İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan köprü ve otoyol ihlalli geçiş ücreti alacaklarına yönelik icra takibine itirazın iptali davası, zamanaşımı ve ceza indirimi iddiaları ile bilirkişi incelemesi ışığında değerlendirilmektedir.
Özet: Bu itirazın iptali davasında, davacı şirket davalının araçlarıyla gerçekleştirdiği izinsiz köprü ve otoyol geçişlerinden doğan ödenmemiş geçiş ücretleri ve yasal düzenlemelerle revize edilmiş gecikme cezaları alacağı için başlattığı icra takibine davalının itirazı üzerine, alacağının tahsilini ve icra inkar tazminatını talep etmiş; davalı ise zamanaşımı, iddiaların soyutluğu ve yetersiz ispat savunması yaparken, bilirkişi raporu, sürücülerin HGS/OGS bakiyelerini kontrol etme ve 15 gün içinde ödeme yaparak cezadan kaçınma sorumluluğunu, ayrıca faiz alacaklarından KDV tahsilinin yasal olduğunu ortaya koymuştur.
T.C.
İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Ve İşletmesi A.Ş.’nin işletmeciliğinde olan Köprü ve otoyollardan davalı olduğu ... ...’a ait ''...'', ''...'', ''...'' ve ''...'' plakalı araç ile █████/2017-█████/2019 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, geçişler yapılmış olduğunu, araçların ihlalli geçişinden dolayı müvekkilinin alacaklı olduğunu, davalıya icra takibi yapıldığını, davalının borcun tamamına itiraz ettiğini, dolayısıyla alacaklarının tahsili için dava açtıklarını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu, anlaşamamaile sonuçlandığını, isteklerinde yasa değişikliklerine dikkat edildiğini, bu gerekçe ile davalı-borçlu şirket aleyhine başlatılan icra takibinde müvekkil şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 Sayılı Kanun’un 18 İnci Maddesi İle 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.Maddesinin 5. Fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirilmiş olduğunu, bu nedenle harca esas 1.467,17 TL bedelli itirazın iptali davasını açtıklarını belirterek davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsil edilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği en son geçiş tarihi █████/2019 olduğunu, buna göre 5 yıllık zamanaşımı süresi █████/2024 tarihinde dolduğunu, davacının ihlalli geçiş iddialarının soyut olduğunu, davalı aleyhine hüküm kurmaya elverişli şekilde tam ve kesin biçimde ispatlanmadığını, hangi tarihte, hangi gişede, hangi araç sınıfında, hangi ücret tarifesine göre, hangi teknik veriye dayanılarak borç çıkarıldığı geçiş bazında net olarak ortaya konulmadığını beyan ederek zamanaşımı def’inin kabulü ile davanın reddine, esasa girilmesi halinde davacının itirazın iptali, takibin devamı, faiz ve icra inkâr tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmesini savunmuştur. DELİLLER :Davalının ihlalli geçiş gerçekleştiren araçlarına ait ayrıntılı ihlalli geçiş tablosu, Davacı Şirket tarafından düzenlenen 1 adet ihlalli geçiş bildirimi sureti, ihlalli geçişin fotoğraf görüntüsü sureti, .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyası, PTT cevapları, HGS kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 14.07.2025 tarihinde 7.716,25TL geçiş ücreti, 11.623,31TL faiz ile 2.097,61TL kdv alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Bilirkişi ... tarafından sunulan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, E-POSTA, İHTARNAME veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu, 3095 sayılı KDV Kanunu’nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının da, aracını basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, dosya muhteviyatındaki CD içerisinde Davaya konu ...'', ''...'', ''...'' ve ''...'' plakalı araç ile █████/2017-█████/2019 tarihleri arasındaki davaya konu geçişlerin meydana geldiği istasyonların isimleri, tarih ve saatlerini gösteren geçiş fotoğrafları, ile yapılan sorgulamaları gösteren bilgilerin bulunduğu, davacı tarafın Geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine 14.07.2025 tarihinde borçlu aleyhine başlattığı İcra takibinin 7.716,25 TL (geçiş ücreti +4 kat cezası) + 11.653,31 TL Faiz + 2.097,61 TL KDV = TOPLAM 21.467,17 TL üzerinden ilamsız olarak, .... İcra Dairesi 2025/... E. dosyası ile yapıldığı, davalı tarafın davacının başlattığı icra takibine itiraz ettiği ve icranın durdurulmuş olduğu, dosya muhteviyatında fotoğrafları ve aracın sahiplik bilgileri bulunan davaya konu ...'', ''...'', ''...'' ve ''...'' plaka sayılı araçlar ile █████/2017-█████/2019 tarih aralığında yapılan geçiş tarihlerinde davalı ... ...’a ait olduğu, dosya muhteviyatındabulunan ... tarafından gelen müzekkere cevabının ; İlgi: 18.11.2025 tarihli ve .../(2025/...)/... sayılı yazınız. ilgi yazı incelenmiş olup, █████/2017 - █████/2019 tarihleri arasında; ... plakalı araca tanımlı ... numaralı, ... plakalı araca tanımlı ...,... ve ... numaralı, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünlerinin bakiye ve ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hesap hareketleri ekte sunulmuş olup, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürününde 0,65-TL bakiye bulunduğu ve HGS ürününden ücretlendirilen herhangi bir hesap hareketinin bulunmadığı tespit edilmiştir” Şeklinde olduğu, ... Plakalı Araca Tanımlı ... Numaralı HGS Ürünü Hesap Hareketleri (█████/2017 - █████/2019) incelenmesinde; geçişlerin yapıldığı tarihlerinde hesapta yeterli bakiye bulunmadığı, hesaba yapılan yüklemelerin 15 güne kadar ödemesi yapılamayan önceki geçişleri karşıladığı, davaya konu geçişlere ait tahsilatların yapılmadığı, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü hesap hareketleri (█████/2017 - █████/2019 incelenmesinde; geçişlerin yapıldığı tarihlerinde hesapta yeterli bakiye bulunmadığı, hesaba yapılan yüklemelerin 15 güne kadar ödemesi yapılamayan önceki geçişleri karşıladığı, davaya konu geçişlere ait tahsilatların yapılmadığı, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü hesap hareketleri (█████/2017- █████/2019) incelenmesinde; geçişin yapıldığı tarihte hesapta 0,80 TL bakiye bulunduğu, 15 gün içerisinde ve daha sonrasında herhangi bir ödeme yapılmadığı, davaya konu geçişe ait tahsilatın gerçekleşmediği, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü hesap hareketleri (█████/2017- █████/2019) incelenmesinde; geçişlerin yapıldığı tarihlerde hesapta yeterli bakiye bulunmadığı 15 gün içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığı, davaya konu geçişlere ait tahsilatların gerçekleşmediği, müzekkere cevabında ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü hesabında 0,65 TL bakiye bulunduğu bilgisinin verildiği, geçişlerin yapıldığı tarihlerinde hesapta yeterli bakiye bulunmadığı 15 gün içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığı, davaya konu geçişlere ait tahsilatların gerçekleşmediği, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plaka sayılı araç ile 06.03.2025-01.05.2025 tarih aralığında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğu bu nedenle ihlalli geçiş oldukları düşünülen takdiri ve değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere 45 güne kadar ödeme yapılmadığından 4 katı kadar ceza uygulandığında, toplam 1.543,25 TL borcun otoyol geçişinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 6.173,00 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte 7.716,25 TL olduğu, icra takip tarihine kadar TCMB Avans Faiz Oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak yapılan faiz hesaplamasına göre, 1.543,25 TL ödenmeyen geçiş ücreti ) + 6.173,00 TL (4 kat ceza) + 11.534,68 Faiz TL + 2.207,79 TL KDV = 21.458,72 TL 14.07.2025 icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın oluştuğu, dosya muhteviyatında davaya konu tahsilatın yapıldığını gösteren herhangi bir belgenin bulunmadığı, davaya konu asıl alacağa en az yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkar tazminatı yönünden değerlendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu tespit edilerek rapor düzenlenmiştir.HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇEDava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır. İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. ███████-1634 Esas - ████████ Karar sayılı ilamı).Davacı alacaklı davalının ihlali geçişi nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV'den kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır.Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça davaya ilişkin zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. Uyap ortamından yapılan araç tescil/sahiplik sorgulamasından ihlalli geçişe konu ... plakalı aracın tescil kayıtlarının incelenmesinde ihlalli geçiş dönemlerinde davalı şirket adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve ███████ maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin, bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin █████/2019 tarihli █████████ E. ████████ K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesinin... sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek faiz hesaplaması yapılmasının ve 3065 Sayılı Kanunun 24/c maddesi gereği KDV hesaplaması yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır. İhlâlli olduğu iddia edilen geçişleri gerçekleştiren araç plakalarına geçiş anında tanımlı OGS ve/veya HGS aboneliği olup olmadığı, abonelikleri varsa geçiş anında veya geçişi takip eden gün içinde abonelik bakiyelerinin uygun olup olmadığının tespiti için PTT ye müzekkere yazılmış olup gelen yazı cevaplarında HGS hesaplarının bulunduğu, geçiş yaptıkları tarihte hesapta yeterli bakiye bulunmadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup davalının basiretli bir tacir gibi davranarak hesabında yeterli bakiye tutması veya 15 gün içinde eksik bakiyeyi tamamlaması gerektiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının ... plakalı araçları ile davacının işletmeciliğinde olan köprü ve/veya otoyollardan geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile itirazın iptali davasının açıldığı, davacının tüzel kişi tacir, davalının aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak ihlali geçişlere ait geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan ihlalli geçişler sebebi ile 1.543,25TL geçiş ücreti, 6.173,00TL 4 kat cezası, 11.534,68TL işlemiş faiz ve 2.097,61TL KDV olmak üzere toplam 21.348,54TL talepte bulunabileceği, anlaşılmakla davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın (ceza hariç geçiş bedeli üzerinden) %20 oranında icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(kabul oranı:% 99,45)HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kısmen Kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 1.543,25TL geçiş ücreti, 6.173,00TL 4 kat cezası, 11.534,68TL işlemiş faiz ve 2.097,61TL KDV olmak üzere toplam 21.348,54TL üzerinden takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2- Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 308,65TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 1.458,32TL nispi karar harcından yatırılan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 842,92TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00TL'nin 4.574,70TL sinin davalıdan, 25,30TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,5-Davacı tarafça yatırılan 615,40TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 21.348,54TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan toplam 10.945,40TL yargılama giderinin kabul oranına göre 10.885,20TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,8-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 118,63TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa resen iadesine,Dair, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ... Hakim ...