (MK m.6). Bu bakımdan bir olguya bağlanan hukuksal sonuçtan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o olguyu ispat yükü altındadır (HMK m.190/1). Somut olayda ispat yükünün, çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davacı taraf üzerinde olduğu kabul edilmiştir.İddia, savunma, yukarıdaki yasal düzenlemeler, dosya içeriği deliller ve tüm dosya kapsamına göre; eldeki davada davacı taraf, maaşından haksız tahsil edildiği 46.107,12-TL'nin reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdadı gerektiğini iddia etmiş, davalı taraf ise, öncelikle eldeki davanın 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, bu nedenle usulden reddi gerektiğini, ücret kavramı içine çalışma sonucu elde edilen tüm gelirler ile belirli periyotlar halinde veya dönemsel olarak ödenen gelirlerin de dahil olduğunu, dolayısı ile maaş ve ücret haczinde, hacze konu olan miktara borçlunun eline geçen yan ödemeler de dahil sayılmakta giydirilmiş ücret mantığının esas alındığını, eğer bir ödeme 1/4'ü haczedilebilecek bir ücret ya da ödeme değilse tamamının haczedilmesi gerektiği iddiasıyla davanın reddini savunmuştur. Mahkememizce toplanan/celbedilen deliller, tarafların sunduğu deliller ve tüm dosya kapsamı ile Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere ... 10.İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve... Karar sayılı ilamı nazara alındığında, borçlunun maaşı ve borçlunun yan gelirlerine konulan haczin 1/4'ü dışındaki kısımlarının serbest bırakılması gerektiği, buna göre 11.03.2021 tarihli ödemenin 21.285,52-TL'sinin serbest bırakılması, kalan tutarın ise dosya borcuna mahsup edilmesi gerektiği, yapılan hesaplamada, davacı/borçluya iade edilmesi gereken asıl alacak tutarının 21.285,52-TL olduğu Mahkememizce de tespit edildiğinden davanın kısmen kabulü ile, 21.285,52-TL'nin ödeme tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir. Davalı tarafın hak düşürücü süre itirazına ise, davacının maaşından kesintilerin yapıldığı tarihler ile davacının dava açmadan önce arabuluculukta geçen süre ile dava tarihi nazara alındığında 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde davanın açıldığı anlaşıldığından Mahkememizce itibar edilmemiştir.Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M /1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 21.285,52-TL'nin ödeme tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.454,01-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 787,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 666,61-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 21.285,52-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 24.821,60-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 787,40-TL peşin harç, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 837,00-TL posta masrafları olmak üzere toplam 3.205,10-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına (%46) göre 1.474,34-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesineDair, davacı vekilinin huzurunda, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ¸ Hakim ¸