Danıştay Onikinci Dairesi, sözleşmeli erin alkollü araç kullanımı nedeniyle ertelenen kamu davasının güvenlik soruşturması olumsuzluğuna dayanak yapılarak sözleşme feshine ilişkin işlemi iptal edip, parasal haklarda faizin başlangıcını düzeltti.
Özet: Bir askerin, alkollü araç kullanma nedeniyle hakkında verilen kamu davasının ertelenmesi kararına dayalı güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesi işlemi, kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı veya ilgili yasa kapsamında somut bir tespit olmaması nedeniyle hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiş; ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin bu yöndeki kararları Danıştay tarafından onanırken, davacının yoksun kaldığı parasal haklara uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihinin idareye başvuru veya dava tarihi olması gerektiği yönündeki içtihat doğrultusunda düzeltilmesi gerektiği belirtilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Sakarya ili, ... Tugay Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı ve geri ödediği maaş ve ek ödemelerinin işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesine neden olan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasının incelenmesinden, █████/2020 tarihinde 00:34 sıralarında ... plaka sayılı araç ile seyir halinde iken trafik ekiplerince yapılan kontrolde 1,29 promil alkollü olduğunun tespit edilmesi nedeniyle, davacı hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 171. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 5 yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin █████/2021 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü, davacı hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında yapılan somut bir tespit bulunmadığı anlaşıldığından, davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi sonucunda sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının tazminat isteminin kabulü ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Türk Silahlı Kuvvetleri personeli hakkındaki güvenlik soruşturmasının titizlikle yürütüldüğü, söz konusu görevin sıradan bir kamu görevi olmadığı, davacı hakkındaki güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının yoksun kalınan parasal haklara uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması, kısmen kabulü ile özlük haklarına ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Temyize konu karar "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısım yönünden incelendiğinde; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kuralına yer verilmiştir.Bir idari işlem veya eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; idareye başvuru varsa başvuru tarihinin, başvuru yoksa davanın açıldığı tarihin esas alınması gerektiği hususu, Danıştay içtihatlarıyla istikrar kazanmıştır. Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarına uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak dava tarihi esas alınması gerekirken, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında, hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; söz konusu kararın, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. Temyize konu karar "işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısım yönünden incelendiğinde;Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, Mahkemelerin davacının istemi ile bağlı olup, istemi genişletecek biçimde karar vermeleri mümkün değildir.Bakılan uyuşmazlıkta; davacının, dava dilekçesinde yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminde bulunduğu, özlük haklarının ise ödenmesine karar verilmesi isteminde bulunmadığı halde, İdare Mahkemesince, yoksun kalınan özlük haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği ve istinaf başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda; taleple bağlılık ilkesi gereği, davacının talebi aşılarak yoksun kalınan özlük haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmadığından, kararın bu kısmına ilişkin istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu kararda da hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile davacının tazminat isteminin kabulü, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtildiği şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının her bir hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,3. Bozulan kısmı yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.