Bölge Adliye Mahkemesi, otoyol geçiş ücreti borcundan kaynaklı itirazın iptali davasında, şirket yetkilisinin fiil ehliyetsizliği iddialarını inceledi.
Özet: Davalı şirketin işlettiği otoyoldan geçiş ücretlerini ödemeksizin ihlalli geçişler yapması üzerine başlatılan icra takibine şirketin itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında; davalı şirket, tek ortağı ve yetkilisinin zeka geriliği nedeniyle tam ehliyetsiz olduğunu, bu durumdan yararlanılarak şirketin hileli yollarla devredildiğini ve borçların geçersiz olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi ise, şirketin temsilcisinin fiil ehliyetinin ihlalli geçiş tarihlerindeki borcun sonucuna etkili olmayacağına kanaat getirerek, davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmetmiş, davalı şirket bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi ████████ Esas - ████████ Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 36. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ███████ ESAS - ████████ KARARDAVANIN KONUSU : İtirazın İptaliKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı, davalının şirketleri tarafından işletilmekte olan Malkara Çanakkale Otoyolu'ndan geçiş ücretini ödemeksizin geçişler gerçekleştirdiğini, gişede geçiş ücreti tahsil edilemediğinden araç sürücüsüne geçiş anında bir İhlalli Geçiş Bildirimi verilerek; ödeme yapmadan geçiş yaptığı, ödemeyi hangi kanallarla yapabileceği, ne zamana kadar cezasız ödeme yapabileceği gibi detaylı bilgiler aktarıldığını, İhlalli Geçiş Bildiriminde verilen bilgilere rağmen geçiş ücreti ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca tahakkuk eden ihlalli geçiş cezası kanunda öngörülen süresi içinde diğer ödeme kanallarından da ödenmediğini, bunun üzerine icra takibine geçilmeden önce █████/2024 tarihinde davalıya ihtarname gönderilmek suretiyle bir hatırlatma daha yapıldığını, buna rağmen davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine şirketlerinin alacaklarının tahsili için 5. Genel İcra Müdürlüğü ██████████ sayılı ilamsız icra takibini başlatmak durumunda kaldığını, davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı, şirketlerinin yetkilisi ... hakkında T.C. Sağlık Bakanlığı Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından verilen █████/2024 rapor tarihli heyet raporunda, mental reterdasyon (zeka geriliği) hastası olduğu ''hastalığı ömür boyu olduğu, akıllıca bir yaşam sürmesinin olanaklı olmadığı.." saptandığını, bu yüzden de fiil ehliyeti yönünden tam ehliyetsiz sınıfında değerlendirilmesi gerektiğini, ... tek ortağı ve yetkilisi olduğu ... Tarım Lojistik Limited Şirketi'nin hisselerinin tamamının devrini, ...'ın, ayırt etme gücünün bulunmaması, temyiz kudretinin yokluğu ve akıl hastalıklarından yararlanarak, hileli yollarla, aynı zamanda suç teşkil edecek eylemlerle, bazı kişilerle birlikte hareket ederek, Noterden devrettiğini, şirket müdürü olarak ...'ın atandığını ve şirket merkezi değişikliği yapıldığını, şirkete de kayyım atanması için sulh hukuk mahkemesinde dava açıldığını, Antalya 15. Sulh Hukuk Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, ihlalli geçiş tarihi olan █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, █████/2023, tarihlerinde davalı adına kayıtlı olan ... plakalı araçların, davacı tarafından işletilen Malkara- Çanakkale Otoyolu'ndan geçiş ücretini ödemeksizin ihlalli geçiş yaptığı, davalı tarafından ödemeye dair herhangi bir savunmada da bulunulmadığı, yine şirket aleyhine açılan bu davada şirket temsilcisinin ihlalli geçiş tarihlerinde fiil ehliyetinin olup olmamasının da davanın sonucuna etkili olmayacağının anlaşıldığı gerekçesiyle; "Davanın kabulü ile Ankara 5. Genel İcra Dairesinin ██████████ esas sayılı takip dosyasında itirazın iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, 8.700,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiş; karara karşı, davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı, şirket ortağı ve yetkilisi olarak görünen ...'ın fiil ve ceza ehliyetinin noksan olması dolayısıyla borçlanabilme ehliyetinin de bulunmaması sebebiyle ticari şirketlere kayyım atanması için Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde █████/2024 tarihinde dava açıldığını, şirket ortağı ve yetkilisi olarak görünen ...'ın fiil ve ceza ehliyetinin noksan olmasından yararlanılarak hileli bir şekilde gerçekleştirilen borca batık şirketlerin hisse devir sözleşmeleri ile bu devir sözleşmeleri nedeniyle alınan tüm kararların iptali için Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde █████/2024 tarihinde dava açıldığını, ayrıca şirket ortağı ve müdürü olarak görünen ...'ın kısıtlanması için Antalya 5. Sulh Hukuk Mahkemesinde ████████ Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, kaldı ki şirketin kötü niyetli kişilerce ...'ın özel durumu kullanarak hukuka aykırı bir şekilde devredildiğini, hukuka ve yasaya aykırı devir işlemi nedeniyle Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına █████/2024 tarihinde dolandırıcılık iddiası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, ...'ın tek ortağı ve yetkilisi olduğu ... Tarım lojistik Limited Şirketi'nin hisselerinin tamamının devrini, ...'ın, ayırt etme gücünün bulunmadığını, temyiz kudretinin yokluğu ve akıl hastalıklarından yararlanarak, hileli yollarla, aynı zamanda suç teşkil edecek eylemlerle, bazı kişilerle birlikte hareket ederek Noterden devrettiğini, bu kapsamda ... Tarım lojistik Limited şirketiyle ilgili yapılan hisse devri sözleşmesinin ve bu devir sözleşmesi nedeniyle alınan tüm kararların iptaliyle ilgili Antalya 3. Asliye Ticaret mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasından dava açıldığını, ayrıca Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında verilen █████/2024 tarihli ara kararı gereğince ihtiyati tedbir kararı verilerek, ''...'ın TTK m. 638/2. Bendi gereğince dava süresince davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarının tümünün dondurulması ve özellikle davacının temsil yetkisinin durdurulması ve Türk Ticaret Kanunu gereğince şirket ortağı ve şirket müdürü olarak tutması gereken kayıt ve defterlerle ilgili yükümlü tutulmamasına " şeklinde ara kararın kurulduğunu, Ankara 5. Genel İcra Dairesi ██████████ Esas numarası üzerinden başlatılan ilamsız icra takibinde ihlali geçişin hangi plakalı araç tarafından gerçekleştiğine ilişkin bir açıklama yapılmadığını, şirketleri adına kayıtlı olduğu bilinen tek araç ... plakalı aracın olduğunu, bu sebepten ötürü icra dosyasına █████/2024 tarihinde sunulan dilekçelerinde ... plakalı araç özelinde beyanda bulunulduğunu, şirket adına kayıtlı olan araçların bilinmediğini, trafik tescilinden ... plakalı aracın kimin adına tescil edildiğinin sorulmasını talep ettiklerini, işbu davaya konu ihlali geçişi yapan aracın ...'ın gözetimi, denetim ve bilgisi dahilinde olmadığını, ... plakalı aracın da nerede, kimin elinde olduğunu, hangi yollardan geçtiğinin bilinmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte yukarıda plakaları yer alan araçlar şirket adına tescil edilmiş ve araç ihlali bir geçiş gerçekleştirmişse de bu durumundan sorumlu tutulması gereken kişinin ... olmadığını, bu yönüyle de davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin hukuken isabetsiz olduğunu, adli yardım ve tedbir talebinin bulunduğunu ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, otoyoldan ihlalli geçiş nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davalının istinaf sebepleri ile HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle re'sen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde; 6001 sayılı Kanun'un "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü; aynı maddenin 7. fıkrasında ise, "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez." hükmü düzenlenmiştir. Mahkemece, her ne kadar davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dava dilekçesinde davalı şirkete ait olduğu belirtilen ... plakalı aracın ihlalli geçiş yaptığı belirtilmiş olmasına rağmen davaya konu araçlara ilişkin UYAP sorgulamasında davalı şirket adına ... plakalı aracın bulunmadığı, davalı şirket adına ... plakalı araç bulunduğu, ayrıca her ne kadar mahkemece yapılan UYAP sorgulaması tarihi itibariyle dava dilekçesinde plakası belirtilen diğer araçlar davalı şirket adına kayıtlı görünse de söz konusu araçların ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalı şirket adına kayıtlı olup olmadıklarının tespiti açısından araçların tüm tedavülleri ile birlikte trafik tescil kayıtlarının ilgili yerlerden temin edilerek ve gerektiğinde davacının talep edebileceği asıl alacak ve işlemiş faiz miktarlarının tespiti açısından davaya konu uyuşmazlık konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup isabetsiz bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1/a-6. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dava dosyasının mahalline gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının adli yardım talebinin KABULÜNE,2-Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile HMK'nın 353/1/a-6. maddesi uyarınca Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-Adli yardım nedeniyle davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-İstinaf kararının yerel mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, █████/2026 tarihinde, oybirliği ile kesin olarak karar verildi.Başkan Üye Üye Katip