ankara bölge adliye mahkemesi 35. hukuk dairesinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası maddi tazminatında zmms ve ımms sigorta şirketlerinin sıralı sorumlulukları ile hasar bedeli uyuşmazlığını ele alan istinaf kararı.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası maddi tazminatında ZMMS ve IMMS sigorta şirketlerinin sıralı sorumlulukları ile hasar bedeli uyuşmazlığını ele alan istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazası sonucu pert-total olan aracının uğradığı maddi zararın tazmini amacıyla, asli kusurlu sürücü, araç maliki ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (IMMS) şirketlerinden talepte bulunan davacının, sigorta şirketlerinin ödeme yapmaması veya sorumluluk sırası iddiasıyla haklılığını savunduğu, eksper raporundaki piyasa ve hurda değerlerine itiraz ettiği tazminat davasında, yerel mahkeme kararının davacı vekili tarafından istinaf edildiği bir hukuki süreci özetlemektedir.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

35. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2025

NUMARASI : ████████ ESAS - ████████ KARAR

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Sigorta A.Ş.'de 208382453 poliçe numaralı ZMMS ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 120184340 poliçe numaralı İMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 22.12.2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca maddi hasar verdiğini, kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere ... plakalı araç sürücüsünün asli kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebep olduğunu, söz konusu kaza neticesinde müvekkilinin zararının giderilmesi amacıyla ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan ... Sigorta'ya 09.02.2024 tarihinde poliçe teminat limiti olan 120.000 TL'nin ödenmesi amacıyla başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin bu talebin karşısında sessiz kaldığını, süreç içerisinde ... plakalı aracın kaskosu (İMMS) olduğunun da öğrenildiğini, 13.03.2024 tarihinde de İMMS sigortacısı ... Sigorta'ya, aracın tamirinin uygun olmamasından dolayı pert-total işlem uygulandığı belirtilerek, müvekkilin zararının giderilmeye çalışıldığı ancak araç fiyatlarının hızla arttığı bu süreçte müvekkilinin alacağına kavuşması ve mağduriyetinin daha fazla artmasını önlemek amacıyla aracının piyasa rayiç değerinin uzağında bir tutarı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kabul etmiş olması nedeniyle bakiye zararının talep edildiğini, söz konusu sigorta şirketinin de bu talebi karşısında sessiz kaldığını, müvekkiline ne ZMMS, ne de IMMS sigortacısı tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını, müvekkiline ait araç kaza sonrası maddi zarara uğramış olup yukarıda da belirtildiği üzere davalılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı tarafından hazırlatılan eksper raporunda her ne kadar müvekkilinin aracının piyasa değeri 650.000 TL olarak belirlenmişse de, ilanlardan görüleceği üzere aracın piyasa değerinin çok daha yüksek olduğunu, nitekim müvekkilinin maliki bulunduğu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin internet üzerinden yapılacak basit bir araştırma ile dahi tespit edilebileceğini, müvekkiline ait aracın hurda değerinin de 381.000 TL olarak tespitini kabul etmediklerini, müvekkilinin davalının kusuruyla neden olduğu trafik kazası ve diğer davalı Sigorta Şirketlerinin Kanuna aykırı uygulaması nedeniyle yaşamış olduğu mağduriyet ve uğradığı zararın sabit olduğunu, müvekkilinin bu bağlamda doğan zararının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00TL'nin, davalı sürücü ... ve araç maliki ... Aydınlatma Elektrik İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. yönünden olay tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile, davalı ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş'den poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile, davalı İMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den (ZMMS poliçe limitini aşan kısımdan başlamak kaydıyla) temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin ... plaka sayılı aracın kasko sigortacısı olduğunu, kasko sigortasına bağlı İMMS teminatının devreye girebilmesi için öncelikle ZMMS teminatının tükenmesi gerektiğini, bu poliçeler arasında sıralı sorumluluk ilkesi mevcut olduğunu, ZMMS teminatı tükenmeden İMMS ye başvuru yapılması ve dava açılmasının mümkün olmadığını, zira ZMMS teminatı tükenmeden İMMS devreye girmeyeceğinden temerrüt oluşmayacağını, öncellikle kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın da kusurlu olduğunun görüldüğünü, davacı tarafından aracın tam zayi olduğu iddiası mevcut olmakla aracın üzerinde ekspertiz yapılmasının, aracın tamir edilmiş olması halinde ise tamir faturalarının dosya içine kazandırılması ile davacının kurusunun da dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin henüz trafik sigortası tarafından ödeme yapılmadığı için sıralı sorumluluk ilkesi gereği temerrüde düşmediğini işbu nedenle müvekkil şirket açısından faiz talebinin reddi gerektiğini bildirerek, davanın öncelikle başvuru şartı eksikliğinden usulden reddine, müvekkili şirkete bu aşamada husumet yöneltilmesi mümkün olmadığından davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar tarafından, davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının aracının pert total olması nedeniyle davalı sigorta şirketlerinin kusur ve poliçe limiti dahilihde sorumlu olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalı şirketlere sigortalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, buna göre davalıların sorumluluğunun 603.750,00TL olduğu, bu miktardan aracın 3. kişiye satış değeri olan sovtaj bedeli niteliğindeki 381.000,00TL’nin tenzili ile davacının gerçek zararının 222.750,00TL olacağı, bu miktarın ZMMS sigortacısı olan ... Sigorta AŞ’nin poliçe limiti olan 120.000,00TL tutarından, bakiyesinden ise diğer davalı olan davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumlu olduğu, diğer davalıların ise tüm zarardan sorumlu olduğu gerekçesi ile; “Davacının ZMMS yönünden talebinin kabulü ile, 120.000,00 TL'nin davalılar ..., ... Aydınlatma Elektrik İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketi 'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen meblağa ... ve ... Aydınlatma Elektrik İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden 22.12.2023 tarihinden, ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 19.02.2024 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacının İMM yönünden talebinin kısmen kabulü ile, 102.750,00 TL'nin davalılar ..., ... Aydınlatma Elektrik İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen meblağa ... ve ... Aydınlatma Elektrik İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden 22.12.2023 tarihinden, ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 29.04.2024 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine”karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, davalı tarafın asli ve tam kusurlu olduğunu, aracın rayiç bedelinin olması gerekenden düşük hesaplandığını, ilk derece mahkemesince kusur ve ödeme tenzilinin hatalı bir yöntemle yapıldığını, pert total bedeli belirlenirken araç rayiç bedelinden sovtaj bedeli indirilerek hesaplama yapılması gerektiğini, nitekim dava konusu olayda da araç rayiç bedelinin 805.000 TL belirlendiğini, sovtaj bedelinin ise 381.000 TL olarak değerlendirildiğini, bu haliyle müvekkilin aracının pert total bedelinin 424.000 TL olarak hesaplanması gerekirken,%25 kusur tenziline göre hatalı bir tutara hükmedildiğini, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı olan ... Sigorta yönünden hükmün hatalı olarak kurulduğunu ileri sürerek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedelinin (pert total) tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; olay tarihi olan █████/2023 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile 1417. Caddesinde Ostim istikametine seyri sırasında kaza yeri 1412 cadde kavşağına geldiğinde gidiş yönüne göre sağından soluna 1412 caddeden ANKA Su Deposu istikametine seyretmekte olan davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol yan arka kısımlarına kendi ön kısımları ile çarpması soncu ... plaka sayılı araç çarpmanın etkisi ile savrulup sağ yan kısımları ile yolun sağ kısmındaki kaldırıma çarparak savrulmaya devam ederek 1412 cadde üzerinde kavşak başına yakın noktada duraklama halinde olan dava dışı sürücü ... sevk ve sorumluluğundaki ... plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına ön kısımları ile çarparak duruşa geçtikleri üç araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.

Dava konusu kazada tarafların kusur durumunun tespiti için yerel mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış; alınan raporda kazanın meydana gelmesinde davacının %25 oranında, davalının ise %75 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporu ile belirlenen kusur oranı dosya kapsamına, kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun düştüğünden hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yerel mahkemece davacının zararının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan raporda kaza nedeniyle hasar gören davacıya ait aracın tamirinin ekonomik olmadığı tespit edildikten sonra, kaza tarihindeki hasarsız haldeki ikinci el satış bedelinden, kazadan sonraki hurda (sovtaj) değeri indirilerek pert total bedelinin hesaplanması yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, zararın doğru şekilde tespit edilmesi önemlidir. Haksız fiil sorumluluğunda zarar kişinin kaza tarihi itibariyle uğradığı "gerçek zarar" olup, gerçek zarar TBK hükümlerine ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin zararın tespitine yönelik benimsediği ilkelere uygun olarak tespit edilmelidir.

Somut olayda; bilirkişi raporunda kazalı aracın hasarsız haldeki ikinci el satış değerinin 805.000,00TL, sovtaj değerinin ise 255.000,00TL olduğu, buna göre pert total bedelinin 550.000,00TL olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun alınmasından sonra davacı vekili tarafından verilen ıslah dilekçesi ile aracın sovtaj bedelinin 381.000,00TL (hurda olarak satış değeri)olduğu bildirilmiştir.

Bu durumda davacı vekilinin talebi de gözetilerek, dava konusu aracın kaza öncesi ikinci el satış değeri olan 805.000,00TL’den hurda değeri olan 381.000,00TL’nin indirilmesi ile pert total bedelinin 424.000,00TL olarak tespit edilmesi ve tespit edilen bu bedelden davacının kusur oranına denk gelen %25 oranında indirim yapılarak hükmedilecek pert total tazminatının 318.000,00 TL olarak hesaplanması ve davalı sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleri de dikkate alınarak bu tutar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aynı veriler esas alınmakla beraber matematiksel olarak hatalı yöntemle yapılan hesaplama uyarınca yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.2. maddesi uyarınca kabulüne, dosyada bulunan delil durumuna göre, yukarıda belirtilen yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden (davalı sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleri dikkate alınarak ve limitle sınırlı olmak kaydı ile sorumlu tutlarak) 318.000,00TL tutar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen, █████/2025 tarihli, ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,

HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;

1-Açılan davanın KABULÜ ile, 318.000,00TL tazminatın davalılar ..., ... Aydınlatma Elektrik İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketi 'nden (ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta AŞ. bu tutarın 120.000,00TL’lik kısmından, İMMS poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta AŞ. bu tutarın ZMMS poliçe limitinin üstünde kalan 198.000,00tl’lik kısmından sorumlu olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen meblağa ... ve ... Aydınlatma Elektrik İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden 22.12.2023 tarihinden, ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 19.02.2024 tarihinden itibaren, ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 29.04.2024 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken gereken 21.722,58 TL harçtan 427,60 TL peşin harç ile ıslah suretiyle alınan 5.435,00 TL'nin mahsubu ile kalan15.859,98 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (... Sigorta A.Ş.'nin 8.197,20 TL'yi ve ... Sigorta Anonim Şirketi 13.528,38 TL'yi geçmemek üzere sorumlu tutulması kaydı ile) alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (... Sigorta A.Ş. 1.406,00 TL ve ... Sigorta A.Ş. 2.394 TL'yi geçmemek üzere sorumlu tutulması kaydı ile) alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan 664,00 TL posta ve tebligat gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.164,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak(... Sigorta A.Ş. 1.540,68 TL’lik kısmı ve ... Sigorta A.Ş. 2.875,32 TL'lik kısmı ile sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davacının dava açarken ödediği 855,20 TL peşin ve başvurma harcı ile 5.435,00 TL ıslah harcının davalılardan (... Sigorta A.Ş. 3.388,53 TL'yi ve ... Sigorta A.Ş. 3.424,05 TL'yi geçmemek üzere sorumlu tutulması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

6-Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 50.880,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalılar ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ’nin 45.000,00TL’lik kısmından sorumlu olmaları kaydıyla) davacıya verilmesine,

7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

II-İstinaf talebi kabul edilen davacıdan alınan istinaf karar harcının isteği halinde davacıya iadesine,

III-İstinaf talebi kabul edilen davacı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 1.250,00TL istinaf yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,

IV-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

V-Kararın HMK'nın 359/4. maddesi gereğince taraflara tebliğine,

Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Katip

*Bu belge 5070 sayılı Kanun maddeleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.