Danıştay 10. Dairesinin Hatay İskenderundaki İsdemir Özel Endüstri Bölgesi ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının konut ve ormanlık alanları kapsayan kısmının iptali davası.
Özet: Hatayın İskenderun ilçesinde bulunan konut, okul, sağlık, ibadet, sosyal ve rekreasyon alanları ile ormanlık bölgeleri kapsayan bir alanın, İsdemir için Özel Endüstri Bölgesi ilan edilmesine dair Cumhurbaşkanı Kararının iptali talep edilen bu davada; davacı taraf, kararın çalışanları konutsuz bırakacağını, yerleşim yerlerini ve doğal alanları yok edeceğini, hava kirliliğini artıracağını ve kamu yararına aykırı olduğunu iddia ederken; davalı idareler, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunu, İsdemirin ülke ekonomisine önemli katkılar sağladığını, istihdam yarattığını ve mevcut kamusal alanların ortadan kaldırılmayacağını savunarak, endüstriyel kalkınma ile çevresel ve sosyal dengenin sağlandığını belirtmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : ████████Karar No : █████████ DAVACI : ...DAVALILAR : 1- ... / ... 2- ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Av. ...DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL : ... Demir ve Çelik A.Ş.VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : █████/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hatay ili, İskenderun ilçesinde bulunan ve sınırları karara ekli haritada gösterilen alanın, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 4/Ç maddesi gereğince İskenderun Demir ve Çelik Anonim Şirketi Hatay Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesine ilişkin █████/2021 tarih ve 4712 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın; İSDEMİR ana üretim tesis alanı dışında kalan konut alanları ile buna bağlı okul, sağlık, ibadet, sosyal, ticari tesisler, donatı ve rekreasyon alanlarını içeren yerleşim bölgeleri ile ormanlık alanlar yönünden iptaline karar verilmesi istenilmektedir.DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, İskenderun Demir Çelik fabrikasında bulunan fabrika konut alanlarından fabrika çalışanlarının önemli bir kısmının yararlandığı, bu alanların tasfiyesi halinde çalışanların konut ihtiyaçlarına bireysel olarak ve piyasa koşullarında çözüm bulmak zorunda kalacağı, bölgede yol, yeşil alan, sosyal alanlar, okul, ibadethane, orman alanları bulunduğu, dava konusu kararla önemli bir yerleşkenin yok edileceği, endüstrileştirilmeye çalışıldığı, hava kirliliğinin artacağı, orman arazilerini endüstri bölgesi için sanayileştirilmesinin kamu yararına aykırı olduğu ileri sürülmektedir.DAVALILARIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, usule ilişkin olarak davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı ve davanın süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak ise, İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. tarafından hazırlanan fizibilite raporu ve ekleri incelenerek kanundaki şartların sağlandığının tespit edildiği, Yönetmelik gereğince yer seçimi etüdünün yapıldığı, ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alındığı ve sonucunda dava konusu alanın özel endüstri bölgesi olarak ilan edildiği, bölgede yer alan yol, yeşil alan, otopark, donatı alanları ile orman alanlarının ortadan kaldırılmasının söz konusu olmadığı, İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin cari açığın azaltılmasına 2,1 milyar dolar katkı sağladığı, alanda yapılacak yeni yatırımların inşaat ve montaj sürecinde 800 kişi istihdam edileceği, yeni yatırımların devreye girmesiyle de cari açığın azaltılmasına 650 milyon dolar ek katkı sağlanacağı, hem ülke ekonomisine hem de bölge ekonomisine değer katacağı, projenin sosyal, ekonomik ve çevresel etkilerinin dikkate alındığı, dava konusu kararın usule ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ :.Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava, █████/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hatay İli, İskenderun İlçesinde bulunan ve sınırları karara ekli haritada gösterilen alanın, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 4/Ç maddesi gereğince İskenderun Demir ve Çelik Anonim Şirketi Hatay Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesine ilişkin █████/2021 tarih ve 4712 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle açılmıştır. Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle yürürlükte olan 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun "Özel Endüstri Bölgeleri" başlıklı 4/Ç maddesinde, "Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan, arazi alanı yüz elli bin metrekareden büyük, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş ve yeni yapılacak yatırım yeri için en az elli bin metrekare tevsi imkânı sağlayan alanlar veya üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmayan, iki yüz bin metrekareden büyük alanlar gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilir.Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda; a) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere 213 sayılı Kanun uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az dört yüz milyon Türk lirası tutarında yeni yatırım taahhüdünde bulunulması, b) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması, c) Yeni yatırıma ilişkin “ÇED Olumlu” kararı veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmış olması, şartları aranır.Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım olarak değerlendirilerek taahhüt kapsamına alınır.Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz. Bu husus tapu kütüğüne şerh edilir.Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlarda başvuru sahibinin mülkiyetinde olanlar dışında özel mülkiyete konu araziler bulunması hâlinde, bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescili yapılır. Yatırımcı lehine, bu Kanunun 3 üncü ve 4 üncü madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Maliye Bakanlığınca irtifak hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir. Özel endüstri bölgesi ilanından önce yatırımcı lehine irtifak hakkı tesis edilmiş olan Hazineye ait veya Devletin hüküm veya tasarrufu altında bulunan taşınmazlar üzerindeki irtifak hakları korunarak, endüstri bölgelerine sağlanan teşvikler çerçevesinde irtifak hakkı bedelleri yatırımcı lehine revize edilir.Bölgenin yönetimi ve işletilmesi ile bunlara ilişkin giderlerden başvuru sahibi gerçek ya da tüzel kişiler sorumlu olur.Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alan sınırları içerisinde kalan, başvuru sahibinin mülkiyetindeki araziler parseller hâlinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle satılabilir veya kiraya verilebilir.İrtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni verilen araziler, Maliye Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve her türlü sorumluluk kendisine ait olmak üzere başvuru sahibi tarafından diğer yatırımcılara devredilebilir veya kiralanabilir.Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhid, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan yerlerde ise gerekli görülmesi hâlinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak kaydıyla Bakanlıkça imar plânları yeniden hazırlattırılıp onaylanabilir.Özel endüstri bölgesi ilan edilen alanlarda yer alan ve daha önce izin, onay ve ruhsatları alınmış yatırımların tüm izin, onay ve ruhsatları geçerliliğini korur. Başvuru sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından hazırlattırılan alt yapı ve üst yapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tabidir. ÇED dâhil yeni alınacak izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlar tarafından en geç üç ay içerisinde sonuçlandırılır. Özel endüstri bölgeleri içerisinde yer alacak yatırımcılar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.Verilen beş yıllık taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin gerekçeleri Kurulca değerlendirilir ve gerekirse bu süre bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl uzatılabilir. Verilen ek süre içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi hâlinde Kurulun uygun görüşü ve Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesinin kaldırılmasına karar verilebilir.Özel endüstri bölgelerinde uygulanacak teşvikler, diğer endüstri bölgelerinde uygulanan teşviklere ilişkin usul ve esaslara tabidir. Bu bölgelere ilişkin olarak Cumhurbaşkanınca ek teşvikler belirlenebilir.", 5. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir." hükmü yer almıştır.Anılan Yasanın verdiği yetkiye istinaden hazırlanarak yürürlüğe konulan █████/2019 tarih ve 30854 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği'nin "Başvuru ve başvuru şartları" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilebilir. (2) Özel endüstri bölgesi talebinde bulunan başvuru sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur. (3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine bildirilir. (4) Özel endüstri bölgesi başvurularında; a) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunması durumunda, arazi alanının yüzellibin metrekareden büyük olması, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş olması ve yeni yapılacak yatırım yeri için öneri alanın içinde veya bitişiğinde en az ellibin metrekare tevsi imkânının bulunması, b) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmaması durumunda arazi alanının ikiyüzbin metrekareden büyük olması, c) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 570.000.000 TL (beşyüzyetmişmilyon Türk Lirası) tutarında yeni yatırım taahhüdünün bulunması, ç) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması, şartları aranır.(5) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tanımlanan şirketler topluluğu adına yapılan başvurularda, dördüncü fıkrada yer alan şartların hakim ve bağlı şirketler tarafından müştereken karşılanması mümkündür.(6) Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım taahhüdü kapsamına alınır. Bu kapsamda taahhüt edilen yatırımlara ait tesislerin yapı ruhsatlarının ilan tarihinden önce alınmış olması zorunludur.(7) Yeni yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre; başvuru sahibinin mülkiyetinde olan ve/veya irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olduğu alanlarda Bölgenin ilan tarihinde, diğer alanlarda ise başvuru sahibi lehine irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesinin ardından başlar.(8) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara ilişkin başvuru dosyasında fizibilite raporuna ilave olarak ilgili kurumca tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin bulunması zorunludur.(9) Yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve inşası halen devam eden tesisler için ise ilgili kurumca tasdikli imar planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının başvuru dosyasında yer alması zorunludur." kuralı, "Yer seçimi ve ilan" başlıklı 33. maddesinde de,"(1) Bakanlıkça uygun bulunan başvurular için; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı kararı ile özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilir.(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından önce özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanların yönetim ve işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Kanuna göre bir anonim şirket kurması zorunludur.(4) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz." kuralı, 34. maddesinin 1. fıkrasında ise; "özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanlarda başvuru sahibinin mülkiyetinde olanlar dışında özel mülkiyete konu araziler bulunması halinde bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescil yapılır." kuralı, 36. maddesinde, "(1)Özel endüstri bölgesine ait halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından onaylanır. (2) Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan yerlerde ise gerekli görülmesi halinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak kaydıyla imar plânları, başvuru sahibi tarafından yeniden hazırlanarak Bakanlıkça onaylanabilir.", 37. maddesinde, "(1) Özel endüstri bölgesi ilan edilen alanlarda yer alan ve daha önce izin, onay ve ruhsatları alınmış yatırımların tüm izin, onay ve ruhsatları geçerliliğini korur. Başvuru sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından hazırlattırılan altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Özel endüstri bölgeleri içerisinde gerçekleştirilecek yatırımlar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır." kuralına yer verilmiştir.4737 sayılı Yasanın 4/Ç maddesi ve Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği'nin 33. maddesi hükmüne göre bir alanın özel endüstri bölgesi olarak ilan edilebilmesi için bu alanda gerçekleştirilecek yeni yatırımın gerçekleştirilme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl güncellenen tutarda bir yatırım taahhüdünde bulunulması, önerilen alanın %51nin mülkiyetine ve/veya irtifak hakkı veya kullanım iznine sahip olunması ve yeni yatırıma ilişkin "ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Başvuru sırasında üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara ilişkin bir fizibilite raporu, ilave olarak ilgili kurumca tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin bulunması, yine yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve inşası devam eden tesisler için de ilgili kurumca tasdikli imar planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının bulunması zorunluluğu bulunmakta, sonuçta uygun bulunan başvurular için bir yer seçim etüdü yapılarak, özet değerlendirme raporu hazırlanmakta, bunun için de kurum ve kuruluşların görüşlerine başvurularak, gerekli bilgi ve belgeler edinilmektedir.4737 sayılı Kanunun 4/Ç maddesinde aranılan şartların sağlanıp sağlanmadığının denetimi için, “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı bulunan projelerde kapasite artışı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, planlanan projenin etkilerinin, mevcut karara esas çevresel etkiler ile birlikte kümülatif olarak değerlendirilerek, özel endüstri bölgesi ilanı için uygun bulunan başvurularda; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılıp, özet değerlendirme raporunun hazırlanması öngörüldüğünden, hazırlanan yer seçimi etüd raporunda; İSDEMİR'in kapasite artırımı ve yeni kalite geliştirmeleri kapsamında yapacağı "Yeni Kangal Haddehanesi, Asitleme Tesisi ve Sıcak Haddehane Geliştirme Yatırımları" için talep edilen alanın %70'inin mülkiyeti ile kullanma izninin İSDEMİR'e ait olduğu, mevcut üretim tesisisinin 6,2 milyon m² üzerinde kurulu olduğu ve buna ilave olarak gelecekte fabrika genişleme alanı olarak yaklaşık 9 milyon m² tevsii imkanının bulunduğu, toplam yaklaşık 15.150.318 m² alanın özel endüstri bölgesi ilan edilmesi istemi nedeniyle kurumların görüşlerine başvurulduğu, Valilik görüşünde; "... Mahallesi, ... parsel no'lu orman vasıflı taşınmazın özel endüstri bölgesi alanı içerisinde kaldığı, bu taşınmaz üzerinde İskenderun II. OSB olarak OSB otoban bağlantı yolu, OSB liman geri hizmet alanı, OSB ihtiyaçlarını karşılamak üzere teknik altyapı ve su deposu alanı olarak planlama yapıldığı, bu alanların özel endüstri bölgesi sınırları dışarısında tutulması ve İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin kendi mülkiyet sınırları içerisinde kalacak şekilde çalışmalara devam edilmesi şartıyla Özel Endüstri Bölgesi kurulmasında sakınca bulunmadığı" açıklanmış,Tarım ve Orman Bakanlığınca; yer üstü su kaynaklarının kalitesini ve akış yönünü değiştirecek herhangi bir eylemde bulunulmayacağı ve alıcı ortama herhangi bir pasa hafriyat, çöp, vs. dökümü olmayacağı taahhüt edilerek, su kalitesinin bozulmaması için gerekli tedbirlerin alınması, taşkın riskinin dikkate alınması, acil durum müdahale planlarının hazırlanması şartı ile özel endüstri bölgesi ilan edilebileceği(...), Orman Genel Müdürlüğü tarafından mahallinde yaptırılan inceleme sonucunda; 6831 sayılı Orman Kanunu ve söz konusu Kanunun uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen 17/3 ve 18. maddelerinin uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde ormanlık alanlarda endüstri bölgeleri, organize sanayi bölgeleri gibi tesislere izin verilemediğinden talebin uygun görülmediği belirtilmiş, daha sonra Genel Müdürlük görüşünün yeniden değerlendirilmesinin istenilmesi üzerine █████/2019 tarihli yazı ile; "yaklaşık 1.515 hektar büyüklüğündeki alanda 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri saklı kalmak ve yapılacak uygulama planlarının plan notları kısmına bu hükmün eklenmesi kaydıyla özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesinde sakınca bulunmadığı" açıklanmış, Orman İdaresinden kullanma izni alınan ... no'lu parselde; İskenderun Demir ve Çelik Lojman sahası, Stabilize Servis Yolu (Cumhuriyet Kapı-Eski İskenderun Kapısı arası), Enerji Nakil Hattı ve Trafo Binası, Mersin Çayı İsale Hattı, Demiryolu Ayırma İstasyonu bulunduğu belirtilmiş, İSDEMİR yerleşim sahası içinde ve fabrika genişleme sahasında İSDEMİR'in özelleştirilmesi sırasında ÖYK kararı ile Orman Bakanlığına tahsis edilmek üzere Hazineye devredilen yaklaşık 1,8 milyon m² lik ağaçlık alan kullanma izni alınmayan Hazine alanı olarak fizibilite raporunda açıklanmış, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun; "Devlet ormanları üzerinde kamu yararına yapılacak her türlü yapı ve tesisler için herhangi bir şekilde irtifak hakkı tesisi Maliye ve Tarım ve Orman Bakanlıklarının iznine bağlıdır." hükmü gereği Maliye Bakanlığınca süresinde bir görüş verilmediğinden görüşünün olumlu olduğu kabulüne yer verilmiştir. Uyuşmazlığa konu Özel Endüstri Bölgesi ilan edilen bölgenin de içerisinde yer alan Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile onaylanan Hatay İli, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında, █████/2022 tarihinde onaylanan değişiklik ile ... no'lu parseli kapsayan alanın, "Orman alanı" fonksiyonunun "Kentsel servis alanı" olarak değiştirilmesi nedeniyle yapılan itirazın reddi üzerine dava konusu yapıldığı, ... İdare Mahkemesinde açılan davanın süre yönünden reddine ilişkin olarak verilen kararın, istinaf yoluyla incelenmesi için yapılan başvurunun reddi üzerine temyiz incelemesinde Danıştay Altıncı Dairesince; "davacı tarafından askı süresi içerisinde itiraz edildiğinden İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesine göre dava açma süresinin belirlenmesi gerektiği, bu durumda askı tutanaklarında zımni ret süresinin 30 gün olduğu açıkça belirtilmediği için zımni ret süresinin ilgililerce bilindiği kabul edilen 60 gün olarak uygulandığında, son askı tarihi olan █████/2022 tarihini takip eden 60 günün sonu olan █████/2022 tarihinde itirazın zımnen reddedilmiş sayılacağı, zımni ret cevabını takip eden 60 gün içerisinde de dava açılması gerektiği, buna göre dava açma süresinin son gününün █████/2022 tarihi olduğu, ... tarihinde açılan davanın süresi içerisinde açıldığı", gerekçesiyle K:... sayılı kararı ile bozulması sonrasında ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, bozmaya uyulmayarak ısrar edilmesine karar verilmesi nedeniyle dosyanın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda bulunduğu görülmektedir. Fizibilite raporunda, İSDEMİR Özel Endüstri Bölgesi yatırım alanlarının yer aldığı "İSDEMİR 2020 Master Plan Yerleşimi"nde; İSDEMİR mevcut yerleşkesi ve gelişme alanlarında uygulanan ve uygulanması planlanan, taahhüt edilen 3 tesis projesi( Kangal Haddehanesi, Sıcak Haddehane Geliştirme Yatırımı ve Asitleme Tesisi) ile gelecekte planlanan 5 Liman Projesi, 1., 2. ve 3. Etap Vizyon Yatırımları bilgisine yer verilmekte, Liman Projeleri; Liman 1. Etap Tevsi ve Dolgu Alanlarının genişletilmesi kapsamında ele alınan; mevcut CD-DE-EF Rıhtımlarının genişletilmesi, 7 no'lu Rıhtımın yapılması, AI Rıhtımının uzatılması, Liman 2. Etap Tevsi Alanları kapsamında ele alınan "Kuzey Dolgu Alanı" ve "Güney Liman Tevsi ve Dolgu Alanı" projeleri olarak ikinci beş yıllık sürede yapılacak projeler, üçüncü ve dördüncü beş yıllık sürede arazilerin kullanımına yönelik vizyon yatırımlarının; 1. Etap Vizyon Yatırımları(İnce slab döküm tesisi ve diğer yardımcı tesisler)'nın mevcut tesislerin bulunduğu alanda gerçekleştirilmesi, 2.Etap Vizyon Yatırımları(Demir ve çelik üretim yatırımları, ince slab döküm tesisi ve diğer yardımcı tesisler, liman yatırımları, soğuk haddehane)'nın mevcut tesislerin bulunduğu lojman sahasına yakın olan Güney Konteyner Limanı ve Kuzey Dolgu Alanı ve devamında, 3. Etap Vizyon Yatırımlarının ise lojman sahası ve ormanlık alanı kapsayan kısımda gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.Her ne kadar, İSDEMİR yatırımlarının devamlılığının sağlanmasına yönelik arazi büyümesinin sağlanması için özel endüstri bölgesi ilan edilmiş ise de, taahhüt edilen Kangal Haddehanesi, Sıcak Haddehane, Asitleme Tesisi yatırımının, ormanlık alan ya da lojman alanı olarak belirtilen kısımda yer almadığı, ileriye dönük dördüncü beş yıllık zaman dilimini kapsayan 3. Etap Vizyon Yatırımlarının, lojman bölgesinde yapılmasının planlandığı, bu bölgede yapılacak yatırımın ormanlık alan olarak belirtilen ... no'lu parseli de içine aldığı, ... parsel no'lu alana yönelik 1/100.000 ölçekli Planda yapılan fonksiyon değişikliğinin kesinleşmediği, Planda yapılan bu değişikliğin iptali istemiyle açılan davanın henüz devam ettiği dikkate alındığında, çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, alt ölçekli planlamanın yapılacağı dikkate alındığında, ... no'lu parseli de kapsar nitelikte özel endüstri bölgesinin sınırlarının belirlenip belirlenemeyeceğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Yeni yapılacak yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemlerinin başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanacağı kuralı gereği, █████/2022 tarihli Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü yazısında; özel endüstri bölgesi ilan edilmiş İSDEMİR'e ait imar durumunun tespit edilebilmesi amacıyla Hatay Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden 2018 yılından sonra Bakanlıkça onaylanan imar planı varsa bir örneğinin iletilmesinin istenilmesi üzerine █████/2018 tarihinde onaylanan "İSDEMİR Bir Kısım Alanın İlavesi ve Bir Kısım Alanın İptali" amaçlı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğine ait paftaların gönderildiği belirtilmiş olmakla, 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli Plan değişikliklerinin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Fizibilite raporunda ise, arazi kullanımında mevcut yatırım alanının, sanayi alanı olarak gösterildiği, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarda özel endüstri bölgesi olması talep edilen alanın; sanayi alanı, konut alanı, ticaret, sosyal donatı, park ve ibadet alanı, ağaçlandırılacak alan kullanımları olarak yer aldığı, sanayi alanı dışındaki farklı fonksiyonlardaki alanların mülkiyetinin İSDEMİR'e ait olduğu, mevcutta bu alanın sanayi tesisinin tamamlayıcı işlevleri olarak kullanıldığı, 1/25.000 ölçekli Planda ise, İSDEMİR işletmesinin bulunduğu alanın, yüksek teknoloji kullanan entegre sanayi geliştirme bölgesi ve ileri teknoloji merkezi şeklinde tanımlandığı ifade edilmiş olmakla, İskenderun Demir ve Çelik İşletmesinin mevcut yerleşkesine yönelik bir tanımlama olduğu, lojman sahası olarak belirtilen ... no'lu parselin de kapsamında olduğu alanın, İskenderun İlçesi ... Mahallesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesi sınırlarında yer aldığı, dolayısıyla fizibilite raporunda yapılan bu açıklamaların lojman sahası ve ... no'lu parselin bulunduğu alana yönelik tanımlamalar olmadığı, ancak lojman sahası olarak adlandırılan mülkiyeti İSDEMİR'e ait olan alanın, özel endüstri bölgesi kapsamına alınmasında arazinin kullanımı yönünden bir engel bulunmamakta ise de, ... no'lu orman vasıflı parselin, 1/100.000 ölçekli Planda yapılan değişikliğe ilişkin yargı sürecinin de devam etmesi nedeniyle kapsama dahil edilerek, özel endüstri bölgesi ilan edilmesinde bu parsel yönünden hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın kısmen reddi, dava konusu Kararın,... no'lu orman vasıflı parsele ilişkin kısmının iptali gerektiği, düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen █████/2025 tarihinde, davacının gelmediği, davalı Cumhurbaşkanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı vekili Av. ...'un ve davalı yanında müdahil vekilleri Av. ... ile Av. ...'ün geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra gelen tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : İskenderun Demir ve Çelik A.Ş., █████/2018 tarihli dilekçesi ile fizibilite raporu ve bir takım belgeleri de sunmak suretiyle Hatay ili, İskenderun ve Payas ilçelerinde yer alan şirketlerinin yerleşim sahasının bulunduğu 15.150.318 metrekare alanın Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesi için gerekli işlemlerin başlatılmasını davalı idarelerden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan talep etmiştir.Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından başvuru evrakının incelenmesi akabinde ... tarih ve E... sayılı yazı ile yer seçimine ilişkin olarak ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri talep edilmiş, gelen kurum görüşleri ve yapılan yer seçimi çalışması sonrasında yaklaşık 1444,2 hektar büyüklüğündeki alan özel endüstri bölgesi olarak değerlendirmeye alınmıştır.Özel endüstri bölgesi olarak tescil edilmesi istenilen alanda, davacı tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "Modernizasyon ve Kapasite Artışı (Kangal Haddehanesi, Sıcak Haddehane Geliştirme Yatırımı, I. Yüksek Fırın Modernizasyonu ve Kapasite Artıtımı) ile Sürekli Asitleme Hattı" projesine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı verilmiştir.Anılan sürecin tamamlanmasının ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile, yer seçimi etüdü neticesinde hazırlanan özet değerlendirme raporu ile etüd çalışması sonucu uygun görülen alanın sınırlarını gösterir haritanın Cumhurbaşkanlığı'na sunulması üzerine tesis edilen ve █████/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2021 tarih ve 4712 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Hatay ili, İskenderun ilçesinde bulunan ve sınırları karara ekli haritada gösterilen alanın, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 4/Ç maddesi gereğince İskenderun Demir ve Çelik Anonim Şirketi Hatay Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilmiştir.Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN:1-.Davalı İdarelerin Ehliyet İtirazının İncelenmesiDavalı idareler tarafından, davacının dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle dava açma ehliyetinin bulunmadığı, davanın bu nedenle ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.Davacının İskenderun ilçesinde ikamet ettiği, İSDEMİR'de çalışmadığı, dolayısıyla dava konusu alanda bulunan lojmanlarda yaşamadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, uyuşmazlık konusu işlemin kapsadığı yerleşim alanında bulunan sosyal ve ekonomik olanaklar ile orman, park gibi donatı ve rekreasyon alanlarından yararlanma imkanına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Üye ... ve Üye ...'un "davacının salt Hatay ili, İskenderun ilçesinde ikamet etmesinin, özel endüstri bölgesi ilanına ilişkin dava konusu Cumhurbaşkanı kararı ile davacı arasında güncel, kişisel ve meşru bir menfaat ilişkisinin bulunduğunun kabulü için yeterli olmayacağı, bu nedenle davacının █████/2021 tarih ve 4712 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle dava açmakta subjektif ehliyetinin bulunmadığı" yönündeki azlık oylarına karşılık, davacının sosyal ve ekonomik olanaklara erişme ve sağlıklı çevrede yaşama hakkı bağlamında dava konusu işlem ile arasında güncel, kişisel ve meşru bir menfaat ilgisi bulunduğu sonucuna varıldığından, davacının bakılan davayı açmakta subjektif ehliyeti bulunduğuna ve davalı idarelerin ehliyet itirazının yerinde olmadığına oy çokluğuyla karar verilmiştir. 2-.Davalı İdarelerin Süre İtirazının İncelenmesiDavalı idareler tarafından, davanın yasal süresi içinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi talep edilerek, açılmamış ise süre aşımı yönünden davanın reddi gerektiği ileri sürülmüştür.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hüküm altına alınmıştır.Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nın █████/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandığı, davacı tarafından, dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nın yayımından itibaren altmış günlük yasal dava açma süresi içerisinde olacak şekilde █████/2021 tarihinde bakılan davanın açıldığı görüldüğünden, davalı idarelerin davanın süresinde açılmadığına ilişkin itirazlarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun "Özel endüstri bölgeleri" başlıklı 4/Ç maddesinin dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nın tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, "Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan, arazi alanı yüz elli bin metrekareden büyük, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş ve yeni yapılacak yatırım yeri için en az elli bin metrekare tevsi imkânı sağlayan alanlar veya üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmayan, iki yüz bin metrekareden büyük alanlar gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilir. Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda; a) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere 213 sayılı Kanun uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az dört yüz milyon Türk lirası tutarında yeni yatırım taahhüdünde bulunulması, b) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması, c) Yeni yatırıma ilişkin “ÇED Olumlu” kararı veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmış olması, şartları aranır..." hükmü yer almaktadır. █████/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin, 59 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile değişik; "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı" alt başlıklı Ondördüncü Bölümünün "Görev" başlıklı 385. maddesinde, "(1) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:a) Kalkınma planları ile uyumlu olarak, sanayiye yönelik politika önerileri ve stratejiler oluşturmak, sanayi stratejilerine ilişkin uygulamaları izlemek, sanayileşme politikaları çerçevesinde yerli üretimin ve teknolojik kabiliyetlerin geliştirilmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetleri arasında eşgüdümü tesis etmek, ...j) Organize sanayi bölgesi, endüstri bölgesi, teknoloji geliştirme bölgesi, serbest bölge ve sanayi siteleri için kullanılabilir yatırım alanlarını belirlemek, mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında sanayi alanlarına ilişkin görüş vermek,k) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinin planlanmasına, kuruluşuna, yapılaşmasına ve işleyişine ilişkin mevzuatla verilen görevleri yapmak; organize sanayi bölgelerini ve sanayi sitelerini mevzuatta belirlenen kapsamda kredi ile desteklemek, organize sanayi bölgelerine iç ve dış kaynaklardan kullanacakları krediler için mevzuatta belirlenen miktar ve oranlarda kredi finansman desteği vermek, destekleme şart ve niteliklerini belirlemek ve denetlemek,...p) Yatırım teşviklerinin ülke ekonomisi yararına etkin bir şekilde düzenlenmesini temin amacıyla ihtiyaç duyulan mevzuatın hazırlanmasına yönelik çalışmalar yapmak; yatırım teşvik uygulamalarını yürütmek, takip etmek ve değerlendirmek; yatırım teşvik uygulamalarına ilişkin gerekli tedbirleri almak ve denetlemeleri yapmak,...z) Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak."; "Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü" başlıklı 390. maddesinde, "(1) Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:a) Organize sanayi bölgesi, endüstri bölgesi, teknoloji geliştirme bölgesi, serbest bölge ve sanayi siteleri için kullanılabilir yatırım alanlarını belirlemek ve mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında sanayi alanlarına ilişkin görüş vermek,b) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinin planlanması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak,c) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinin planlanmasına, yer seçimine, imar planlarının yapılmasına, yapılaşmasına, kuruluş ve işleyişine ilişkin mevzuatla verilen iş ve işlemleri yürütmek, organize sanayi bölgelerinde kamu yararı kararı vermek ve endüstri bölgelerinde kamulaştırmaya ilişkin işlemleri yapmak ve faaliyetlerini denetlemek,ç) Organize sanayi bölgelerinin faaliyetleri için gerekli olan ve Bakanlıkça uygun görülecek projelerin tamamına kadar olan kısmını kredi ile desteklemek, organize sanayi bölgelerine iç ve dış kaynaklardan kullanacakları krediler için mevzuatta belirlenen miktar ve oranlarda kredi finansman desteği vermek,d) Sanayi sitelerinin altyapılarının tamamını ve üstyapı tesislerinin yüzde yetmişe kadar olan kısmını, yerleşim alanları içerisinde kalmış sanayi sitelerinin taşınması için sanayi sitesi yapı kooperatiflerince, il özel idarelerince, büyükşehir belediyelerince veya belediyelerce yapılacak sanayi sitelerinin idari ve sosyal tesis binaları, arsa bedelleri, mülkiyetin edinilmesi masrafları ile altyapı ve üstyapı yatırımlarının tamamına kadar olan kısmını mimarlık ve mühendislik hizmetleri dâhil kredi ile desteklemek,e) Yerleşim alanları içerisinde bulunan sanayi sitelerinin ve sanayi işletmelerinin yerleşim alanı dışına taşınmasına ve planlı sanayi alanları dışında faaliyet gösteren sanayi işletmelerinin planlı sanayi alanlarına taşınmasına yönelik faaliyetleri yürütmek ve taşınma masraflarını kredi ile desteklemek,f) Organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi sitelerine verilecek desteklere ilişkin şart ve nitelikleri belirlemek ve denetlemek,g) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri ile ilgili uygulama sonuçlarını izlemek ve bilgi sistemi oluşturmak,ğ) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinin yönetimleri ile personeline yönelik eğitim organizasyonları düzenlemek,h) Organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi sitelerinin yurtiçi ve yurtdışında tanıtımına ve yatırımcı teminine yönelik çalışmalar yapmak, uygulamalarla ilgili olarak diğer ülkelere rehberlik yapmak,ı) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak." hükümleri yer almaktadır. 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 5. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385. ve 390. maddelerine dayanılarak hazırlanan ve █████/2019 tarih ve 30854 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği'nin; "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı, endüstri bölgelerinin kurulması, yönetimi ve işletilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.(2) Bu Yönetmelik, karma/ihtisas endüstri bölgesi, münferit yatırım yeri ve özel endüstri bölgelerinin kurulması, yönetilmesi ve faaliyete geçmesine ilişkin usul ve esaslar ile 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin diğer hususları kapsar.";"Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte yer alan;b) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,ç) ÇED: Çevresel etki değerlendirmesini,e) Fizibilite raporu: Şekli, Bakanlık tarafından belirlenen ve talep edilen alanın konumu, kadastral durumu ve diğer fiziki özellikleri ile bölgede yer alacak sektör ve faaliyetlere ilişkin bilgileri içeren raporu,g) Kanun: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununu,j) Özel endüstri bölgesi: Önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine ilan edilebilecek endüstri bölgesini,k) Özet değerlendirme raporu: Fizibilite raporu ile yer seçimi etüt raporu bilgilerinin özetlendiği ve Bakanlıkça hazırlanan raporu,... ifade eder."; "Karma/İhtisas Endüstri Bölgeleri" alt başlıklı İkinci Bölümünde yer alan "Yer seçimi etüdü" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Başvurunun uygun bulunması durumunda yer seçimi etüt çalışmalarına başlanır.(2) Etüdü yapılacak alanlar hakkında görüş, bilgi, belge ve haritalar; ilgili kurum ve kuruluşlardan Bakanlıkça talep edilebilir. Etüdün hazırlanması sırasında ihtiyaç duyulacak haritaların temini, harita çoğaltılması, fotoğraf ve/veya video çekimi ve bunların çoğaltılması, araç gereç temini gibi masraflar, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır.(3) En geç otuz gün içinde nihai kurum görüşlerinin Bakanlığa bildirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde görüşünü bildirmeyen kurumların görüşü Bakanlık tarafından olumlu kabul edilir.(4) İhtiyaç duyulan görüş, bilgi, belge ve haritaların temin edilmesinin ardından Bakanlık tarafından mahallinde yer seçimi etüdü yapılarak talebin ihtiyaçlarını karşılayabilecek büyüklükte alanlar tespit edilir.(5) Tespit edilen alanlara ilişkin olarak uygun ölçekte eşik analizi haritası ile yer seçimi etüt raporu hazırlanır.(6) Etüdü yapılacak alanlarda yürürlükteki imar planlarında uygun büyüklükte ve nitelikte sanayi alanı var ise bu alanlar için imar planını onaylayan kurumun ve üst ölçekli planlara uygunluğu yönüyle ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya ilgili büyükşehir belediye başkanlığının görüşünün alınması kaydıyla bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.(7) Etüdü yapılacak alanın 1/███████ tarihli ve 30612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Alanlarının Belirlenmesine Dair Yönetmelik kapsamında sınırların kesinleştirilmesi halinde bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.""Görüşü talep edilen kurum ve kuruluşlar" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Bakanlık tarafından Çevre ve Şehircilik, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Tarım ve Orman, Kültür ve Turizm, Milli Savunma, Sağlık, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıkları, ilgili kalkınma ajansı genel sekreterliği ile il özel idaresi veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığının; tespit edilen alanların belediye sınırları içerisinde olması halinde ise ilgili belediyenin/büyükşehir belediyesinin görüşleri alınır.(2) Gerekli görülmesi halinde Bakanlık tarafından diğer kurum ve kuruluşların da görüşleri alınabilir.";"Eşik analizi haritası ve yer seçimi etüt raporunun hazırlanması" 7. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine dayanılarak ihtiyacı karşılayabilecek büyüklükte tespit edilen alanlar için bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi çerçevesinde temin edilen bilgiler işlenerek uygun ölçekte eşik analizi haritası ve bahse konu alanlara ilişkin aşağıdaki başlıkları içerecek şekilde yer seçimi etüt raporu hazırlanır:a) Mevkii,b) Şehir merkezine göre konumu,c) Çevresinde bulunan diğer yerleşim merkezlerine (köy, kasaba) göre konumu,ç) Büyüklüğü,d) Mülkiyet ve kadastro durumu ve tahmini arazi maliyeti,e) Karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu ulaşım altyapısına göre durumu,f) İhtiyaç duyulabilecek tahmini içme ve kullanma suyu ile elektrik gücü, doğal gaz temin kaynakları,g) Tahmini atıksu ve katı atık miktarının bertarafına ilişkin alıcı ortam varlığı,ğ) Tarım arazilerinin sınıfları, mevcut arazi kullanım durumu, çevresindeki alanların mevcut ve planlama durumu,h) İdari, imar ve mücavir alan sınırlarına göre konumu,ı) Varsa çevre düzeni planına göre kullanım fonksiyonu,i) Eğimi ve yönü ve varsa heyelan envanter haritasındaki konumu ve diğer kütle hareketleri ve sıvılaşma açısından durumu,j) Diri fay haritası açısından aktif faylarla ilişkisi, meydana gelen tarihsel depremler ve diğer depremsellik verileri,k) Hakim rüzgar yönü itibarıyla yakınındaki yerleşim merkezlerine etkisi,l) Genişleme olanağının bulunup bulunmadığı, çevresinde konut ve yan sanayi, diğer ihtiyaç duyulabilecek destek ve hizmet birimlerinin yerleşimine uygun alan bulunup bulunmadığı,m) Özel çevre koruma bölgeleri, sit alanları, milli parklar, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ve tabiat anıtları, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, sulak alanlar, doğal anıtlar gibi koruma alanları ile uluslararası sözleşmeler gereği korunması gereken alanlara göre konumu,n) Drenaj durumu,o) Taşkın yönetim planları ve yaşanmış seller açısından taşkına maruz kalma durumu,ö) Yeraltı ve yüzeysel içme ve kullanma suyu kaynaklarına ve havzaları ile sulak alanlara göre konumu,p) Maden ve jeotermal ruhsat sahaları ile mevcut veya planlanan işletme durumu.";"Özel Endüstri Bölgesi" alt başlıklı Dördüncü Bölümünde yer alan "Başvuru ve başvuru şartları" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilebilir.(2) Özel endüstri bölgesi talebinde bulunan başvuru sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.(3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine bildirilir.(4) Özel endüstri bölgesi başvurularında;a) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunması durumunda, arazi alanının yüzellibin metrekareden büyük olması, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş olması ve yeni yapılacak yatırım yeri için öneri alanın içinde veya bitişiğinde en az ellibin metrekare tevsi imkânının bulunması,b) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmaması durumunda arazi alanının ikiyüzbin metrekareden büyük olması,c) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 570.000.000 TL (beşyüzyetmişmilyon Türk Lirası) tutarında yeni yatırım taahhüdünün bulunması,ç) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması,şartları aranır.(5) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tanımlanan şirketler topluluğu adına yapılan başvurularda, dördüncü fıkrada yer alan şartların hakim ve bağlı şirketler tarafından müştereken karşılanması mümkündür.(6) Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım taahhüdü kapsamına alınır. Bu kapsamda taahhüt edilen yatırımlara ait tesislerin yapı ruhsatlarının ilan tarihinden önce alınmış olması zorunludur.(7) Yeni yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre; başvuru sahibinin mülkiyetinde olan ve/veya irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olduğu alanlarda Bölgenin ilan tarihinde, diğer alanlarda ise başvuru sahibi lehine irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesinin ardından başlar.(8) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara ilişkin başvuru dosyasında fizibilite raporuna ilave olarak ilgili kurumca tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin bulunması zorunludur.(9) Yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve inşası halen devam eden tesisler için ise ilgili kurumca tasdikli imar planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının başvuru dosyasında yer alması zorunludur.";"Yer seçimi ve ilan" başlıklı 33. maddesinde, "(1) Bakanlıkça uygun bulunan başvurular için; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı kararı ile özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilir.(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından önce özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanların yönetim ve işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Kanuna göre bir anonim şirket kurması zorunludur.(4) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz."Halihazır harita, imar ve parselasyon planları, altyapı ve üstyapı projeleri ve uygulama" başlıklı 36. maddesinde, "(1) Özel endüstri bölgesine ait halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından onaylanır.(2) Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan yerlerde ise gerekli görülmesi halinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak kaydıyla imar plânları, başvuru sahibi tarafından yeniden hazırlanarak Bakanlıkça onaylanabilir.(3) Özel endüstri bölgesine ait altyapı ve üstyapı projeleri Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru sahibi tarafından hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.(4) Özel endüstri bölgesi ile ilgili altyapı ve üstyapı yapım işleri başvuru sahibi ve diğer yatırımcılar tarafından gerçekleştirilir. Gerçekleştirilemeyen özel endüstri bölgesi için zorunlu olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı yapım işleri, Bakanlık koordinasyonunda başvuru sahibi ile ilgili kurum ve kuruluşlarla yürütülür.(5) Özel endüstri bölgesindeki altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı inşaatı yapım işlerinin kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya başvuru sahibince belirlenen müşavir firma tarafından yapılır. Müşavir firmanın başvuru sahibi tarafından belirlenmesi durumunda Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir." düzenlemeleri yer almaktadır." 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun;"Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır.";"Çevresel etki değerlendirilmesi" başlıklı 10. maddesinde,"Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler.Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.Çevresel Etki Değerlendirmesine tâbi projeler ve Stratejik Çevresel Değerlendirmeye tâbi plân ve programlar ve konuya ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir." hükümleri yer almaktadır. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde uyulacak idari ve teknik usul ve esasları düzenlemek amacıyla, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesine dayanılarak hazırlanan ve █████/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin;"Yetki" başlıklı 5. maddesinde,"(1) Bu Yönetmeliğe tabi projeler hakkında "ÇED Olumlu", "ÇED Olumsuz", "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir. Ancak Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararının verilmesi konusundaki yetkisini, sınırlarını belirleyerek il müdürlüğüne devredebilir.(2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar (ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir) tesis edilmeden önce;a) Projenin gerçekleştirilmesinin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü internet sayfasından ilan edilir.b) Proje sahibi veya yetkili temsilcisinin talep etmesi halinde ÇED süreci, aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü tarafından internet sayfasından ilan edilir.";"Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlama yükümlülüğü" başlıklı 6. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını ve ÇED Raporunu, Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeleri için de Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler.(2) Kamu kurum/kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların isteyeceği konuya ilişkin her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler.(3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez.";"Çevresel etki değerlendirmesi uygulanacak projeler" başlıklı 7. madesinde,"Bu Yönetmeliğin;a) Ek-1’deki listede yer alan projelere,b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere,c) Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya alan genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesinin Ek-1’deki listede yer aldığı projelere,ÇED raporu hazırlanması zorunludur." düzenlemeleri yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarında hukuka uygunluk denetiminin, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yapılacağı öngörülmüştür.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek yerleri ve sınırlarını belirlemeye Cumhurbaşkanının yetkili olduğu, anlaşılmaktadır.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; bir alanın Cumhurbaşkanı tarafından özel endüstri bölgesi olarak ilan edilebilmesi için; - özel endüstri bölgesi ilanı talebinde bulunan yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişiler tarafından fizibilite raporu hazırlanarak davalı Bakanlığa başvurulması,- üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunması durumunda, arazi alanının yüzellibin metrekareden büyük olması, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş olması ve yeni yapılacak yatırım yeri için öneri alanın içinde veya bitişiğinde en az ellibin metrekare tevsi imkânının bulunması,- gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 570.000.000 TL (beşyüzyetmişmilyon Türk Lirası) tutarında yeni yatırım taahhüdünün bulunması, (2021 yılı itibarıyla bu tutar 732.000.000 Türk Lirasıdır.) - başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması,- Bakanlıkça Yönetmelikte sayılanlar ile gerekli görülmesi halinde diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alınması, bilahare bu görüşleri de dikkate alarak eşik analizi haritası ile yer seçimi etüt raporu ve özet değerlendirme raporunun hazırlanması,- "ÇED Olumlu" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararının alınması, koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Uyuşmazlıkta, İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. tarafından, Hatay ili, Payas ve İskenderun ilçelerinde bulunan %70'inin mülkiyeti ve kullanım izni kendilerine ait olan 15.150.318 metrekare yüz ölçümlü taşınmaz üzerinde 391,5 milyon ABD Doları yeni yatırım taahhüdü verilerek başvuruda bulunulmuştur. Davalı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından başvuru evrakının incelenmesi akabinde ... tarih ve ... sayılı yazı ile yer seçimine ilişkin olarak ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri talep edilmiş, gelen kurum görüşleri ve yapılan yer seçimi çalışması sonrasında hazırlanan harita ve raporlar doğrultusunda Hatay ili, İskenderun ilçesinde bulunan %54,2'lik kısmının mülkiyeti, %20,1'lik kısmının kullanma izni olmak üzere toplam %74,3'lük kısmının kullanma hakkı başvurucu şirkete ait olan yaklaşık 1444,2 hektar büyüklüğündeki alanın özel endüstri bölgesi ilan edilmesi Cumhurbaşkanlığına teklif edilmiştir. Bilahare, dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı ile Karara ekli kroki ve koordinat listesinde yer ve sınırları gösterilen uyuşmazlığa konu alan özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmiştir. Buna göre, yukarıda özetlenen mevzuatta öngörülen yetkili merci olan Cumhurbaşkanlığı tarafından, usuli gerekliliklerin tamamlanmasını müteakip tesis edilen dava konusu işlemde yetki ve şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.İdari işlem ile ulaşılmak istenen nihai sonuç olan idari işlemin amaç unsurunun her zaman "kamu yararı" olması gerekmektedir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından sunulan savunmada, özel endüstri bölgesi ilan edilen alanda 2021 yılı sonu itibariyle 4.799 kişiye istihdam sağlandığı, söz konusu sanayi tesislerinin 2021 yılında yaklaşık 863 milyon ABD Doları ihracat gerçekleştirdiği ve aynı yıl ülkemiz cari açığının azaltılmasına 2,1 milyar ABD Doları katkı sağladığı, alanda yapılacak yeni yatırımların inşaat ve montajı süresince de 800 kişiye istihdam sağlanacağı ve gerçekleştirilmesi planlanan yeni yatırımların devreye girmesiyle cari açığın azaltılmasına yılda 650 milyon ABD Doları ek katkı sağlanmasının hedeflendiği bilgileri yer almıştır.Bu itibarla, müdahil tarafından I. Etap, II. Etap ve III. Etap Vizyon Yatırımı doğrultusunda gerçekleştirilecek kapasite artışları ile toplam 20 milyon ton kapasite hedefine ulaşılması için dava konusu alanın özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesi talebiyle başvuruda bulunulduğu, yapılan inceleme sonucunda bu alanda mevcut sanayi tesisleri de dikkate alınarak özel endüstri bölgesi ilan edilmesinin sanayi kapasitesinin gelişmesine ve ülkenin ekonomik kalkınma sürecine önemli katkısının olacağının değerlendirildiği görüldüğünden, kamu yararı amacıyla hazırlandığı açık olan dava konusu Kararda amaç unsuru yönüyle hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.Bunun yanı sıra, her ne kadar davacı tarafından, uyuşmazlık konusu alana ilişkin kümülatif bir ÇED raporu alınması gerektiği ve orman alanlarının yok edileceği ileri sürülmüş ise de; yukarıda yer verilen Çevre Kanunu'nun 10. maddesi ile ÇED Yönetmeliğinin 6. ve 7. maddeleri hükümlerine göre ÇED raporunun proje bazında hazırlanacağı, ayrıca Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 4/Ç maddesinde yalnızca yeni yatırıma ilişkin “ÇED Olumlu” kararı veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmış olması şartının arandığı dikkate alındığında, ... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu" kararının özel endüstri bölgesi ilanına yeterli dayanak olduğu, ayrıca müdahil tarafından yapılması planlanan yeni yatırımların orman parselleri üzerinde değil niteliği "Fabrika Sahası" olan 528 ada 3 parsel üzerinde gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Öte yandan, Dairemizin █████/2023 tarihli ara kararı üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen cevapta ... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu" kararına karşı açılmış herhangi bir dava bulunmadığının bildirilmiş olduğu, ayrıca Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı görüş yazısında, "6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri saklı kalmak ve yapılacak uygulama planlarının plan notları kısmına bu hükmün eklenmesi" kaydıyla uygun görüş verildiği görülmektedir. Sonuç itibarıyla, dava konusu Karar'ın, ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik şeklinde tezahür eden kamu yararı amacına uygun olduğu gibi mevzuatta yer alan sağlıklı çevrede yaşama hakkı, orman alanlarının korunmasına ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacına da aykırı olmadığı sonucuna varılmaktadır. Diğer taraftan, gerek yargısal kararlarda gerekse öğretide idari işlemin sebep unsuru, işlemin yapılmasını gerektiren hukuki işlem veya olay olarak tanımlanmaktadır. Sebep, idareyi işlem yapmaya yönelten tüm etkenler olup, işlemin bir tür gerekçesidir.Dava konusu işlemin, İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin █████/2018 tarihli dilekçesi ile fizibilite raporu ve bir takım belgeleri de sunmak suretiyle Hatay ili, İskenderun ve Payas ilçesinde yer alan şirketlerinin yerleşim sahasının bulunduğu 15.150.318 metrekare alanın Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesi talebiyle davalı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına başvurusu üzerine başlayan süreçte, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünce, yapılan inceleme, kurum ve kuruluşların görüşleri ve söz konusu sanayi kuruluşunun kapasite artışı ihtiyacı dikkate alınarak yeni yatırım taahhüdünde bulunduğundan yasal koşulların oluştuğu görüşüyle Cumhurbaşkanlığına sunulması sonucu tesis edilmesi karşısında, meşru, makul ve yeterli hukuki gerekçesinin olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde sebep unsuru yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bir idari işlemin konu unsuru ise, o işlemin hukuk aleminde yaptığı etki ve doğurduğu hukuki sonuç veya hüküm olarak ifade edilmektedir. İşlemin konusu, onun içeriğidir. İşlemin konusunun hukuka ve genel ahlaka aykırı olmaması, ayrıca imkansız bulunmaması gerekir.İptali istenilen işlemin konusunu, Hatay ili, İskenderun ilçesinde bulunan ve sınırları karara ekli haritada gösterilen alanın, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 4/Ç maddesi gereğince İskenderun Demir ve Çelik Anonim Şirketi Hatay Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesi oluşturduğundan, bu hâliyle dava konusu düzenlemenin konu unsuru yönünden de hukuka uygun bulunduğu anlaşılmıştır.Bu durumda, özel endüstri bölgesi ilan edilmesine ilişkin yasal koşulları sağladığı açık olan başvuru üzerine mevzuatta öngörülen gerekli prosedürlerin ve yeterli incelemenin yerine getirilmesi suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına aykırılık görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVANIN REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,4. Aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam ... TL müdahil yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yanında davaya katılan müdahile verilmesine,5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,6. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde usulde oy çokluğu, esasta oy birliğiyle karar verildi.