Danıştay 12. Daire, Ege Üniversitesi hemşiresinin fiili tecavüz iddiasıyla kamu görevinden çıkarma disiplin cezasının iptali yönündeki alt mahkeme kararının temyizini değerlendiriyor.
Özet: Ege Üniversitesinde görevli bir hemşirenin, bir iş arkadaşıyla girdiği tartışma ve fiili müdahale sonucu hakkında tesis edilen kamu görevinden çıkarma cezasının iptali istemiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, davacının eylemini nefsi müdafaa kapsamında değerlendirerek meslekten çıkarma cezasını orantısız bulmuş ve işlemin iptaline karar vermiştir. Davalı idareler, hemşirenin fiilinin nefsi müdafaa olmadığını ve kararın bozulması gerektiğini savunarak temyiz başvurusunda bulunurken; davacı ise saldırıya uğraması üzerine kendisini savunduğunu ve cezanın orantısız olduğunu ileri sürerek kararın onanmasını talep etmektedir. Bu temyiz başvuruları Danıştay tarafından incelenmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Üniversitesi Rektörlüğü VEKİLİ : Av. ... 2- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ... Anabilim Dalında ... olarak görev yapan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; konuyla ilgili disiplin soruşturması raporu ile eki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, hastaneden alınan darp raporlarına göre tarafların birbirlerine fiili müdahalede bulunduğu, davacının diğer hemşire C.K.A.'nın saldırısı üzerine kendini savunmak amacıyla karşılık verdiği kanaatine ulaşıldığı, disipline konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesi gerektiğinden, davacının söz ile sataşması sonrası C.K.A.'nın fiili müdahalesi üzerine kendisini savunmak amacıyla davacı tarafından yapılan müdahalenin filli tecavüz olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı gibi bu durumun meslekten çıkarma cezasını gerektirecek nitelik ve ağırlığı taşımadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idarelerce ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından; davacıya isnat edilen fiilin soruşturma neticesinde tespit edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.Ege Üniversitesi Rektörlüğü tarafından; darp fiilinin işlenmediğine yönelik mahkeme hükmünde hukuki isabet bulunmadığı, muhakkikin olaya dair tüm tanıkları dinlediği ve tarafların beyanlarına başvurduğu, davacının eyleminin nefsi müdafaa sınırları kapsamında kalmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kendisinin fiili bir saldırısının olmadığı, kendisini savunmak amacıyla hareket ettiği, bu durumun soruşturma raporuyla da tespit edilmesine rağmen verilen cezanın orantısız olduğu ileri sürülmüştür.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY : Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ... Anabilim Dalında ... olarak görev yapan davacının, aynı kurumda görev yapan personellerle aralarındaki tartışma, kavga, darp ve çalışma barışını bozucu davranışlarla ilgili olarak başlatılan disiplin soruşturması sonucunda hazırlanan █████/2018 tarihli raporda getirilen teklif uyarınca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (g) alt bendinde, "İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak", (h) alt bendinde, "İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak" kınama cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı fıkranın (D) bendinin (l) alt bendinde de, "Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek" kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında düzenlenmiştir. 657 sayılı Kanun'un dava konusu işleme dayanak alınan 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin, █████/2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun ile değişik (f) alt bendinde ise, ''Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak'' hali, Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya isnad edilen fiilin iş arkadaşına yönelik olduğu tartışmasız olup; dava konusu işleme dayanak alınan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendinde, "iş arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak" ibaresine yer verilmediğinden; iş arkadaşlarına yönelik fiili tecavüz eyleminin, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerden olduğundan bahisle, bu bende göre cezalandırılıp cezalandırılamayacağının belirlenmesi gerekmektedir.657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin yukarıda yer verilen hükümlerinden anlaşıldığı üzere, kanun koyucu, disiplin cezası verilecek fiil ve halleri belirlerken iş arkadaşlarına yönelik fiilleri göz ardı etmemiş, aksine, iş arkadaşlarına yönelik birtakım fiilleri ve karşılığında verilecek cezaları açıkca düzenlemiştir. Buna karşın, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendinin ilk hali, ''Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak'' şeklinde iken, █████/2011 tarih ve 6111 sayılı Kanunun 111. maddesiyle bu bende, ''iş sahipleri'' ibaresi eklenmek suretiyle, halen yürürlükte bulunan "Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak," şeklinde genişletilmiş ise de, kanun koyucu tarafından, söz konusu düzenlemeye "iş arkadaşlarına" ibaresinin eklenmesi yoluna gidilmemiştir.Kaldı ki, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılanlar bir daha Devlet memuru olarak göreve alınamayacaklarından, bu bentde sayma suretiyle belirlenen disiplin suçlarının, benzeri fiil ve haller kapsamında bulunduğundan bahisle yorum yoluyla genişletilmesinin hak ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacağı da açıktır.Bu durumda; iş arkadaşına fiili tecavüzde bulunmuş olan davacının, üzerine atılı fiilin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendinde yer alan "Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak" hükmü kapsamında değerlendirilerek kamu görevinden çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.