Danıştay Üçüncü Daire tarafından kanuni temsilcinin şirket vergi borçlarından sorumluluğu kapsamında ödeme emirlerinin tebliğ usulsüzlükleri ve zamanaşımı değerlendirmesi.
Özet: Kanuni temsilcinin, asıl borçlu şirketin 2008-2014 dönemine ait tahsil edilemeyen kamu alacaklarından sorumlu tutulması istemine ilişkin davada, bölge idare mahkemesi 2008 ve 2012 dönemi borçları için tebligat usulsüzlüğü ve zamanaşımı gerekçesiyle ödeme emirlerinin bir kısmını iptal ederken, 2013-2014 dönemi borçları için davayı reddetmiş olup, temyiz incelemesinde Danıştay, asıl borçlu şirketin mükellefiyetinin 30/04/2008 tarihinde sona ermiş olmasını davanın esaslı bir unsuru olarak değerlendirmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av....2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma hükmü uyarınca verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkralarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Gıda Ürünleri Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2008 ila 2014 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağının 2008 yılının Ekim ila Kasım dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin ihbarnamelerin █████/2013 tarihinde ilanen tebliğ edildiği, şirketin bilinen adresinde bulunamadığına yönelik mahalle muhtarı nezdinde tutulan █████/2013 tarihli adres tespit tutanağı bulunduğu ancak ilan yazısının bir suretinin mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa gönderilmediği dolayısıyla ihbarnamelerin tarh zamanaşımı süresi içinde 213 sayılı Kanun'un 104. maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen şekilde usulüne uygun tebliği gerçekleşmediğinden söz konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezaların zamanaşımına uğradığı, 17 takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağının ise 2012 ila 2014 dönemlerine ait ve vadeleri █████/2017 tarihi olan özel usulsüzlük cezalarına ilişkin olduğu, söz konusu kamu alacağının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin dayanağını oluşturan cezalara ait ihbarnamelerin █████/2015 tarihinde muhtar nezdinde tutulan tutanak ile şirketin adresinde bulunamadığının tespiti üzerine █████/2015 tarihinde şirket yetkilisi olan davacının adresinde tebliğe çalışıldığı ancak tebliğ edilemediği, █████/2017 tarihinde posta yoluyla tebliğ edildiğine ilişkin sistem çıktısı dosyaya sunulmuş ise de tebliğ alındısı dosyaya ibraz edilmediğinden asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun şekilde kesinleştirildiği ortaya konulamayan dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin 51. ve 52. satırlarında yer alan 2012 yılına ait kamu alacağının tarh zamanaşımına uğradığı, 17 takip numaralı ödeme emrinin diğer satırlarında yer alan 2013 ve 2014 yıllarına ait kamu alacağına ilişkin olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin █████/2018 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği, dava açılmadığı, kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil imkanı da bulunmadığından davacının kanuni temsilci sıfatıyla söz konusu borç nedeniyle takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ... takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 51. ve 52. satırlarında yer alan kamu alacağına ilişkin kısmı iptal edilmiş, ... takip numaralı ödeme emrinin diğer satırlarında yer alan kamu alacağına ilişkin kısmı yönünden ise dava reddedilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Dava konusu ödeme emirlerinin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.TARAFLARIN SAVUNMALARI: ... takip numaralı ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilmediği, kanuni temsilci sıfatının sona erdiği, borcun zamanaşıma uğradığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY : Davacının █████/2008 tarihinden beri asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olduğu olayda, 2008 dönemine ait katma değer vergisi, gecikme faizi, özel usulsüzlük cezası ile vergi ziyaı cezasından oluşan amme alacağını içeren ... takip numaralı ödeme emrinin dayanağının asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı; 2012 ila 2014 dönemine ait özel usulsüzlük cezalarını içeren ... takip numaralı ödeme emrinin dayanağının ise asıl borçlu şirket adına tanzim olunan ...... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirleri olduğu; ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin █████/2018 tarihinde şirket müdürünün ikamet adresinde eşine usulüne uygun tebliğ edildiği; Dairelerince verilen ara kararı üzerine dosyaya sunulan ... tarih ve ... sayılı yazıda asıl amme borçlusu şirketin mükellefiyetinin terk ettirildiği tarihin █████/2008 tarihi olduğu belirtilmişse de sehven yanlış yazıldığı, mükellefiyetin █████/2014 tarihinde re'sen terk ettirildiği bilgisinin verildiği anlaşılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, onbeş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı hüküm altına alınmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davalı idare tarafından temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının, ... takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 51. ve 52. satırlarında yer alan kamu alacağına ilişkin kısmının iptaline dair hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.Dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin diğer satırlarında yer alan 2013 ve 2014 yıllarına ait kamu alacağına ilişkin olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin █████/2018 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği görülmekle birlikte, uyuşmazlığın çözümünde dava konusu sözü edilen ödeme emrinin ilgili kısmına ilişkin ihbarnamelerin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği hususu önem arz etmekte olup şirketin mükellefiyetinin █████/2014 tarihinde re'sen terk ettirildiği de göz önünde bulundurularak zamanaşımı yönünden yapılacak değerlendirme neticesinde yeniden incelenerek karar verilmek üzere temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ... takip numaralı ödeme emrinin diğer sıra numaralarında yer alan kamu alacağı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idare temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ... takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 51. ve 52. satırlarında yer alan kamu alacağına ilişkin kısmının iptaline dair hüküm fıkrasının ONANMASINA,3. Davacı temyiz isteminin kabulüne,4. Kararın; dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin diğer satırlarında yer alan kamu alacağı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.(X)-KARŞI OY :Davacının kanuni temsilcisi olduğu asıl borçlu şirketin adresinde bulunmadığının ilgili muhtarlık nezdinde düzenlenen █████/2013 tarihli adres tespit tutanağı ile saptandığı, şirketin █████/2014 tarihi itibariyle mükellefiyetinin re'sen terkin edildiği anlaşılmış olup, dava konusu edilen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri içeriği borçlara ilişkin şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tarihlerinin ise █████/2016 ve █████/2016 olduğu, söz konusu ödeme emrinin düzenlendiği tarihte davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin belirtilen adresten ayrıldığı, dolayısıyla şirketin bilinen adresinin bulunmadığı anlaşıldığından ve tebligatla borcun ilgilisine duyurulması amaçlandığından doğrudan şirket yetkilisinin ikamet adresinde █████/2018 tarihinde yapılan tebligatın usulüne uygun olduğu görülmekle birlikte asıl borçlu şirket adına düzenlenen ihbarnamelerin █████/2013 tarihinde ilanen tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek kesinleştirilmiş kamu alacağının şirketten tahsil imkanı kalmaması nedeniyle borcun doğduğu dönemde kanuni temsilci olan davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmadığından davalı idare temyiz isteminin bu ödeme emrine ilişkin kısmının da kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının buna ilişkin hüküm fıkrasının da bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.