Yüksekokul mezunu işçinin toplu iş sözleşmesi uyarınca H grubu kadroda çalıştırılması ve sorumluluk zammı primi alacağı talebine ilişkin hukuki süreç.
Özet: Yüksekokul mezunu bir işçinin, diplomasına uygun olarak toplu iş sözleşmesi gereği (h) grubundan ücretlendirilmesi ve sorumluluk zammı alması talebiyle açtığı davada, işveren bu grubun kendisi için uygun pozisyon içermediğini ve mevcut görevi ağır vasıta şoförlüğü olduğundan (h) grubundan ödeme yapılamayacağını savunmuştur; ilk derece mahkemesi, işçinin sorumluluk zammı alacağının hesaplanarak tahsiline ve yüksekokul mezuniyeti nedeniyle toplu iş sözleşmesinde belirtilen (h) grubu pozisyonunda çalıştırılması gerektiğinin tespitine karar vermiş, bu karara karşı işveren istinaf başvurusunda bulunmuştur.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., █████████ K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 22. İş MahkemesiSAYISI : ████████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde çalıştığını, 2015 yılında yüksekokuldan mezun olduğunu ve kadrosunun buna göre düzenlenmesi gerektiğini davalı Şirkete bildirdiğini, toplu iş sözleşmesi gereğince yüksekokul mezunu olan davacının ücretinin (h) grubundan ödenmesi gerektiğini, yine toplu iş sözleşmesinin 58/c hükmü gereğince davacıya (h) grubundan sorumluluk zammı primi ödenmesi gerektiğini, davacının (h) grubuna atamasının yapılmadığını, üstün vasıflı sınıfına ücret intibakının yapıldığını ancak sorumluluk zammı primlerinin ödenmediğini ileri sürerek ücretin toplu iş sözleşmesinin (h) grubundan ödenmesi gerektiğinin tespiti ile sorumluluk zammı prim alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 16.01.2012 tarihinde eski hükümlü kadrosundan ağır vasıta şoförü olarak çalışmaya başladığını, davacının 21.03.2019 tarihinde üstün vasıflı personel grubuna geçiş talebinde bulunduğunu, davacının bu talebine diplomasının Pazarlama ve Reklamcılık bölümüne ait olması, çalıştığı bölümde buna uygun iş bulunmaması ve müdürlükte ağır vasıta şoförü ihtiyacı olması nedeniyle mevcut görevine devam etmesi gerektiği şekilde cevap verildiğini, davacının ücret ve ücret niteliğindeki diğer hak edişlerinin üstün vasıflı işçi grubundan ödendiğini, davacının sorumluluk zammının üstün vasıflı işçi grubundan ödenmesi hâlinde iş güçlüğü zammı ödenemeyeceğini, davacının iş güçlüğü zammından yararlanabilmesi için fiilen üstlendiği ağır vasıta şoförlüğü görevinden sorumluluk zammı ödendiğini savunarak davacının diplomasına uygun bölümü içeren işlerin İdarede olmaması nedeniyle (h) grubunda çalıştırılmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama üzerine, hizmet döküm cetveli kayıtları, dosyada yer alan deliller ve taraf iddiaları birlikte değerlendirildiğinde davacının işyerindeki fiilî çalışmasının 16.01.2012 tarihinde başladığı, dava tarihinde hâlen devam ettiği, dosyaya sunulan ön lisans diplomasından davacının 25.05.2015 tarihinde 2 yıl süreli Pazarlama ve Reklamcılık Bölümü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım programındaki bölümü tamamlayarak mezun olduğu, davacı tarafından 22.06.2015 tarihli dilekçe ile mezun olduğuna ilişkin bildirimin yapıldığı, ücret bordrolarına göre davacının zamanaşımına uğramayan 01.08.2015-03.09.2020 tarihleri arasındaki dönemde kamyon şoförü olarak çalıştığı, ... Belediyeler ve ... Hizmetler İşçileri Sendikası ile ... Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü arasında imzalanmış toplu iş sözleşmeleri ilgili maddelerinde "(h) grubundan çalıştırılır” şeklinde belirtildiği, (h) grubu mesleklerin hangileri olduğuna ilişkin tespit yapılamadığı, toplu iş sözleşmesi metninde “grubundan” şeklinde ifade edildiği, gruba ilişkin kadroların tahdidi olarak sayıldığına ve bu gruptan ücretlendirilen işçilerin yapamayacağı işlere ilişkin tespit yapılamadığı, davalının davacının sorumluluk zammının üstün vasıflı işçilik grubundan ödenmesi hâlinde davacıya iş güçlüğü zammının ödenemeyeceğini ifade ettiği, toplu iş sözleşmesi hükümleri incelendiğinde işbu ödemelere ilişkin olarak davacıya yalnızca birinin ödeneceğine ilişkin herhangi bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, buna göre davacının toplu iş sözleşmesi hükümleri doğrultusunda sorumluluk zammı hesaplaması yapılarak davacıya hâlihazırda ödenen sorumluluk zammı (primi) ödemelerinin hesaplamadan mahsup edildiği ve davacının talebi ile bağlı kalınarak 2.299,54 TL brüt sorumluluk zammına hükmedildiği, davacı yanca talep edilen “Müvekkilin yüksekokul mezunu olması nedeniyle toplu iş sözleşmesinde (h) grubuna uygun pozisyonda çalıştırılması gerektiğinin tespitine" yönelik taleple ilgili olarak toplu iş sözleşmesi gereğince, dosya kapsamından (h) pozisyonunun hangi kadrolar olduğuna ilişkin herhangi bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, bu gerekçe ile davacının yüksek okul mezunu olması sebebi ile toplu iş sözleşmesinde belirtilen (h) grubu pozisyonunda belirlenen pozisyonda çalıştırılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince gerekçede, davacının çalışma dönemi içinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerinde (h) grubunun hangi kadrolar olduğuna ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından bu konuda tespit yapılamadığının belirtilmesine rağmen bu kabule aykırı olarak kararda "Davacının yüksekokul mezunu olması nedeniyle toplu iş sözleşmesinde belirlenen (h) grubuna uygun pozisyonda çalıştırılması gerektiğinin tespitine" karar verilerek kısa karar - gerekçe çelişkisi yaratıldığı, toplu iş sözleşmelerinde (h) grubunun hangi kadrolar olduğuna ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı belirgin olduğundan tespit talebinin reddi gerektiği, dava konusu alacak kısmi davaya konu edildiği hâlde süresinde ileri sürülen ıslah zamanaşımı definin dikkate alınmadığı, yine dava tarihi olan 03.09.2020 tarihine kadar hesap yapılmış ise de arabuluculuk son tutanak tarihinin 06.12.2019 olduğu, zamanaşımı değerlendirildiğinde hesaplamanın 17.12.2015-06.12.2019 tarihleri arası için yapılacağı, 15.04.2024 tarihli bilirkişi raporundaki hesap revize edildiğinde davacının 2.005,03 TL brüt sorumluluk zammı prim alacağı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacının yüksekokul mezunu olması nedeniyle toplu iş sözleşmesinde belirlenen (h) grubuna uygun pozisyonda çalıştırılması gerektiğinin tespitine ilişkin talebinin reddine ve 2.005,03 TL brüt sorumluluk zammı prim alacağının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a. Davacının eski hükümlü kadrosundan işe alındığını, hâlen ağır vasıta şoförü olarak çalıştığını, 24.07.2015 tarihi itibarıyla ücreti ve ücret niteliğindeki hak edişlerinin üstün vasıflı ücret grubundan ödendiğini, b. Sorumluluk zammı ve iş güçlüğü zammı ile ilgili düzenlemelerin toplu iş sözleşmelerinin 58. maddesinde yer aldığını, bu düzenlemelere göre, davacının sorumluluk zammının üstün vasıflı işçilik grubundan ödenmesi hâlinde davacıya iş güçlüğü zammı ödenemeyeceğinin görüleceğini, bu nedenle davacının iş güçlüğü zammından mahrum kalmaması için sorumluluk zammının fiilen üstlendiği görev olan ağır vasıta şoförü olarak ödendiğini, yine davacıya fiilen şoför olarak çalıştığından iş güçlüğü zammı da ödendiğini, bu durumun bordrolarla sabit olduğunu, davacının davalıdan hiçbir alacağı bulunmadığını, c. Davacının fiilen yürütmediği bir iş bakımından alacaklı olduğu iddiasının haksız olduğunu, davanın tümüyle reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğunu, davalı işyerinde toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulandığını, davalı tarafından davacının yüksekokul mezunu olmasından sonra (h) grubunda uygun kadro ve pozisyona ataması yapılmadığını, ücret intibakının "üstün vasıflı" sınıfına yapılmakla birlikte toplu iş sözleşmesi gereği ödenmesi gereken sorumluluk zammı primlerinin ödenmediğini, davanın tam kabulü gerektiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının yüksekokul mezunu olması nedeniyle toplu iş sözleşmesinde belirlenen (h) grubuna uygun pozisyonda çalıştırılması gerektiğinin tespiti ile davacının sorumluluk zammı primi alacağı bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeple;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.