Zayi nedeniyle bono iptali davasında, hasımsız davanın mahiyetine uymayan icra takibi durdurma ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, kayıp senetlerin iptali talebiyle açılan hasımsız bir davada, ilk derece mahkemesinin söz konusu senetlere ilişkin icra takiplerinin başlatılmasını önleme veya devam edenleri durdurma yönündeki ihtiyati tedbir taleplerini reddetme kararını hukuka uygun bulmuştur; zira mahkeme, bu tür bir iptal davasının mahiyetinin ödemeden men kararı ve süresi içinde senet ibraz edilmezse iptal kararı verilmesini öngördüğünü, üçüncü kişilerin hamil haklarını doğrudan etkileyecek ve icra takiplerini durduracak nitelikte bir tedbirin davanın özüne uygun olmadığını belirtmiştir.
T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ.... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : .KARAR NO : .T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİARA KARAR TARİHİ : .NUMARASI : .TALEP EDEN : .DAVANIN KONUSU : Bono İptali (Zayi Nedeniyle)TALEP :İhtiyati TedbirDAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı ara kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP ÖZETİ:Talep eden vekili dilekçesi ile; müvekkili banka nezdinde bulunan 98 adet senedin banka şubesine gönderilmek üzere teslim edildiği kargo firmasında kaybolduğunu belirterek senetler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini ve iptalini talep etmiş, akabinde... tarihli talep dilekçesi ile ödeme yasağı kararının senedin takibe konu edilmesini ve haksız/kötüniyetli 3. kişilere senet nedeniyle ödeme yapılmasını engellemeye yeterli olmadığından dava konusu senetlerin icra takibine konu edilmesinin önlenmesine, başlatılan takipler var ise takiplerin durdurulmasına dair tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, açılan davanın zayi nedeniyle senet iptaline ilişkin olduğu, iş bu davada dava konusu edilen senetlere ilişkin açılan takiplere yönelik senetlerin icra takibine konu edilmesinin önlenilmesi veya takiplerin durdurulmasına yönelik karar verilemeyeceği anlaşılmakla davacı vekilinin bu yöndeki taleplerinin reddine,Karara karşı, talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Talep eden vekili istinaf dilekçesi ile; ödeme yasağı kararının senedin kötüniyetli kişiler tarafından ele geçirilerek piyasaya sürülmesine, icra takibi başlatılmasına engel olamadığı gibi senetten haksız surette menfaat elde edilmesine, senedin kötüniyetli kişiler tarafından tahsil edilebilmesine de engel olamadığını, nitekim icra takiplerine konu edilen senetlerin bulunduğunu, bu nedenle yapılan talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir için gereken koşulların sağlandığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK md.778/1-ı yollamasıyla TTK. md.757 vd. uyarınca bononun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup, talep, zayi istemine konu senedin icra takibine konu edilmesinin önlenmesine ve varsa senede dayalı takibin durdurulması istemine yöneliktir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.TTK'nın778/1-ı maddesi yollamasıyla bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 757. maddesinde İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmüne, 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır", 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." ve 763. maddesinde "(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemeleri yer almaktadır.Bu itibarla, esasında irade dışı elde çıkma nedenine dayalı hasımsız görülen iptal isteminde kambiyo evrakını elinde bulunduran bilinmemektedir. Bu sebeple, zayi nedenine dayalı iptal istemine özgü tedbir muhatabın (bono yönünden keşidecinin) kambiyo bedelini ödemekten men edilmesidir. Nitekim Mahkemece ödemeden men kararı verilerek keşideciye bildirilmiştir. Öte yandan, zayi istemi neticesinde verilebilecek hüküm yasal ilan süreleri içerisinde ibraz vaki olmadığı takdirde iptal kararı vermekten ibarettir. Dava hasımsız olarak açılıp yürütülmesi gerektiğinden üçüncü şahısların yetkili hamilin hukukunu etkiler nitelikte değildir.Bu haliyle, hasımsız görülen zayi nedenli iptal isteminde yetkili hamilin icra takibinde bulunmasının engellenmesi veyahut başlayan takibin durdurulması yönünde bir ihtiyati tedbir talebi davanın mahiyetine uygun düşen bir talep değildir. Açılan veya açılabilecek muhtemel icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması talebi TTK nun 757 .maddesinde öngörülen bir tedbir talebi olmadığından zayi nedeniyle iptal davasında verilebilecek bir karar niteliğinde değildir. Bu sebeple yerel mahkeme kararı isabetli görülmüştür.Açıklanan bu nedenlerle talep eden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince talep eden tarafından alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından, ayrıca alınmasına yer olmadığına, 3-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına, 4-Harç ve karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,HMK. 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025 ...Başkan... e-imza...Üye... e-imza...Üye... e-imza...Katip... e-imza