yargıtay 5. hukuk dairesinin, 2942 sayılı kamulaştırma kanununa dayalı gaziantepteki kuru tarım arazisinin kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında, objektif değer artışı ve vekalet ücretine dair bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı Gaziantepteki kuru tarım arazisinin kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında, objektif değer artışı ve vekalet ücretine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın hazine adına tescili davasına ilişkindir. Gaziantepteki bir kuru tarım arazisinin kamulaştırılması sürecinde, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararı, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından iki kez incelenmiş olup, ikinci incelemede kısmen kabul edilerek ilk derece hükmü düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiş ve davanın kabulüne hükmedilmiştir. Taraflar, kamulaştırma bedelinin fahiş veya düşük belirlendiği, objektif değer artışı oranının hatalı olduğu, taşınmazın vasfı ve avukatlık ücreti gibi konularda itirazlarını sürdürerek kararı temyiz etmiştir. Yargıtay incelemesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin son kararının 6100 sayılı HMKnın 371. maddesindeki bozma sebepleri kapsamında değerlendirilmesine başlanmıştır.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, 2024/1 Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 14. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ███████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, ..., ... Mahallesi 1 12... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kıymet takdir komisyonunca değerinin çok düşük olarak belirlendiğini, aynı bölgede emlak fiyatlarının yüksek olduğunu, emsallerle karşılaştırma yapıldığında fiyatın çok düşük olduğunu, bu rakamla anlaşmanın mümkün olmadığını ileri sürerek taşınmazın gerçek değerinin tespitinin yapılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin fahiş belirlendiğini ve objektif değer artışı hesaplamasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza uygulanan objektif değer artışının düşük kaldığını, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, kamulaştırmanın iptali için idare mahkemesine dava açıldığını, bunun bekletici mesele yapılması gerektiğini, münavebeye kavun ürününün alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kuru tarım arazisi niteliğinde olan dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde, belirlenen metrekare birim değerine objektif değer artışı uygulanmasında ve Dairemizin kaldırma kararı uyarınca yargılama yapılarak kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, bu nedenle istinaf itirazlarının yerinde olmadığı belirtilerek tescil hükmü yönünden İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde kamulaştırma bedeline yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, bedelin yüksek belirlendiğini, objektif değer artış oranının fahiş olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince davalı lehine takdir edilen vekâlet ücretinin 5.100,00 TL olarak düzeltilmesi gerektiğini ve tescile ilişkin kısmın kesin olarak karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile Maliye Hazinesi adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesince kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği vekâlet ücretine hükmedilmesi yerindedir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Bölge Adliye Mahkemesi kararının sonuç kısmında tescile ilişkin kısmın kesin olarak karar verilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının son paragrafındaki " sonucunda" kelimesinden sonra gelmek üzere " tescil yönünden kesin, bedel yönünden ise" kelimelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.