Danıştay Altıncı Dairenin İzmir Urladaki 1/1000 ölçekli uygulama imar planının kamu yararı ve hazine haklarına aykırılığı nedeniyle iptali davasına ilişkin temyiz kararı.
Özet: İzmir Valiliği tarafından, Urla ilçesindeki belirli bir taşınmazı kapsayan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali talebiyle açılan davada, söz konusu taşınmazın planda park ve belediye hizmet alanı olarak ayrılmasına karşı Hazinenin tasarruf yetkisi ile kamu yararı ve hizmet gereklerinin dikkate alınmadığı iddia edilmiş; ilk derece mahkemesi ile istinaf mahkemesi, planın üst ölçekli 1/5000 nazım imar planına uygunluğunu gerekçe göstererek davayı reddetmiş ancak temyiz aşamasında Danıştay tetkik hakimi bozma yönünde görüş bildirmiş olup, Danıştay ise planların mevzuata uygunluk değerlendirmesine başlamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : İzmir Valiliği (... İl Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ...Belediye Başkanlığı-...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Urla Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı kabul edilerek İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin...tarihli,...sayılı kararı ile değişiklikle onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen ''park'', kısmen ''belediye hizmet alanı'' kullanımında, 1/5000 ölçekli nazım imar planında da kısmen ''park ve yeşil alan'', kısmen ''belediye hizmet alanı'' kullanımında kaldığı, dava konusu uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planının dava konusu edilmediği hususu da dikkate alındığında, üst ölçekli plana uygun kullanım kararı getiren ve herhangi bir aykırılık içermeyen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının davacıya ait taşınmaza ilişkin kısmında imar mevzuatına aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Taşınmazın maliki olan hazinenin tasarruf yetkisi, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınmadan yapılan uygulama imar planında hukuka uygunluk bulunmadığı, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Urla Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı kabul edilerek İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile değişiklikle onaylanan ve █████/2020-█████/2021 tarihleri arasında askıya çıkarılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekana ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Bu tanıma göre nazım imar planları; bir bölgenin gelecekteki nüfus ve işgücü tahmin ve dağılımlarına bağlı olarak alacağı formu, sosyal donatı alanlarını içerecek şekilde bölgenin gelişme yönlerini, ana ulaşım sistemine ait bilgileri göstermek suretiyle arazi parçalarının kullanma şekillerini belirleyen planlardır. Bu planlarda yerleşmenin gelişme yönü, büyüklüğü ve arazi kullanımlarının fonksiyonel dağılımı ve genel yoğunlukları belirlenmekte ve alt ölçekteki uygulama imar planları da ancak nazım imar planları esaslarına göre çizilebilmektedir. Bu doğrultuda 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının, üst 1/5000 ölçekli nazım imar planı kullanım kararlarıyla uyumlu olması gerekmektedir.Yürürlükte bulunan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. maddesinin (a) bendinde; "Belediye hizmet alanı: Belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alandır." olarak tanımlanmıştır.Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde, her türlü mekansal planın, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanacağı, planların Bakanlıkça belirlenen ve Ek-1 Gösterimler başlığı altında yer alan Ek-1a Ortak Gösterimler, Ek-1b Mekansal Strateji Planları Gösterimleri, Ek-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, Ek-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, Ek-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve Ek-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanacağı kuralına yer verilmiştir.Anılan Yönetmeliğin Ek-1/d "Açıklamalar" bölümünde "Belediye Hizmet Alanı kapsamında kalan kullanımlarından uygulama imar planında belirlenecek kullanım parantez içinde belirtilir." kuralı yer almaktadır. Başka bir ifade ile uygulamaya esas olan uygulama imar planlarında belediye hizmet alanının hangi fonksiyona ayrılmış olduğunun açık ve tartışmaya yer bırakmayacak şekilde belirtilmiş olması gerekmektedir.Dosyanın incelenmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında öngörülen “belediye hizmet alanı (BHA)” plan kararında alanda belediye tarafından sunulan hizmetlerin hangisinin ya da hangilerinin yer alacağının açık şekilde ifade edilmediği görüldüğünden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin bu açıdan şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve plan tekniğine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.