Danıştay 6. Daire, İstanbul Kadıköydeki ruhsata aykırı imalatlara dayalı yıkım ve para cezası işlemlerinin iptaline ilişkin davada, dayanak yapı tatil tutanağının hukuki geçerliliği üzerinden Bölge İdare Mahkemesi kararını kısmen onayıp kısmen bozdu.
Özet: Bir taşınmazda ruhsata aykırı imalatlar nedeniyle düzenlenen yapı tatil tutanağının mahkeme kararıyla iptal edilmesi sonrasında, bu iptal edilen tutanağa dayanak gösterilerek alınan yıkım kararı, yüksek miktardaki idari para cezası ve taşınmaz üzerine konulan ihtiyati haciz işlemleri de hukuken dayanaksız kaldığından iptal edilmiş; böylece, idarenin dayanağı olmayan işlemlerinin hükümsüz olduğu vurgulanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı - ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...VEKİLLERİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... (...) Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsata aykırı imalatlar yapıldığının tespitine ilişkin 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca düzenlenen... tarih ve... sayılı yapı tatil tutanağının, aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca imalatların yıkımına ilişkin █████/2021 tarih ve 37/6 sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararının, aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 5.431.875,59-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararının ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesi uyarınca anılan taşınmaz üzerinde konulan ihtiyati haczin uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca yıkım ve para cezası işleminin dayanağının yapı tatil tutanağı olduğu, yapı tatil tutanağının iptali istemiyle dava dışı yapı müteahhitleri tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dayanak yapı tatil tutanağının iptaline karar verildiği görüldüğünden, usulüne uygun olarak düzenlenmeyen yapı tatil tutanağına istinaden taşınmazın yıkımına ve para cezası verilmesine yönelik düzenlenen dava konusu encümen kararları ile idari para cezasının tahsiline yönelik haciz işleminde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ...İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ HASAN...'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... (...) Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsata aykırı imalatlar yapıldığının tespitine ilişkin 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca düzenlenen... tarih ve ...sayılı yapı tatil tutanağının, aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca imalatların yıkımına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararının, aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 5.431.875,59-TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararının ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesi uyarınca anılan taşınmaz üzerinde konulan ihtiyati haczin uygulanmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının,... tarih ve ...sayılı, ... tarih ve ...sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararlarına ve...tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü işlemine ilişkin kısımlarında; Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. İdare Mahkemesi kararının bu bölümüne karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararı hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır. Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının,... tarih ve ...sayılı yapı tatil tutanağına ilişkin kısmına gelince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında ise, ilânı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilân tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (...) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir." kuralı, aynı Kanunun 32. maddesinde ise; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. ... Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası muhtara bırakılır ... Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. ..." kuralı yer almıştır. Uyuşmazlıkta, davanın █████/2021 tarihinde açıldığı, ruhsata aykırı imalatlar yapıldığının tespitine ilişkin dava konusu yapı tatil tutanağının █████/2021 tarihinde yapıya asıldığı anlaşılmakta olup, belirtilen tarihi izleyen günden itibaren yukarıda belirtilen yasal süresi içerisinde dava açılmadığı görülmekle, davanın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına geçilerek dava konusu yapı tatil tutanağının iptaline ilişkin olarak verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararlarına ve... tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü işlemine ilişkin kısımlarının ONANMASINA,... tarih ve... sayılı yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.