Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ticari satımdan kaynaklanan, kaybolan çekin sahte ciro iddiasıyla istirdadı davası özeti.
Özet: Davacı şirket, şantiyesinden kaybolduğunu ve üzerindeki cironun sahte olduğunu iddia ettiği 1.000.250 TLlik çeki tahsil etmek üzere ibraz eden davalıdan geri almayı talep etmektedir; davacı, kendisi ile davalı arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini, dolayısıyla çeki elinde bulundurmaya meşru bir hakkı bulunmadığını belirterek, çekin kendisine iadesini istemiş ve mahkeme, davalının çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığını değerlendirmektedir.
T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin yapım işleri kapsamında keşideciden olan alacağına karşılık; keşideci: ....İnşaat ve Yapı San. Tic. Ltd. Şti. ..., lehtar: ... Grup İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirket Vkn: ..., ... Bankası A.Ş. ... Şubesi/Trabzon, Seri No: ..., keşide yeri: Trabzon, tarihi: 15.12.2025, miktar: 1.000.250 TL olan vadeli çeki davacı müvekkili .... Grup İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirket emrine düzenlenmiş olduğunu, keşideci şirketin düzenlediği bu çekin, müvekkili şirketin Ataköyde bulunan şantiyesinde kaybolduğunun tespit edilmiş, nitekim işbu şantiyede birden çok kez malzemelerde de hırsızlık meydana gelmiş olduğunu, ödeme günü yaklaştığında müvekkili şirketin mezkur çeki kontrol ettiğinde çekin yerinde olmadığının tespit edilmiş olduğunu, çekin yerinde olmadığı tespit edilmesi üzerine taraflarınca derhal Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olup, söz konusu dosyada teminat mukabilinde ödeme yasağı kararı verilmiş olduğunu, bu arada keşideci şirketin, çek bedelini çek iptal davası sonuçlanana kadar ödemeyeceğini bildirmiş olduğunu, dolayısıyla davacı müvekkilinin keşideciden çek bedelini tahsil edemediği için mağduriyet yaşamakta olduğunu, yukarıda dosya numarası anılan çek iptaline ilişkin yargılama devam ederken dava konusu çekin davalı tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... E sayılı dosyasına ibraz edildiği ve tahsilat için Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş ... K. sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığının tespit edilmiş olduğunu, bunun üzerine Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından 06.01.2026 tarihli muhtıra ile çeki elinde bulunduran ...Yapı İnşaat Turizm Nalburiye Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti istirdat davası açmak ve dava bilgilerinin sunulması için 1 haftalık meşruhatlı kesin süre verilmiş olduğunu, bu sebeple de huzurdaki davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, işbu dava açılmaksızın öncesinde Bakırköy ... sayılı arabuluculuk dosyası açılarak toplantı gerçekleşmiş, arabuluculuk neticesinde anlaşma sağlanamamış olduğunu, buna göre yukarıda izah edilen olay örgüsünden anlaşılacağı üzere davalı ... Yapı İnşaat Turizm Nalburiye Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı müvekkili arasında şahsi, ticari, dolaylı veya dolaysız, yakından veya uzaktan hiçbir ilişki veya bağlantı bulunmadığını, davalının kim olduğunun taraflarınca bilinmemekte, tanınmadığını, diğer andan müvekkili şirketten çeki ciroyla devraldığı görünen .... ile müvekkili arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, en önemli hususun ise çek üzerindeki müvekkili şirkete ait imzanın müvekkili şirketin yetkilisinden sadır olmadığını, sahte imza ile ciro silsilesi başlatılmış olduğunu, bu sebeple davalı tarafın ya çeki kötü niyetle ele geçiren biri olduğunu yada kötü niyetli birilerinin maşası olarak kullanılmış veyahut çekin iktisabında ağır kusuru bulunduğunu, ancak tüm ihtimallerde haksız ortak kazanç sağlama amacı bulunduğunu, her halükarda davalının, çeki kötü niyetle iktisap eden biri olduğunu, hiçbir suretle meşru bir hakkı olmayıp, haksız ve kötü niyetli iktisabı söz konusu olduğunu, özellikle davalı ile ... arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini beyanla; ... Bankasına ait .... seri numaralı çekin istirdadı ile davacı müvekkiline teslimine (iadesine), yargılama giderleri ile yasal avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapıldığı, ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, çekin istirdadı istemine ilişkin olup, davacının çekte lehtar olarak yer aldığı, uyuşmazlık; ... Bankası .... Şubesi ... çek numaralı, █████/2025 keşide tarihli, 1.000.250,00 TL bedelli çeki iktisapta davalının haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı, çekin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarındadır. Mahkememizce icra dosyası, değişik iş dosyası ve çekin iptalinin talep edildiği Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Taraflar arasındaki, uyuşmazlık davacının lehtarı ve cirantası olduğu çekin davalıdan istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığı, buna göre yetkili hamil olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."Söz konusu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı açıktır.TTK'nun 792.maddesi uyarınca açılan istirdat davalarında davacının hamili olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda davacının delillerinde davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair delilin yer almaması nedeni ile Mahkememiz █████/2026 tarihli ara kararı ile davacı vekiline dava konusu çeke ilişkin açılmış soruşturma dosyalarını veya davalının çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispata yarar delillerini bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verildiği ve verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunulmaması halinde dosyada bulunan mevcut deliller itibariyle karar verileceği ve bu hususta yeniden delil bildirilemeyeceği hususunun davacı vekiline ihtar edildiği, ne var ki davacı vekilince süresinde beyanda bulunulmadığı gibi davacının vekilinin █████/2026 tarihli duruşmada alınan beyanında da dava konusu çeke ilişkin açılan soruşturma dosyasının takipsizlikle sonuçlandığına ilişkin beyanı karşısında dava konusu çekin davalı tarafça kötü niyetli veya ağır kusurla iktisap edildiğine dair delilin dosyaya sunulamadığı, ciro silsilesinde görünüşte bir kopukluk bulunmadığı, çekin kambiyo vasfı nazara alındığında davalı çek alacaklısının davacı lehtar-ciranta ile aralarındaki ticari ilişkiyi ispat külfeti bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacının işbu davadaki talebi yalnızca istirdada ilişkin olup ayrıca menfi tespit talebi bulunmamaktadır. Bu haliyle davacı taraf davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:AÇILAN DAVANIN REDDİNE,1-Alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 1.712,02 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 980,02 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 2-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 6.400,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... Hakim ...