Danıştay, cezaların şahsiliği ilkesini gözeterek güvenlik soruşturmasıyla feshedilen sözleşme iptalini onarken, mahkemenin talep dışı faizli parasal hak ödemesini usule aykırı buldu.
Özet: Danıştay, davacının erkek kardeşinin geçmişindeki bağlantılar nedeniyle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması ve sözleşmesinin feshedilmesi işleminin iptaline yönelik bölge idare mahkemesi kararını, cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca hukuka uygun bularak onamış; ancak davacının dava dilekçesindeki talebini aşarak parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilen kısmı ise taleple bağlılık ilkesine aykırılık nedeniyle bozmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Samsun ili, Sahra Sıhhıye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığında ... olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin, yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine yeniden atanarak Edirne ili, ... Tugay Komutanlığında görevlendirilen davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri uyarınca hakkında yapılan yeni güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından dolayı sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının kendisi ile ilgili herhangi bir olumsuz bilgi ve belge sunulamamakla birlikte, erkek kardeşiyle ilgili 2010-2015 yılları arasında kanun hükmünde kararname ile kapatılan bir özel eğitim kurumunda öğretmen olarak sigorta kaydının ve 2014 yılı itibarıyla ... A.Ş. nezdinde 2013 yılında 7.276,47-TL, 2014 yılında 1.500,00-TL hesap hareketinin bulunduğu bilgilerine yer verildiği; bu durumda, davacı hakkında UYAP sistemi üzerinden yapılan inceleme neticesinde, hakkında açılan herhangi bir soruşturma, kovuşturma veya davanın mevcut olmadığının belirlenmesi karşısında, bu haliyle cezaların şahsiliği ilkesi de dikkate alındığında, yapılan değerlendirmelerin, davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanmasına neden olabilecek nitelik arz etmemesi nedeniyle, dava konusu işlemin hukuka uygun bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı █████/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının ise iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı ile özlük hakların iadesine ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir. Temyize konu kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı █████/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmına gelince; Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, mahkemelerin davacının istemi ile bağlı olup, istemi genişletecek biçimde karar vermeleri mümkün değildir.Bakılan uyuşmazlıkta; davacı tarafından, dava dilekçesinde özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenildiği halde, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı █████/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine de karar verildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda; taleple bağlılık ilkesi gereği, İdare Mahkemesince, davacının talebi aşılarak, yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine de hükmedilmesinde ve bu kısım yönünden istinaf başvurusunun reddedilmesinde usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı █████/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine ilişkin kısmının ONANMASINA, oybirliğiyle,2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının; davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı █████/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, oyçokluğuyla,3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2025 tarihinde karar verildi. (X) KARŞI OY: Dava, Samsun ili, Sahra Sıhhıye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığında ... olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin, yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine yeniden atanarak Edirne ili, ...Tugay Komutanlığında görevlendirilen davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri uyarınca hakkında yapılan yeni güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından dolayı sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Amaç” başlıklı 2. maddesinde, "bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler" hükmü yer almaktadır. Memur hukukuna ilişkin mevzuatta özlük hakkının tanımını yapan bir hüküm bulunmamakta olup, uygulamada özlük hakkı, parasal hakkı da kapsayan ve kamu görevlisinin bu statüden kaynaklanan bütün hakları olarak değerlendirilmektedir. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlüğünde ise, özlük hakkı, “genel memur statüsü içinde kişinin, kanunların öngördüğü biçim ve koşullarla kazandığı her türlü hak” olarak tanımlanmaktadır.Yukarıda yapılan değerlendirme ve tespitler uyarınca kural olarak subjektif olmayan ve kamu görevlilerine bulundukları statünün bir gereği olarak tanınan tüm mali, sosyal ve genel haklara, özlük hakkı denilebileceği muhakkaktır.Özlük hakkı kavramının bu tanımından hareketle, söz konusu hakkın, kamu görevlilerinin tüm mali hakları (maaş, döner sermaye ek ödemesi vs.) yanında, konusu para olmayan, kamu görevlilerinin bu statüsünden kaynaklanan tüm haklarını (sosyal hakları, derece, terfi, intibak, izin vs. hakları) kapsayıcı nitelikte olduğu söylenebilir. Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinde davacının, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle davanın açıldığı, İdare Mahkemesince de işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı █████/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının ise iadesine hükmedildiği görülmüştür.Bu durumda, davacının istemi; yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi olsa da özlük haklarının, parasal hakları da kapsaması nedeniyle, Mahkemece parasal haklara hükmedilmesinde hukuka aykırılık görülmediği; buna karşın, davacının faiz istemi olmamasına rağmen, Mahkemece faize hükmedildiğinden, temyize konu kararın, "yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı █████/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmının, ''yoksun kalınan parasal haklarının iadesine'' şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle, Daire kararının bozmaya ilişkin kısmına katılmıyoruz.