Danıştay Üçüncü Dairenin cam kırıklarının zayi mal olarak değerlendirilmeyip KDV indirimine konu edilebileceği yönündeki içtihat değişikliği ve usuli kazanılmış hak ilkesi istisnası kararı.
Özet: Üretilen cam ürünlerin hasar görerek satış imkanını yitirmesine rağmen cam kırığı olarak üretimde tekrar kullanılabilecek ekonomik değere sahip olması nedeniyle katma değer vergisi indirimine konu edilip edilemeyeceği hususunda Danıştay ve Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından benzer uyuşmazlıklarda davacı lehine olarak içtihat değişikliğine gidildiği, bu yeni içtihat doğrultusunda önceki kararların yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Fabrikaları Anonim Şirketi VEKİLİ : Av....KARŞI TARAF (DAVALI) :... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacı tarafından, üretilen bir kısım cam ürünlerin satış imkânının kalmadığı, cam kırığı olarak değerlendirilmesi dışında başka bir kullanma imkânının bulunmadığından bahisle takdir komisyonunca emsal değeri belirlenen emtiaya ilişkin indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin tamamının 1 No'lu katma değer vergisi beyannamesinin ilave edilecek katma değer vergisi satırına dahil edilmek suretiyle indirim hesaplarından çıkarılarak ihtirazi kayıtla ilave katma değer vergisi olarak beyan edilmesi üzerine 2022 yılının Mayıs dönemi için tahakkuk eden verginin ihtirazi kayda konu kısmının kaldırılması ve yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararına uyulmak suretiyle dava reddedilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Takdir komisyonu huzurunda kırılan camların üretimde tekrar kullanılması sebebiyle ekonomik değerini tamamen yitirmediği ve zayi olmadığı, ham madde olarak üretiminde tekrar kullanılabileceğinden şirket stoklarına alındığı, cam kırığının ekonomik bir değerinin bulunduğu, kıymeti düşen mal olarak değerlendirilerek meydana gelen değer kaybının katma değer vergisinin indiriminin kabulü gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Zayi olan mallar için satış ve dolayısıyla yaratılan bir değer olamayacağı, davacının imal edip çeşitli sebeplerle satışından vazgeçtiği ve imha kararı almış olduğu malların Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 30. maddesinin birinci fıkrasının (c) işaretli bendi kapsamında zayi olan mal olarak değerlendirileceği ve bunlara ait yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılamayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava konusu tahakkukun kaldırılmasına ilişkin... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına davalı tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının Danıştay Üçüncü Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla bozulduğu ve bu bozma kararına uyulmak suretiyle Vergi Dava Dairesince davanın reddine dair temyize konu kararın verildiği anlaşılmaktadır.Tarafları ve konusu aynı olan bir başka uyuşmazlıkta tahakkukun kaldırılmasına dair kararın Danıştay Üçüncü Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla bozulması üzerine bu bozma kararına uyulmaksızın ilk kararda ısrar edilerek verilen kararın Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun █████/2025 tarih ve E:████████, K:███████ sayılı kararıyla onandığı, Kurulun █████/2025 tarih ve E:████████, K:███████, E:████████, K:███████, E:████████, K:███████ sayılı kararlarının da aynı yönde olduğu bununla birlikte Danıştay Üçüncü Dairesinin de benzer uyuşmazlıklarda tahakkukun kaldırılmasına ilişkin verilen kararları █████/2025 tarih ve E:██████████, K:█████████, E:█████████, K:█████████ sayılı kararlarıyla onadığı anlaşılmıştır. Yukarıda değinilen kararların önceki kararlarla birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak Dairemiz ve Vergi Dava Daireleri Kurulunca içtihat değişikliğine gidildiği, yeni içtihadın davacı lehine olarak Daire ve Kurulca aynı yönde geliştiği görülmektedir. İLGİLİ MEVZUAT:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun’un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı kural altına alınmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Kamu düzeni kaygısıyla ortaya çıkan usuli kazanılmış hakkı yargılamada kesintisiz uygulamak hak ve adalete aykırı sonuçlar doğuracağından, yine kamu düzeni gözetilerek söz konusu hakka istisnalar getirilmiştir. Yukarıda yer verilen düzenlemenin iptali istemiyle yapılan başvurunun görüşüldüğü Anayasa Mahkemesinin █████/2020 tarih ve E:████████, K:███████ sayılı kararında, değinilen düzenlemenin, maddi ve hukuki koşullarda herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen heyet oluşumunun değişmesi, heyetin görüş değiştirmesi ya da aynı mevzuat hükmünü farklı şekilde yorumlaması gibi nedenlerle bozma kararının aksi yönünde kararlar verilmesinin önüne geçmek amacıyla getirildiği belirtilmiş olup, usuli kazanılmış hak ilkesini hukuki güvenliği sağlama ve kamu yararını gerçekleştirme amacıyla kanun hükmü niteliğine kavuşturan kanun koyucunun, yukarıda belirtilen meşru amaçlarla ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacak şekilde yargılamanın hakkaniyet, hukukun üstünlüğü gibi ilkelerin görmezden gelinerek ya da temel hak ve özgürlükler ihlal edilerek sonuçlandırılması yolunda bir iradesinin varlığından söz etmenin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.Öte yandan, aynı kanun hükmüne ilişkin iki farklı yorumun yürürlükte bulunması ve bu yorumlardan birine geçerlilik sağlayacak şekilde içtihadın birleştirilememesi hukuk kurallarının, muhataplarının davranışlarına yön verme kapasitesini ve dolayısıyla öngörülebilirliğini zayıflatarak mülkiyet hakkının ihlaline yol açmaktadır.(Ford Motor Company [2. B.], B. No: ██████████, █████/2017, § …) Vergi Dava Dairesince bozma kararı doğrultusunda karar verilmiş olmasına dayanılarak temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı incelenmesi ve tarafları ve konusu aynı olan uyuşmazlıklarda gerek Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun gerek Dairemiz içtihadının davacı lehine değiştiğinin göz ardı edilmesi suretiyle Vergi Dava Dairesi kararının hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılması davacının mülkiyet hakkını olumsuz etkileyecektir.Bu durumda takdir komisyonunca emsal bedeli bulunduğu kabul edilen cam niteliğindeki emtianın ekonomik değeri tamamen yok olmadığından bu emtiaya ilişkin olarak yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılmasında hukuka aykırılık, davacının bu yoldaki ihtirazi kaydı kabul edilmeksizin fazladan tahakkuk eden vergide hukuka uygunluk bulunmamakta olup aksi yöndeki gerekçeyle verilen Verilen Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmektedir.KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.(X)- KARŞI OY :Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.