Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde, bir kooperatif üyesinin, farklı parseldeki mülkiyeti nedeniyle tür değiştiren kooperatiften ihraç kararının iptali davası değerlendiriliyor.
Özet: Dava, tür değiştirerek site işletme kooperatifi olan davalıdan, yeni ana sözleşme koşullarını sağlamadığı ve aidat ödemediği gerekçesiyle ortaklıktan çıkarılan davacı şirketin, bu ihraç kararının iptali talebine ilişkindir; davacı, kararın usule aykırı olduğunu ve haksız yere çıkarıldığını savunurken, davalı kooperatif tür değişikliği sonrası ana sözleşmesinin getirdiği yeni ortaklık şartlarını gerekçe göstermiştir; ancak bilirkişi raporu, davacı şirketin mülkünün, davalı kooperatifin yönetim alanındaki 14 parselde değil, farklı bir parsel olan 15 parselde yer aldığını ve başka bir yönetim tarafından idare edildiğini tespit ederek, ihracın temel dayanağının hukuki geçerliliğini tartışmalı hale getirmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 DAVA: Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin .... Mah...... Ada ..... parsel .... ve ...... numaralı bağımsız bölümlerin maliki ve davalı kooperatifin 2629 numaralı ortağı olduğunu, davalı tarafından müvekkiline gönderilen Büyükçekmece ..... Noterliği’nin █████/2024 tarih, ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kooperatif anasözleşmesi ortaklık şartları 10/2 maddesi gereğince site dahilinde konut ya da işyeri maliki , oturma hakkı sahibi, genel hizmet tesislerinden birinin maliki ya da kiracısı olunup olunmadığının bildirilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından müvekkilinin 114 ve 115 no’lu bağımsız bölümlerin maliki olduğunun bildirildiğini, ihtarnamenin █████/2024 tarihinde muhataplarına tebliğ edildiğini, akabinde müvekkilinin ..... Ada ..... parselde taşınmazının bulunmadığı, ihtarnameye istinaden işyeri maliki olunduğuna ilişkin belge sunulmadığından bahisle müvekkilinin ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, yönetim kurulu kararının █████/2024 tarihinde alındığını, kararın 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16.maddesine aykırı olarak 10 gün içerisinde notere tevdi edilmediğini, müvekkilinin üyelik kaybına neden olacak üyelikten çıkarılmasını gerektirecek bir hususun bulunmadığını, yönetim kurulunun kooperatif üyeliğini 14 parselde taşınmaz maliki olanlar ile sınırlayıp diğer üyeleri üyelikten çıkarma yetkisinin bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte ortaklıktan çıkarılma halinde çıkarılan ortağın payının hesap edilerek bildirilmesinin gerektiğini belirterek davanın kabulü ile müvekkili şirketin kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin yapı kooperatifi iken tür değiştirerek site işletme kooperatifi olduğunu, kooperatifin 1986 yılında ortaklarını birer işyeri sahibi yapmak amacı ile kurulduğunu, bu amacını gerçekleştirdikten sonra amaç ve tür değişikliği yaptığını, kooperatif ana sözleşmelerinin Kooperatifler Kanunu’nun 88.maddesi gereğince ilgili bakanlıklar tarafından tip ana sözleşme olarak ayrı ayrı hazırlandığını, türlerine göre kooperatiflerin bu ana sözleşmeleri kabul etmelerinin gerektiğini, tür değişikliği sebebiyle kooperatifin ana sözleşmesinin değiştiğini, yapı kooperatifi ve işletme kooperatifinin ana sözleşmelerinde kooperatiflerin amacının farklı olduğunu, ana sözleşme değişikliği sonrasında kooperatifin amacının da değiştiğini, işletme kooperatifinin ana sözleşmesinin 6.maddesine göre amacının ortaklarının sahibi bulunduğu işyerlerini geliştirmek, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak olduğunu, ortaklık şartlarının da farklı olduğunu ve ortaklık şartlarını kaybedenlerin ortaklıktan çıkarılacağını, site işletme kooperatifinin ortaklık şartlarından birisinin site içerisinde işyeri maliki olmak ve bu durumu kanıtlamak olduğunu, davacıya ana sözleşme koşullarını sağlamak için ihtar gönderilmiş olmasına rağmen ortaklık şartlarını sağlamadığı için ortaklıktan çıkarıldığını, kendisine bu hususta makul süre verildiğini, davacının 2010 yılından beri aidat ödemediğini, bu sebeple ortaklık haklarından zımnen vazgeçtiğini, kooperatif ortaklığında kazanılmış hakkın sözkonusu olmadığını, davacının müvekkilinden alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kooperatiften ihraç kararının iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın; davacının kooperatiften ihraç koşullarının oluşup oluşmadığı, kararın iptalinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Dosyanın bilirkişiye tevdii ile uyuşmazlık konularına ilişkin olarak bilirkişi raporu tanzimine karar verilmiş olup, Bilirkişi Kooperatif Uzmanı ...... 'ün █████/2025 tarihli kök raporunda özetle; Dosyaya gelen ticaret sicil kaydı ve ibraz edilen kooperatif ana sözleşmelerinden tespit edildiği üzere davalı kooperatifin, ilk önce toplu işyeri yapı kooperatifi olarak kurulduğunu, 27.11.2021 tarihli genel kurul kararıyla ana sözleşmede yapılan değişiklik ile tasfiyeye gitmeyerek sonradan site işletme kooperatifine dönüşmesi sonucu işletme kooperatifi olarak tüzel kişiliğini devam ettirdiğini, incelenen site yönetim planlarından davalı işletme kooperatifinin sadece 1082 ada 14 parselde faaliyet gösteri ve bu ada parseli tekstilkent yönetim planına göre yönettiğini, davacı şirketin 114 ve 115 nolu bağımsız bölümlerin bulunduğu taşınmazın ise 1082 ada 15 parselde yer aldığını, anılan bu ada ve parselin ise davalı işletme kooperatif tarafından değil Tektilkent ..... Plaza İş Merkezi Yönetimi tarafından yönetildiğini, davacı şirketin 2629 nolu üyelik numarası ile İstanbul İli ..... Mah. ..... Mah. ..... ada ..... parselde kain 114 ve 115 numaralı bağımsız bölümlere, 2013 yılında satış yoluyla malik bulunduğunu, yerleşik Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere site işletme kooperatiflerinde üyeliğe kabul edildikten sonra üyelik koşulunun kaybedilmesi veya üyelik koşulunun kaybedildiğinin anlaşılması halinde üyelik sıfatının otomatik olarak kendiliğinden düşmeyeceğini, üyelik şartlarının yerine getirilmesi için kooperatifin makul bir süre vermek suretiyle ortaklık şartlarının yeniden sağlanmasını istemesi gerektiğini, verilen süreye rağmen ortaklık şartlarının kazanıldığının ispat edilmemesi halinde ancak ihraç kararının yönetim kurulunca alınabileceğini, davalı site işletme kooperatif ana sözleşmesinin 10/2 maddesinde belirtildiği üzere kooperatife ortak olabilmek için, site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak gerektiğini, site işletme kooperatiflerinde kooperatif ortağı olabilmek için taşınmaz maliki olma şartının getirildiği dikkate alındığında, davacının davalı ..... İstanbul Tekstil İmalat ve Satıcıları Site İşletme Kooperatifi sınırları dahilinde kooperatif hizmetlerinin yürütüldüğü alan ...... ada .... parselde taşınmaz maliki olması gerektiğini, davalı kooperatif, Büyükçekmece ...... Noterliğinden keşide ettiği 20.03.2024 tarih ..... nolu ihtarname ile ortaklık ilişkisinin devam etmesi için site işletme kooperatifinin bulunduğu İstanbul ili, Esenler İlçesi ..... Mah. ..... Ada .... Parselde ana sözleşmenin 10/2 maddesine göre işyerinin ve genel hizmet tesislerinden birinin maliki ve ya kiracısı olunduğunun tebliğ tarihinden itibaren 30 gün süre içinde kanıtlanması gerektiğinin davacıya usule uygun bir şekilde bildirdiğini, davacı şirket, davalı kooperatif tarafından verilen süre içinde keşide ettiği cevap ihtarıyla kooperatifin uhdesinde olan ...... ada ..... parselde ..... ve .... nolu bağımsız bölümlerin hala maliki olduğunu davalı kooperatife bildirdiğini, davalı kooperatif, Büyükçekmece .... Noterliği 24.05.2024 tarih ..... yevmiyeli ihraç ihtarı ile davacı şirkete Büyükçekmece ..... Noterliğinin ..... yevmiye nolu 20.03.2024 tarihli ihtarın gönderildiğini, ihtarın tebliğinden itibaren 1 ay içinde 1082 ada 14 parselde ortaklık şartlarının taşındığını gösterir tapu veya belge ile ispat edilmemesi nedeniyle ana sözleşmenin 14/1 mad, si istinaden yönetim kurulunun 08.05.2024 tarih 97 sayılı kararı ile ortaklıktan ihraç edildiğini bildirdiğini, davalı kooperatifin makul bir sürede ortaklık şartlarının sağlanmasına yönelik önel yazısı ile ihraç ihtarını davacı şirkete ana sözleşme ve usule uygun olarak tebliğ ettiği, somut davadaki asıl uyuşmazlığın davacı şirketin, davalı kooperatifin Yapı kooperatifi olarak sahibi olduğu ve üzerinde inşai faaliyetleri yürüttüğü ..... ada ...... parselde bulunan 114 ve 115 nolu bağımsız bölümlerin davalı site işletme kooperatifinin faaliyet sınırları ve hizmet alanı içinde bulunup bulunmadığından kaynaklandığının değerlendirildiğini, davalı kooperatifin ana sözleşme değişikliği öncesinde Yapı kooperatifi olarak 19.04.2003 tarihli genel kurulun 10. Maddesinde alınan "Öncelikle çok katlı binalarımızın "Plazaların" kapsadığı arsa alanın ana gayrimenkulden ifrazı ile ayrı müstakil bir parsel haline getirilerek tapuya tescilini, tescilden sonra plazalardan işyeri almış muvafakatleri alınarak Kooperatifteki bütün hak ve taleplerinden tamamen feragat ettirilmesinin sağlanmasına, yönetim kuruluna yetki verilmesine dair alınan.” Karar doğrultusunda, davacı şirketin taşınmaz sahibi olduğu ..... ada ..... parselin, ...... ada ..... parselden ayrıldığını, bağımsız hale getirilen 2 ayrı parselde 2 adet farklı site yönetim planının bulunduğu ve uygulandığını, ..... ada ..... parseldeki plazalardan işyeri almış bütün ortakların, kooperatifteki bütün hak ve taleplerinden tamamen feragat ettirilmesinin sağlandığına dair dosyaya belge sunulmamakla birlikte davacı şirketin ana sözleşme değişikliği öncesi Yapı Kooperatifindeki bütün hak ve taleplerini alıp almadığı hususunun huzurdaki ihraç kararının iptali davasının konusu olmadığının değerlendirildiğini, davacı şirketin yapı kooperatifindeki üyeliği devam etmekle birlikte ancak, Yapı kooperatifinin, amacını tamamlaması ve ferdileşmeye geçmesi ile tüm taşınmazların mülkiyetinin kooperatif ortağına geçtiğini, davalı işletme kooperatifinin uygulayacağı tekstilkent yönetim planının ..... ada ..... parsel olarak tapuya kaydedildiğini, yapı kooperatifinin, site işletme kooperatifine dönüşmesi ile ana sözleşmedeki ortaklık hükümlerinin de değiştiğini, site yönetiminin site yönetim planı doğrultusunda görev yapacağının kararlaştırıldığı dikkate alındığında, davacının ana sözleşmesinin 10/2 maddesinde belirtildiği üzere kooperatife ortak olabilmek için, ..... ada ..... parselde yer alan site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak şartını kaybettiğini, davacı hakkında alınan ortaklıktan çıkarma kararının yukarıda yapılan irdelemeler doğrultusunda, 1163 sayılı kooperatifler kanun ve işletme kooperatif ana sözleşmesine uygun olarak yapıldığını bildirmiştir.Dosyanın bilirkişiye tevdi ile taraf itirazları irdelenmek üzere ek rapor tanzimine karar verilmiş olup, Bilirkişi Kooperatif Uzmanı .....'ün █████/2026 tarihli ek raporunda özetle; Kök raporda detayları açıklandığı üzere ..... ada ..... parselde yapı kooperatifi olarak kurulan ..... Yapı kooperatifinin, amacını tamamlaması ve ferdileşmeye geçmesi ile tüm taşınmazların mülkiyetini kooperatif ortakları adına tescil ettiğini, ..... ada .... parselde genel kurul kararı ile yapılan ifraz kararı neticesinde bu parselin ..... ada ..... parsel, ..... ada ..... parsel ..... ada ..... parsel şeklinde bağımsız parsellere ayrıldığını, başlangıçta yapı kooperatifi olan davalının, site işletme kooperatifine dönüşmesi sonucu ana sözleşmedeki ortaklık hükümlerinin de değiştiğini, davalı site işletme kooperatifin ana sözleşme ve site yönetim planı doğrultusunda görev yapacağı dikkate alındığında, davacının ana sözleşmesinin 10/2 maddesinde belirtildiği üzere site işletme kooperatifine ortak olabilmek için, .... ada ..... parselde yer alan site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak şartına haiz olması gerekirken bu şartları taşımadığını, bu bağlamda davacı hakkında alınan ortaklıktan çıkarma kararının yukarıda yapılan irdelemeler ve kök rapordaki tespitlerin hep birlikte değerlendirilmesi doğrultusunda davacının 1163 sayılı kooperatifler kanunu ve işletme kooperatif ana sözleşmesine uygun olarak ortaklıktan çıkarıldığı yönündeki kök rapordaki kanaatinde bir değişiklik olmadığını bildirmiştir.Somut uyuşmazlıkta, davalı kooperatifin 20.04.1989 tarihinde Toplu İşyeri Yapı kooperatifi olarak kurulduğu, kooperatifin ferdileştirmeye giderek bağımsız bölümleri ortakları adına tescil ettirdiği, akabinde ana sözleşme değişikliğine gidilerek 16.06.2020 tarihli olur ile site işletme kooperatifine dönüştüğü anlaşılmaktadır. Site İşletme Kooperatifi'nin "amaç ve faaliyet konusu" başlıklı 6. Maddesi "Kooperatifin amacı, ortaklarının sahibi bulunduğu iş yerleri ile kooperatifin mülkiyetinde bulunan işyeri, genel hizmet tesisleri ve ortak kullanım alanlarının müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre yetki verildiğinde site yönetimini üstlenmek, siteyi geliştirmek ve güzelleştirmek kooperatifin yurt içinde etkin ve yaygın tanıtımını yapmaktır", "Ortaklık Şartları" başlıklı 10/b maddesi ise "Site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak ve bu durumu tevsik ve ispat etmek" şeklinde düzenlenmiştir. Davalı kooperatifin ferdileşme sonucu üyeleri adına tescil ettiği farklı ada ve parsellerde bulunan taşınmazlarına yönelik "..... Yönetim Planı" ve "..... Plaza İş Merkezi Yönetim Planı" olarak iki adet yönetim planı bulunduğu, site yönetim planlarından davalı kooperatifin .... Ada ..... parselde faaliyet gösterdiği, bu ada parselin ..... Yönetim Planına göre yönetildiği, davacı şirketin 114 ve 115 no'lu bağımsız bölümlerinin bulunduğu taşınmazın ise ..... Ada ..... parselde yer aldığı, anılan bu ada parselin ise ..... Plaza İş Merkezi Yönetimi tarafından yönetildiği tespit edilmiştir. Ferdileştirme işlemi sonrasında İstanbul Tekstil İmalat ve Satıcıları Toplu İş yeri yapı kooperatifinin 19.04.2003 tarihinde yapılan 2022 hesap yılı genel kurulunda "plazaların kapsadığı arsa alanının ana gayrimenkulden ifrazı ile ayrı müstakil parsel haline getirilerek tapuya tescilini, tescilden sonra plazalardan işyeri almış bütün ortakların noterden muvafakatleri alınarak kooperatifteki bütün hak ve taleplerinden tamamen feragat ettirilmesinin sağlanmasına" dair alınan karar gereği ..... Ada .... parsel sayılı taşınmaz ile ..... Ada .... parsel sayılı taşınmazlar ayrı müstakil parseller haline getirilerek ..... Ada ..... parseldeki plazalardan işyeri almış ortaklarından muvafakatname alınmak suretiyle yapı kooperatifindeki bütün hak ve taleplerinden feragat ettirilmesi sağlanmıştır. Davalı kooperatif tarafından davacı şirkete tebliğ edilen ihtarname ile kooperatifle ortaklık ilişkisinin devam etmesi için site işletme kooperatifinin bulunduğu ..... Ada ..... parselde ana sözleşmenin 10/2 maddesi gereğince iş yerinin ve genel hizmet tesislerinden birinin maliki ya da kiracısı olduğunun kanıtlanması gerektiği, aksi taktirde ana sözleşmenin 14/1 maddesi gereğince ortaklıktan çıkarılacağı ihtar edilmiş, davacı şirket tarafından ihtarnameye cevap olarak .... Ada ..... parselde yer alan 114 ve 115 no'lu bağımsız bölümlere ilişkin tapu örnekleri gönderilmiştir. Davalı kooperatif tarafından ihtarname gereğinin yerine getirilmediğinden bahisle 08.05.2024 tarih, 97 sayılı karar ile davacı şirketin ortaklıktan ihraç edildiği anlaşılmıştır. Davalı işletme kooperatifinin uygulayacağı ..... yönetim planının ..... Ada ..... parsel olarak tapuya kaydedildiği, yapı kooperatifinin site işletme kooperatifine dönüşmesi nedeniyle ana sözleşmedeki ortaklık hükümlerinin de değiştiği, site yönetiminin site yönetim planı doğrultusunda görev yapacağının kararlaştırıldığı dikkate alındığında davacının ana sözleşmenin 10/2 maddesinde belirtildiği üzere kooperatife ortak olabilmek için ..... Ada ..... parselde yer alan site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olma şartını kaybettiği, bu haliyle davacı hakkında alınan ortaklıktan çıkma kararının 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu ve işletme kooperatif ana sözleşmesine uygun olarak yapıldığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:AÇILAN DAVANIN REDDİNE,1-Alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 304,40-TL eksik harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. █████/2026Başkan .... ¸e-imzalıdırÜye .... ¸e-imzalıdırÜye .... ¸e-imzalıdır Katip ..... ¸e-imzalıdır