Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, vadesi gelmeyen alacak iddiasıyla ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine ilişkin yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bir alacaklının, vadesi geldiğini iddia ettiği ve borçlu şirketin mal kaçırma hazırlığında olduğu gerekçesiyle talep ettiği 324.290,27 TLlik ihtiyati haciz kararının, ilk derece mahkemesince verilip akabinde borçlunun borcun vadesinin gelmediği, ayıplı mal teslim edildiği ve mutabakat metnindeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddialarıyla yaptığı itirazın reddedilmesi üzerine, istinaf mahkemesince bu itirazın reddi kararının ve ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığının incelenmesi sürecini ele alan bir hukuki belgedir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİDOSYA NO :.KARAR NO :.T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : .ÜYE : .ÜYE : .KATİP : .İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ : .EK KARAR TARİHİ : .TALEP EDEN :.KARŞI TARAF/İTİRAZ EDEN : .TALEP : İhtiyati HacizTALEP TARİHİ :.KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : .Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesinin... tarih, ...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TARAFLARIN TALEP VE İTİRAZLARININ ÖZETİ:Talep eden dilekçesi ile; sunulan fatura ve mutabakat metnine göre karşı yandan ... TL alacaklı olduklarını, borcun ödenmesi için yapılan sözlü taleplerin neticesiz kalması, borçlu şirketin mal kaçırma hazırlığı içerisinde olması, alacağın rehinle de temin edilmemesi sebebiyle alacağın tahsili amacıyla ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece ... tarihli karar ile; alacaklının borçludan olan 324.290,27 TL alacağının tahsilinin ifasının temini bakımından teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Karara karşı karşı taraf/itiraz eden itiraz yasa yoluna başvurmuştur.İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesi ile; müvekkili ile karşı taraf arasında... Kumaş ve ... Kumaş alımı için iki ayrı sözleşme imzalandığını, sözleşmelere bakıldığında; ... Kumaş için olan sözleşmede ödeme şeklinin sipariş verildiği ayın ay sonu itibariyle 5 ay vadeli olarak ödeneceği hususunda anlaşıldığını, tacir olan taraflar arasında vade konusunda anlaşma yapıldığı gözetildiğinde artık bu vadeye göre ödemelerin yapılacağı ve vadeden önce alacak talebinde bulunulamayacağının açık olduğunu, ihtiyati haciz alacağına konu faturaların...Kumaş için kesildiğinin görüldüğünü, izah edildiği üzere .... Kumaş için yapılan sözleşmeye göre takibe konu faturaların en eskisinin vade tarihinin █████/2025 olduğu ve en yenisinin vade tarihinin ise █████/2025 olduğunun açıkça görüldüğünü, dolayısıyla ihtiyati haciz talep edilen alacağın vadesinin gelmediğinin bu nedenle de ihtiyati haczin şartlarının sağlanmadığını, aksi kabulde dahi ayıplı mal teslimi nedeniyle talep edilenden az alacağın bulunduğunu, İİK 257/2 maddesinin şartlarının da iş bu dosyada sağlanmadığını, bu yönde dosyada herhangi bir delil bulunmadığını, müvekkili şirketin gerek ana merkezi gerekse şubeleri ile ticari faaliyetlerine devam ettiğini belirterek izah edilen ve mahkemenizce re'sen belirlenecek sebeplerle; öncelikle müvekkilinin daha fazla hak kaybına uğramaması ve geri dönülmez zararlara yol açılmaması adına öncelikle itirazları doğrultusunda teminatsız olarak mahkemenizce aksi kanaatte olunursa mahkemenin uygun göreceği teminat karşılığında ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, İİK'nun 257/1. maddesi ve devamı hükümleri gereği dosya içerisinde mevcut delillere göre, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararında; İİK. 265 maddesinde sayılan hususlar yönünden yapılan incelemede herhangi bir değişiklik olmayıp, itiraz edenin itirazların ancak uyuşmazlığın esası hakkında açılacak çekişmeli ve ayrı bir davada incelenebileceği, ihtiyati haciz kararına itiraz davasının konusu olmadığı, bu nedenlerle muterizin sözkonusu ihtiyati haciz kararına itirazının yerinde olmadığı anlaşılmakla ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.Karara karşı itiraz eden vekili istinaf isteminde bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İtiraz eden vekili istinaf dilekçesi ile; ihtiyati haciz kararına yönelik ileri sürdüğü itiraz sebepleri yanında belge aslı sunulmadan verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca mutabakat metnindeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Talep, ihtiyati haciz kararının itiraz sebebiyle kaldırılması istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı itiraz eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına karşı yapılan itiraz sonucu verilen itirazın reddi kararının yerinde olup olmadığı, ihtiyati haczin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususuna ilişkindir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ile 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir. İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.Öte yandan, İİK'nun 265. maddesinde, ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak sayılmıştır. Buna göre borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.Somut olayda; muteriz itiraz sebepleri, ihtiyati haciz istemine konu faturaların taraflar arasındaki sözleşme gereği henüz muaccel hale gelmediği, müeccel alacak halinde ihtiyati haciz için aranan yasal şartların bulunmadığı ve muaccel alacak kabulünde dahi ayıplı teslim sebebiyle borcun talep edilen miktarda olmadığı üzerinedir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz kararı sunulu fatura ve mutabakat metnine istinaden tesis edilmiştir. İhtiyati haciz kararına konu alacağın muaccel hale gelmediğine yönelik itiraz ihtiyati haczin dayandığı sebeplere yöneliktir.Bu itibarla, itiraz eden tarafından sunulan █████/2023 tarih, ...anlaşma numaralı sözleşmede; sipariş edilecek malzeme tanımı:Atlas Döşemelik Kumaş, Ödeme şekli:Aysonu itibariyle 5 ay vadeli kaydı yer almaktadır. İhtiyati haciz istemine konu faturaların ilki █████/2025, son fatura ise █████/2025 tarihli olup fatura konusu ürünler...(... kodlu) cinsidir. Bu haliyle, sunulan sözleşme karşısında faturalarda belirtilen borcun vadesinin geldiği ve ihtiyati haczin sebep yönünden koşulun sağlandığının yeterince ispatlanamadığı, yine vadesi gelmemiş borçlar için İİK'nın 257/2. maddesinde aranan şartların varlığına ilişkin bir delil de sunulamadığı, bu durumda ihtiyati haciz kararına itirazın sebep yönünden haklı olduğu ve İİK'nın 257. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi yerine, hatalı değerlendirme sonucu ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle; ihtiyati tedbire itiraz eden/karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılarak dairemizce HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince itiraz hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-İhtiyati tedbire itiraz eden/karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... tarihli, .... sayılı ihtiyati hacze itirazının reddine dair kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, İtiraz hakkında yeniden karar kurulmasına; a-İtiraz edenin ihtiyati hacze yönelik itirazın KABULÜNE,Bursa ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...tarih, ....sayılı haciz kararının KALDIRILMASINA,b-Harç peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, c-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin talep edenin üzerinde bırakılmasına, d-İtiraz eden/karşı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ikinci kısım birinci bölüm 1/b maddesi gereğince belirlenen 9.500,00 TL maktu vekalet ücretinin talep edenden alınarak itiraz eden/karşı tarafa verilmesine,3-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masraflarıa-Karşı tarafça yatırılan istinaf yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına, istinaf karar harcının talebi halinde karşı tarafa iadesine,b-Karşı tarafça yatırılan 1.683,10 TL istinaf yoluna başvurma harcının talep edenden alınarak, karşı tarafa verilmesine, c-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avanstan kullanılmayan kısmının, yatıran tarafa iadesine,d-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, HMK. 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025 ...Başkan... e-imza...Üye... e-imza...Üye... e-imza...Katip... e-imza