Danıştay, 6. dönem toplu sözleşmede sözleşmeli anketör personele ek ödeme oranına 10 puan eklenmemesinin eşitlik ilkesine aykırılığı iddialarını değerlendiriyor.
Özet: Sendika, 657 sayılı Kanunun 4/B fıkrası kapsamında sözleşmeli anketör olarak görev yapan üyelerinin, 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 53. maddesinde idari büro görevlisi ve idari destek personeline sağlanan ek ödeme oranına eklenen 10 puanlık artıştan haksız yere dışlandığına, bu durumun eşit işe eşit ücret ilkesine aykırı ayrımcılık teşkil ettiğine ve toplu sözleşme metnindeki bir eksiklik veya unutkanlıktan kaynaklandığına dair başvurusunun reddini ve eksik düzenlemenin iptalini talep ederken, davalı idareler toplu sözleşmenin yasalara uygun olarak müzakere edildiğini ve hukuka aykırılık bulunmadığını, ayrıca anketörlerin pozisyon ve niteliklerinin farklılık arz edebileceğini savunmaktadır.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         ████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : ████████
Karar No : █████████
DAVACI : ...'nu temsilen ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Başkanlığı
VEKİLİ : ...Hizmetleri Daire Başkanı ...
DAVANIN KONUSU : Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı ... Bölge Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde anketör olarak görev yapan davacı üyesi adına Sendika tarafından,
1- █████/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Mali ve Sosyal Haklar" başlıklı 2. kısmının, "Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Toplu Sözleşme" başlıklı 1. bölümünün 53. maddesi gereğince, █████/2012 tarih ve 28169 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Karar" ekinde yer alan Cetvel'in 18. sırasında belirtilen ek ödeme oranına 10 puan eklenmesi suretiyle ödeme yapılması istemiyle yaptığı █████/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile,
2- Söz konusu Toplu Sözleşme'nin "İdari büro görevlisi ile idari destek personelinin ek ödemesi" başlıklı 53. maddesinde "anketör" unvanına yer verilmediğinden bahisle eksik düzenlemenin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Karar’da, 4/C’den 4/B statüsüne geçirilen personelin çalışma esas ve usullerine ilişkin hükümlere yer verildiği, söz konusu düzenlemede, "idari büro görevlisi", "idari destek personeli" ve "anketörlerin" aynı koşullarda değerlendirildiği, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle, mevzuat uyarınca %20 oranında ödenen ek ödemeye 10 puan ilave yapılmasına ilişkin düzenlemede anketörlere yer verilmemesinin haksız olduğu, söz konusu eksikliğin, Toplu Sözleşme metninde "anketör" kadro unvanının unutulmuş olmasından kaynaklandığı, kamunun eşit işe eşit ücret ödeme yükümlülüğüne aykırı düzenleme yapıldığı, çalışma barışının bozulduğu, ulusal ve uluslar arası mevzuat uyarınca, eşit durumdaki çalışanlar arasında ayrımcılık yapılamayacağı ileri sürülmektedir.
DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Anayasa ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak Kamu İşveren Heyeti ve Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde dava konusu madde hükmünde mutabakat sağlanarak toplu sözleşmenin imzalandığı, söz konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DAVALI ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi uyarınca █████/1978 tarıhli ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2. maddesinde, sözleşmeli personelin, "mevzuatına uygun olarak birinci maddede belirtilen kuruluşlarda sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu görevlileri” olarak tanımlandığı, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile TÜİK’in teşkilat, görev ve yetkilerinin yeniden düzenlendiği; Kurumda 4/███████ tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanun’un mülga 4/C maddesine göre "geçiçi personel" olarak görev yapanların aynı Kanun’un 4/B maddesine göre "sözleşmeli personel" pozisyonlarına geçirilmesi ile 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların eki 3 sayılı Cetvele "anketör" unvanının eklendiği ve Kurumda geçici personel olarak istihdam edilen tüm personelin "anketör" unvanında istihdam edilmeye başlandığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişikin Esaslar’a ekli 5 cetvel bulunduğu, 1 sayılı cetvelde "sınav şartı aranmaksızın hizmete alınacak sözleşmeli personel pozisyon unvanları", 2 sayılı cetvelde "sadece mesleki uygulamalı sınav sonucuna göre hizmete alınacak sözleşmeli personel pozisyon unvanları", 3 sayılı cetvelde "yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre hizmete alınacak sözleşmeli personel pozisyon unvanları", 4/A sayılı cetvelde "sözleşmeli personel pozisyon unvanları ile asgari nitelikleri", 4/B sayılı cetvelde ise, "yurtdışı teşkilatında sözleşmeli personel pozisyon unvanları ile asgari niteliklerinin" gösterildiği, 1 yıldan az süreli hizmetlere ilişkin 5 sayılı cetvelin olduğu, anketör olarak çalışabilmek için en az yükseköğretim kurumlarının lisans bölümü mezunu olması, büro personelinin, proje hizmetleri, veri girişi, kayıt tutma ve benzeri büro hizmetlerini yerine getirmek üzere en az ortaöğretim kurumlarından mezun olması, destek personeli unvanı ile şoförlük, temizlik, basit bakım, ısıtma gibi hizmetleri yerine getirmek üzere en az ortaöğretim kurumlarından mezun olması gerektiği, farklı cetvellerde düzenlenen anketörlük ile büro personeli ve büro destek personelinin benzer unvanlar olmadığı; anketör sahada anket yaparak veri toplama işini yaparken, büro ve büro destek personelinin hizmet binası içindeki işleri yerine getirdiği, 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 2. Kısım, 1. Bölümünün "idari büro görevlisi ile idari destek personelinin ek ödemesi" başlıklı 53. maddesinin gerek Anayasa’da ve gerekse 4688 sayılı Kanun’da belirtilen usule uygun yapılan görüşmeler sonucunda uzlaşmayla imzalandığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların eki cetvellerde anketörlük ile büro ve büro destek personeli ayrı ayrı düzenlenmiş unvanlar olduğu, eğitim koşullarının da farklı belirlendiği; orta okul mezunu olarak işe başlayan “büro personeli” ve “destek personelinin” mali durumlarını iyileştirmek amacıyla ek ödemelerine 10 puan eklenmesi yönünde düzenleme yapılmasının Anayasa'da düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı ...Bölge Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde ... unvanıyla görev yapan davacı adına; Sendika tarafından, ek ödeme oranına 10 puan eklenmesi istemiyle yapılan █████/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin ve dayanağı olarak gösterilen █████/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin, "İdari büro görevlisi ile idari destek personelinin ek ödemesi" başlıklı 53. maddesinde anketör unvanına yer verilmediğinden bahisle eksik düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Anayasa’nın 51. ve 53. maddelerinde, sendika kurma hakkının Anayasa ile güvence altına alındığı ve çalışanlar ve işverenlerinin, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahip olduğu; hiç kimsenin bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamayacağı; sendika kurma hakkının; ancak, bazı sebeplerin varlığı halinde Kanunla sınırlanabileceği; toplu sözleşme hakkı kapsamında, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin toplu sözleşme yapma hakkına sahip oldukları, bu konu ile ilgili hususların Kanunla düzenleneceği kurala bağlanmış, 128. maddesinde de, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği kuralının istisnası olarak belirtilmiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun''Amaç’’ başlıklı 1. maddesinde; bu Kanun’un amacının, kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi için oluşturdukları sendika ve konfederasyonların kuruluşu, organları, yetkileri ve faaliyetleri ile sendika ve konfederasyonlarda görev alacak kamu görevlilerinin hak ve sorumluluklarını belirlemek ve toplu sözleşme yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu; ''Toplu Sözleşmenin Kapsamı’’ başlıklı 28. maddesinde; toplu sözleşmenin, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsayacağı, toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, toplu sözleşme hükümlerinin, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerli olacağı; ''Toplu Sözleşmenin Tarafları ve İmza Yetkisi’’ başlıklı 29. maddesinde; toplu sözleşme görüşmelerine kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyetinin, kamu görevlileri adına Kamu Görevlileri Sendikaları Heyetinin katılacağı, Kamu İşveren Heyetinin, Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın başkanlığında, Cumhurbaşkanınca belirlenen bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşacağı, Kamu Görevlileri Sendikaları Heyetinin, bağlı sendikaların toplam üye sayısı itibarıyla en fazla üyesi bulunan konfederasyonun Heyet Başkanı olarak belirleyeceği bir temsilci ile her bir hizmet kolunda en fazla üyeye sahip kamu görevlileri sendikaları tarafından belirlenecek birer temsilci, bağlı sendikaların üye sayıları esas alınmak kaydıyla toplam üye sayıları itibarıyla birinci, ikinci ve üçüncü sırada bulunan konfederasyonlar tarafından belirlenecek birer temsilci olmak üzere onbeş üyeden oluşacağı, toplu sözleşmeyi imzalamaya kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti Başkanının, kamu görevlileri adına sözleşmenin kamu görevlilerinin geneline yönelik bölümü için Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanı ve hizmet kollarına yönelik bölümleri için ilgili sendika temsilcisinin yetkili olduğu; ''Toplu Sözleşme Görüşmeleri’’ başlıklı 31. maddesinde ise; son rakamı tek olan yıllarda yapılan toplu sözleşme görüşmeleriyle ilgili olarak izlenen sürece yer verilerek, toplu sözleşme görüşme sürecinin sonunda, kamu görevlilerinin geneline yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin bölüm ile her bir hizmet koluna özgü mali ve sosyal haklara ilişkin bölümlerden ve tek metinden oluşan toplu sözleşme veya toplantı tutanağının imzalanacağı, toplu sözleşmeye kurumsal hiyerarşiyi bozacak ve aynı veya benzer unvanlı kamu görevlilerinin mali ve sosyal hakları arasında kurumlar arası dengesizliğe yol açacak hükümler konulamayacağı, en son aşamada imzalanan toplu sözleşme metinlerinin Resmî Gazete'de yayımlanacağı düzenlenmiştir.
Dava konusu Toplu Sözleşmenin Birinci Kısmında yer alan "İdari büro görevlisi ve idari destek görevlisi kadro ünvanlı personelin ek ödemesi" başlıklı 53. maddesinde; 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca idari büro görevlisi ve idari destek personeli ünvanlı sözleşmeli personel pozisyonunda istihdam edilenlerin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 10 puan ilave edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
█████/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 17. maddesiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. maddesinin (C) fıkrası yürürlükten kaldırılmış, anılan KHK'nin 18. maddesiyle 657 sayılı Kanuna eklenen Geçici 43. madde uyarınca Kurumda █████/2017 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanun’un mülga 4. maddesinin (C) fıkrası uyarınca "geçiçi personel" olarak görev yapan personel aynı maddenin (B) fıkrasına göre "sözleşmeli personel" pozisyonlarına geçirilmiş, █████/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın ekinde yer alan 3 sayılı Cetvel'e ANKTÖR (█████/2018-██████████) unvanı eklenmiş ve Kurumda geçici personel olarak istihdam edilen tüm personel “anketör” unvanında istihdam edilmeye başlanmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca █████/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına ilişkin Esasların düzenlendiği 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesinde, Bu Esasların, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı kurala bağlanmış, anılan Bakanlar Kurulu Kararı eki 4 sayılı Cetvelde; Anketör olarak çalışabilmek için en az yükseköğretim kurumlarının lisans bölümü mezunu olmanın gerektiği; diğer taraftan, büro personelinin, proje hizmetleri, veri girişi, kayıt tutma ve benzeri büro hizmetlerini yerine getirmek üzere en az ortaöğretim kurumlarından, destek personeli unvanı ile şoförlük, temizlik, basit bakım, ısıtma gibi hizmetleri yerine getirmek üzere en az ortaöğretim kurumlarından mezun olmaları gerektiği belirtilmiştir.
6. Dönem Toplu Sözleşme, 4688 sayılı Kanun'un 28. ve 32. maddelerine dayanılarak, kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti Başkanının, kamu görevlileri adına ise, kamu görevlilerinin geneline yönelik mali ve sosyal haklarla ilgili olarak Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanının (... Genel Başkanı), hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklarla ilgili olarak, ilgili hizmet kolunda madde kapsamında belirtilen sendikaların temsilcileri arasında akdedilmiş ve █████/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak █████/2022 - █████/2023 tarihleri arasında uygulamaya konulmuştur.
Bu bağlamda; 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "idari büro görevlisi ile idari destek personelinin ek ödemesi" başlıklı 53. maddesinin gerek Anayasa’da, gerekse 4688 Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nda belirtilen usule uygun olarak yapılan görüşmeler sonucunda toplu sözleşmenin taraflarınca varılan uzlaşma sonrasında imzalandığı ve yürürlüğe girdiği, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın eki Cetvel'lerde, anketörlük ile büro personeli ve büro destek personelinin ayrı ayrı düzenlenmiş unvanlar olduğu, eğitim koşullarının ve iş tanımlarının ise, birbirinden farklı belirlendiği, orta okul mezunu olarak işe başlayan “büro personeli” ve “destek personelinin” mali durumlarını iyileştirmek amacıyla 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre yararlandıkları ek ödeme oranlarına 10 puan eklenmesi yönünde düzenleme yapıldığı anlaşıldığından, anılan maddede anketör unvanına yer verilmemesinde kamu yararına ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu duruma göre; davacının ek ödeme oranına 10 puan eklenmesi istemiyle yapılan █████/2021 tarihli başvurunun, dava konusu düzenleme gerekçe gösterilmek suretiyle reddine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
696 sayılı KHK’nın 17. maddesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/C fıkrasının yürürlükten kaldırılmasından sonra, █████/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’a eklenen Geçici 11. maddenin birinci fıkrası uyarınca, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin mülga (C) fıkrasına göre Türkiye İstatistik Kurumunda çalışanlar "anketör" unvanlı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan; yükseköğrenim mezunu olanlar "idari büro görevlisi" unvanlı, diğerlerinin ise, "idari destek görevlisi" unvanlı pozisyonlara atanmaları öngörülmüş; davacı, Türkiye İstatistik Kurumunda 4/C maddesi kapsamında geçici personel statüsünde görev yaptığından, aynı kurumdaki 4/B kadrosuna "anketör" kadro unvanıyla atanmıştır.
375 sayılı KHK’nın Ek 9. maddesi uyarınca yürürlüğe konulan █████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Karar" ekindeki Çizelge’nin 18. sırasında, "anketör, idari büro görevlisi ve idari destek görevlisi" kadro unvanlarına %20 oranında ek ödeme verileceği düzenlenmiştir.
Anayasa’nın 53. ve 128. maddeleri uyarınca kamu görevlilerinin mali ve sosyal hakları kanunla ve/veya toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenmekte olup; bu kapsamda, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme, █████/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve █████/2022 - █████/2023 tarihleri arasında uygulanmak üzere yürürlüğe konulmuştur.
6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 2. Kısım, 1. Bölümünün "İdari büro görevlisi ile idari destek personelinin ek ödemesi" başlıklı 53. maddesinde, idari büro görevlisi ve idari destek görevlisi kadro unvanlarının ek ödeme oranına 10 puan ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.
Uyuşmazlık, Toplu Sözleşmenin anılan maddesiyle "idari büro görevlisi ve idari destek görevlisi" olarak görev yapan personele yapılan ek ödemelere 10 puan ilave edildiği halde, "anketör" olarak çalışanların ek ödeme tutarlarına 10 puan ilave edilmemesinden kaynaklanmakta olup, davacı tarafından, "anketör" kadro unvanının “idari büro görevlisi ve idari destek görevlisi” kadro unvanıyla aynı görevi yerine getirdiği, bu kadrolara yapılan ilave ek ödeme ile maaşları arasında fark oluştuğu, eşit işe eşit ücret ödenmesi gerektiği, ayrımcılık yapılamayacağı belirtilerek, söz konusu durumun düzeltilmesi istemiyle █████/2021 tarihinde yapılan başvurunun, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 2. Kısım, 1. Bölümünün 53. maddesinde ilave ek ödemeden faydalanacaklar arasında "anketör" kadro unvanına yer verilmediği, söz konusu talebin mevzuat değişikliğini gerektirdiği yolundaki Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddi üzerine, bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 53. maddesinde, "... Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.
Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.
Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir."; 128. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
█████/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme"nin "Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Mali ve Sosyal Haklar" başlıklı ikinci kısmının, "Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Toplu Sözleşme" başlıklı birinci bölümünün "İdari büro görevlisi ile idari destek personelinin ek ödemesi" başlıklı 53. maddesinde, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca idari büro görevlisi ve idari destek personeli unvanlı sözleşmeli personel pozisyonunda istihdam edilenlerin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 10 puan ilave edileceği belirtilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesinin birinci fıkrasında, "Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, …, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
...
Kadro karşılığı sözleşmeli personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personel hariç olmak üzere 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca çalışan sözleşmeli personel ile çeşitli statülerde istihdam edilen sözleşmeli personele çalıştıkları birim ve bulundukları pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel için belirlenmiş olan ek ödeme oranını aşmamak üzere, statüleri ile mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarları gibi kriterler birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınarak bu madde hükümleri çerçevesinde ek ödeme yapılıp yapılmayacağını, yapılacak ek ödeme oranını sözleşme ücreti ile ilişkilendirilmeksizin belirlemeye, Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bu ödeme tutarı damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz..." kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca █████/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına ilişkin Esasların düzenlendiği 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesinde, bu Esasların, 14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; anılan Bakanlar Kurulu Kararı eki 4 sayılı Cetvelde, anketör olarak çalışabilmek için en az yükseköğretim kurumlarının lisans bölümü mezunu olmanın gerektiği; diğer taraftan, büro personelinin, proje hizmetleri, veri girişi, kayıt tutma ve benzeri büro hizmetlerini yerine getirmek üzere en az ortaöğretim kurumlarından, destek personeli unvanı ile şoförlük, temizlik, basit bakım, ısıtma gibi hizmetleri yerine getirmek üzere en az ortaöğretim kurumlarından mezun olmaları gerektiği vurgulanmıştır.
█████/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ██████████ sayılı "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar İle Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar"ın 3. maddesiyle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’a eklenen Geçici 11. maddesinde, "657 sayılı Kanunun geçici 43 üncü maddesi çerçevesinde sözleşmeli personel statüsüne geçiş hakkına sahip olup; anılan Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasına göre Türkiye İstatistik Kurumunda çalışanlar "anketör" unvanlı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan yükseköğrenim mezunu olanlar "idari büro görevlisi" unvanlı, diğerleri ise "idari destek görevlisi" unvanlı pozisyonlara idarelerince atanır. Bu kapsamda atanacaklarda (4) sayılı Cetvelde yer alan nitelikler aranmaz." kuralı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, eksik düzenleme nedeniyle iptali istenen düzenleyici işlem yönünden incelendiğinde;
Uyuşmazlık, Türkiye İstatistik Kurumunda ... olarak görev yapan ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesindeki ek ödemeden yararlanan personelin, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 2. Kısım, 1. Bölümünün 53. maddesiyle getirilen ilave 10 puan ek ödemeden yararlanıp yararlanamayacağından kaynaklanmaktadır.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan memur ve diğer kamu görevlilerine, kadro ve görev unvanları itibarıyla ekli (I) sayılı Cetvelde gösterilen oranlarda ek ödeme (sabit ek ödeme) yapılması öngörülmüştür.
Öte yandan, Anayasa'nın 53. maddesiyle, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin, toplu sözleşme yapma hakkına sahip olduğu kurala bağlanmış; 128. maddesinin ikinci fıkrasıyla da, memurların ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle düzenlenebileceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, █████/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme"nin 2. Kısım 1. Bölümünün 53. maddesiyle, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca idari büro görevlisi ve idari destek personeli unvanlı sözleşmeli personel pozisyonunda istihdam edilenlerin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 10 puan ilave edilmesi öngörülmüştür.
Buna göre, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın eki 4 sayılı Cetvel'de, anketörlük ile büro personeli ve büro destek personelinin ayrı ayrı düzenlenmiş unvanlar olduğu, eğitim koşullarının ve iş tanımlarının birbirinden farklı belirlendiği, orta okul mezunu olarak işe başlayan “büro personeli” ve “destek personelinin” mali durumlarını iyileştirmek amacıyla 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre yararlandıkları ek ödeme oranlarına 10 puan eklenmesi yönünde düzenleme yapıldığı; diğer taraftan, Anayasa'nın 53. maddesi gereğince, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin, toplu sözleşme yapma hakkına sahip olduğu, 128. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da, memurların ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle düzenlenebilmesinin mümkün bulunduğu; bu kapsamda, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının belirlenmesi hususunda (kanunla tanınan hakları kısıtlayıcı veya daraltıcı nitelikte olmamak şartıyla) Toplu Sözleşme taraflarının takdir ve düzenleme yetkisinin olduğu; Toplu Sözleşme'nin 2. Kısım, 1. Bölümünün 53. maddesinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak Sözleşmenin taraflarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiği ve söz konusu düzenlemelerde açık bir takdir hatasının bulunmadığı; dava konusu maddelerle getirilen ilave 10 puan ek ödemenin, sadece 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca idari büro görevlisi ve idari destek personeli unvanlı sözleşmeli personel pozisyonunda istihdam edilen personele yönelik olduğu, bu kapsamda bulunmayan personele yapılan ek ödemeye (sabit ek ödeme) de 10 puan ilave edilmesi hususunda idarenin yargı kararıyla zorlanmasının mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, eksik düzenleme nedeniyle dava konusu edilen Toplu Sözleşme'de, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava, bireysel işlemin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Yukarıda ayrıntılı olarak anlatıldığı üzere, işbu kararla, dava konusu düzenleyici işlemlerin hukuka uygun olduğu saptandığından; Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı Diyarbakır Bölge Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde anketör olarak görev yapan davacının, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 2. Kısım 1. Bölümünün 53. maddesi gereğince 10 puan ilave ek ödemeden yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda gösterilen ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!