Danıştay 10. Daireden sentetik greft ve ortopedik ürünlerin SGK Sağlık Uygulama Tebliği fiyat artışından dışlanmasının eksik düzenleme sebebiyle iptaline ilişkin dava.
Özet: Dava, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde yapılan değişikliğin, döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle yükselen üretim maliyetlerine rağmen davacı şirketin sentetik greft ürünleri ile belirli ortopedi ve travmatoloji malzemelerine herhangi bir fiyat artışı uygulamayarak, aynı alandaki klinik olarak muadil ürünlere %75e varan oranlarda zam yapılırken davacının ürünlerini kapsam dışı bırakmasının rekabeti bozduğu ve eşitlik ilkesini ihlal ettiği iddiasıyla söz konusu düzenlemenin iptalini talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ DAVACI : ... Sanayi ve Ticaret Anonim ŞirketiVEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ... 2- ... Başkanlığı / ... VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : █████/2022 tarih ve 31744 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 12. maddesi ile █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin eklerinde yapılan değişiklikte Sentetik Greft Ürün Grubu Listesine yer verilmediği ve anılan değişiklik ekinde yer alan Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna ait tıbbi malzemeler listesinde davacı tarafından üretilen ..., ... ve ... kodlu ürünlere yer verilmediğinden bahisle eksik düzenleme sebebiyle iptaline karar verilmesi istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, çalışmalarının ve faaliyetlerinin artroskopi ve eklem cerrahisi ürünleri ile sentetik kemik greftlerinin üretimi ve pazarlaması üzerine olduğu, üretimini yaptıklar “Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna Ait Tıbbi Malzemeler” ile “Sentetik Greftler” listelerindeki malzeme fiyatlarının Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında 2014 yılından beri değişmediği, özellikle döviz kurlarında meydana gelen artışlar nedeniyle tüm tıbbi cihaz sektörünün büyük zarara uğradığı, bu nedenle █████/2021 tarihinde yapılan değişiklikle tüm tıbbi malzeme ve cihazların bedellerinin seyyanen %10 artırıldığı, bu artışın sektörün ihtiyacını karşılamaması ve tıbbi malzeme temininde yaşanan sorunlar nedeniyle yeniden artış yapma zaruretinin doğduğu ve dava konusu █████/2022 tarih ve 31744 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 12. maddesi ile tıbbi malzeme bedellerine değişen oranlarda artış uygulandığı, ancak Tebliğ’in 12. maddesinin (h) bendi uyarınca, Tebliğ’in 15 numaralı ekinde yer alan Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna Ait Tıbbi Malzemeler Listesinde yer alan diğer malzemelerin azami ödeme tutarlarına en az %75 oranında artış uygulandığı halde, şirketlerince üretilen ..., ... ve ... kodlu ürünlere tabloda yer verilmediği ve dolayısıyla hiçbir artış uygulanmadığı, üretim maliyetlerinin artması nedeniyle uygulanan fiyat artışının, maliyeti aynı şekilde etkilenen tüm tıbbi malzemelere aynı şekilde uygulanmamasının hukuka aykırı olduğu, aksi yöndeki uygulamanın hukuken izah edilebilir bir gerekçesinin bulunmadığı, yine dava konusu değişiklikte, "Sentetik Greft Ürün Grubu" Listesinde yer alan ürünlerin azami ödeme tutarlarına hiçbir artış uygulanmadığı, ancak muadil ürünlerin fiyatlarına artış uygulanırken şirketlerince üretilen ürünlere artış uygulanmamasının hukuka aykırı olduğu, nitekim greftlerin üç ayrı şekilde üretildiği, sentetik greftlerin de diğer çeşitler gibi doktorlar ve hastalar tarafından sıklıkla tercih edilip uygulanmakta olduğu, ayrıca Türk Nöroşirürji Derneği tarafından Sosyal Güvenlik Kurumunun talebine istinaden verilen görüş yazısında, allogreft, xenogreft ve sentetik greft ürün gruplarının üretim kaynakları farklı olmakla birlikte, klinik anlamda birbirlerine üstünlüklerinin bulunmadığı, tıbbi kullanım amacı ve etkinliği bakımından birbirlerinin muadili olduğu, hal böyle iken allogreft ve xenogreft fiyatlarına en az %75 oranında artış uygulandığı halde sentetik greft fiyatlarına hiçbir artış uygulanmamış olmasının hukuka uygun olmadığı, dava konusu düzenlemenin rekabetin korunmasına dair ilkelere aykırı olduğu belirtilerek iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALILARIN SAVUNMALARI : Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, davaya konu düzenlemeye ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sağlık Bakanlığınca konunun uzmanlarından oluşan komisyon marifetiyle yapılan toplantıda hazırlanan önerilerin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuna sunulduğu, öte yandan, yapılan incelemeler, düzenlenen faturalandırma eğitimlerinde alınan geri bildirimler ve sahadan alınan şikayetler neticesinde, tıbbi cihaz kayıt işlemlerinde TİTUBB/ÜTS/Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kod eşleştirme hatalarının bazı alan kodlarında oldukça fazla olması, ortopedi, beyin cerrahi branşında yapılan ameliyatlarda greft, allogreft, heterogreft ve kollajenlerin, vücutta emilebilir ürünlerin kullanılması, bu durumun suistimallere neden olması, ortopedi, beyin cerrahi branşında hemostatik emilebilen kollajenlerin hiçbir şekilde yerinin olmamasına, emilebilir vida gibi ürünlerin çok kısıtlı endikasyonlarda kullanılması gerekirken hekimlerin endikasyon dışı kullanması, hatalı eşleşmeler ve gereksiz malzeme kullanımlarının, haksız kazanç ve kamu zararına neden olması nedeniyle ortopedi ve travmatoloji, beyin ve sinir cerrahisi ile kalp ve damar cerrahisi alan gruplarında tıbbi malzeme kod eşleştirmelerinin gözden geçirilmesi, hatalı eşleştirmelerin tespit edilmesi, gerektiğinde ayrıntılı inceleme yapılması ve sorunun çözüme kavuşturulması amacı ile öğretim üyesi düzeyinde alan uzmanları ve ilgili birim uzmanları katılımı ile komisyon oluşturulduğu, komisyon çalışmalarında mesh, yama, kanama durdurucular, yapay greftler, vücutta emilebilir ürünlerin suistimallere konu ürünler olduğunun görüldüğü ve bu kapsamdaki ürünlerin yakından takip edilmesi ve teşvik edici fiyat politikası güdülmemesinin önerildiği, çalışma sonucunun Sosyal Güvenlik Kurumuna iletildiği; davaya konu, AE1630 Bağ/Tendon/Doku Tamiri Tespit Sistemi (İnterferans Vidaları, Biyokompozit/Ha/Pldlla+Tcp/Plla-Ha), AE1650 Bağ/Tendon/Doku Tamiri Tespit Sistemi (İnterferans Vidaları, Pla Türevler), AE1981 Hücresiz Kıkırdak Matriksleri (Hyalüronik Asit Bazlı) ürünlerinde hatalı ve gereksiz kullanımlar olduğunun gözlemlendiği, hastalara gereksiz ve endikasyon dışı olarak çok sayıda uygulanmakta olduğunun ya da uygulandığı ifade edilerek yüksek tutarlı faturalara neden olduğunun tespit edildiği, vücutta kaybolmaları sayesinde de sonradan yapılan denetimlerde tespit edilmesinin olanaksız hale geldiği, bu nedenlerle bu ürünlerde fiyat artışı yapılmaması konusunda fikir birliğine varıldığı, bu çalışmaların yapılan fiyat artışlarında da dikkate alınarak kısmi fiyat artışı yapılacak malzeme listesinin belirlendiği ve ... tarih ve ... sayılı yazı ile listede gönderilen ürünler için fiyat artış oranının yüzde 30, listede yer almayan diğer tüm vidalar için artış oranının yüzde 50 olarak belirlenmesinin uygun görüldüğünün Sosyal Güvenlik Kurumuna iletildiği, buna ek olarak 2021 yılı malzeme temin fiyatları gözden geçirilerek temininde zorluk yaşanan ürünlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna iletildiği, dava konusu ürünler açısından belirlenen kriterlere göre acil bir fiyat artışına ihtiyaç olmadığı görülerek KDV dahil ödenen tutarlar ile ürünlerin gerekli vakalarda temin edilmesinde sıkıntı olmadığı, bütçenin hayati önemi haiz temininde sorun yaşanan diğer malzemelere kullanılmasının uygun olacağına karar verildiği, söz konusu düzenlemelerde kamu yararına, üst hukuk normlarına ve tıbbi gerekliliklere bir aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından, usule ilişkin olarak, davacının dava konusu Tebliğin 12. maddesinin tamamının iptalini istemesinde kişisel bir menfaatinin bulunmadığı; esasa ilişkin olarak, Kurum tarafından geri ödeme kapsamına alınan tıbbi malzeme fiyatlarının belirlenme yetkisinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 72. maddesi ile Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuna verildiği, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun bu yetkisini kullanırken finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemi, ödeme usul ve esasları hakkında Sağlık Uygulama Tebliğinde değişiklik yaratan işlem tesis etmeden önce Sağlık Bakanlığından görüş aldığı, tıbbi görüş ve fiyatlandırma çalışmalarında Sağlık Bakanlığı görüşlerine başvurulmakla birlikte nihai kararın Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından verildiği, ülkemizde yaşanan fiyat değişkenliklerinin tıbbi malzeme fiyatlarında artışlar yaratabildiği, bu sebeple Sağlık Uygulama Tebliği eki listelerinde yer alan fiyatların güncellenmesi amacıyla Sağlık Bakanlığıyla yazışmalar yapıldığı, Sağlık Bakanlığınca, Kurum mevzuatı kapsamında eşleştirilmiş olan tıbbi malzemelerin barkod numaraları üzerinden Malzeme Kaynak Yönetim Sisteminden sorgulandığı ve gelen taleplerin MKYS verileri üzerinden analizinin yapıldığı, yapılan analizler neticesinde KDV dahil ağırlıklı ortalama alım fiyatının, Sağlık Uygulama Tebliği fiyatından yüksek olan tıbbi malzemelere ait tabloların Sağlık Uygulama Tebliği revizyon çalışmalarında değerlendirilmek üzere gönderildiği, Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen SUT üstü Tıbbi Malzemeler listesinde Sağlık Uygulama Tebliği'nin Sentetik Greft Ürün Grubu Listesi olan Ek-3/N-3 listesinde 18 adet SUT kodu olduğu, bu kodlardan 8 tanesinin kullanıldığı ve bu kodların tamamının SUT altı kodları olduğu, bu sebeple de yapılması gereken ortalama artış miktarının %0 olduğu, bu görüş doğrultusunda herhangi bir artışa gidilmediği, Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna ait tıbbi malzemeler listesinde ..., ... ve ... kodlarında değişikliğe gidilmemesinin 5510 sayılı Kanun’un 72. maddesinin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuna verdiği takdir yetkisine uygun olarak düzenlendiği, ayrıca sürdürülebilir sağlık hizmeti ve finansmanı açısından Sağlık Uygulama Tebliği Ek-3 “Tıbbi Malzeme Listeleri”nde değişen oranlarda fiyat güncelleme çalışmalarının devam etmekte olduğu, dava konusu yapılan düzenlemenin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava; █████/2022 tarih ve 31744 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 12. maddesi ile █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin eklerinde yapılan değişiklikte Sentetik Greft Ürün Grubu Listesine yer verilmediği ve anılan değişiklik ekinde yer alan Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna ait tıbbi malzemeler listesinde davacı tarafından üretilen ..., ... ve ... kodlu ürünlere yer verilmediğinden bahisle eksik düzenleme sebebiyle iptali istemiyle açılmıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun "Finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri ve süresi" başlıklı 63. Maddesinde; Genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; Komisyonların çalışma usul ve esaslarının Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği hükme bağlanmıştır. "Sağlık hizmetlerinin ödenecek bedellerinin belirlenmesi" başlıklı 72. Maddesinde de "65 inci madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63 üncü madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkilidir." hükmü öngörülmüş; aynı maddenin değişik ikinci fıkrasında da "Komisyon; Bakanlık, Maliye, Sağlık ve Kalkınma bakanlıkları, Hazine Müsteşarlığı, üniversite sağlık hizmeti sunucuları ile özel sağlık hizmeti sunucularını temsilen Bakanlıkça belirlenecek birer üye ve Kurumu temsilen iki üye olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşur. Komisyon kararlarını salt çoğunluk ile alır. Komisyon kararları Resmî Gazete’de yayımlanır. Komisyonca gerekli görülen hâllerde sağlık hizmetlerinin türlerine göre birden fazla alt komisyon kurulabilir. Komisyonun sekretarya işlemleri Kurumca yerine getirilir." hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen hükümlere göre; 28.8.2008 tarihli ve 26981 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği ile 5510 sayılı Kanuna uygun olarak sağlık konusunda günlük hayatta meydana gelebilecek değişikliklere uyum sağlayabilmek amacıyla belirtilen genel ilkelere dayalı olarak yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği ve eki listelerinde yer alan tıbbi malzemeler ve söz konusu malzemelerin temin edilmesine ilişkin kriterlerin ilgili branşlarda görevli akademisyenlerin katılımıyla oluşturulan bilimsel komisyonlar tarafından belirlenerek, listelere ekleneceği açıktır Davacı tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 12. maddesi ile tıbbi malzeme bedellerine değişen oranlarda artış uygulandığı; ancak Tebliğ’in 12/h maddesi uyarınca, Tebliğ’in 15 numaralı ekinde yer alan Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna Ait Tıbbi Malzemeler Listesinde yer alan diğer malzemelerin azami ödeme tutarlarına en az %75 oranında artış uygulandığı halde, şirketlerince üretilen ..., ... ve ... kodlu ürünlere tabloda yer verilmediği ve dolayısıyla hiçbir artış uygulanmadığı, üretim maliyetlerinin artması nedeniyle uygulanan fiyat artışının, maliyeti aynı şekilde etkilenen tüm tıbbi malzemelere aynı şekilde uygulanmamasının hukuka aykırı olduğu, aksi yöndeki uygulamanın hukuken izah edilebilir bir gerekçesinin bulunmadığı; yine dava konusu değişiklikte, Sentetik Greft Ürün Grubu Listesinde yer alan ürünlerin azami ödeme tutarlarına hiçbir artış uygulanmadığı, ancak muadil ürünlerin fiyatlarına artış uygulanırken şirketlerince üretilen ürünlere artış uygulanmamasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Dosyanın ve idareler tarafından verilen savunmaların incelenmesinden; davaya konu düzenlemeye ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sağlık Bakanlığınca konunun uzmanlarından oluşan komisyon marifetiyle yapılan toplantıda hazırlanan önerilerin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuna sunulduğu; öte yandan, yapılan incelemeler, düzenlenen faturalandırma eğitimlerinde alınan geri bildirimler ve sahadan alınan şikâyetler neticesinde, tıbbi cihaz kayıt işlemlerinde TİTUBB/ÜTS/Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kod eşleştirme hatalarının bazı alan kodlarında oldukça fazla olması, ortopedi, beyin cerrahi branşında yapılan ameliyatlarda greft, allogreft, heterogreft ve kollajenlerin, vücutta emilebilir ürünlerin kullanılması, bu durumun suistimallere neden olması, ortopedi, beyin cerrahi branşında hemostatik emilebilen kollajenlerin hiçbir şekilde yerinin olmamasına, emilebilir vida vb. ürünlerin çok kısıtlı endikasyonlarda kullanılması gerekirken hekimlerin endikasyon dışı kullanılması, hatalı eşleşmeler ve gereksiz malzeme kullanımlarının, haksız kazanç ve kamu zararına neden olması nedeniyle Ortopedi ve Travmatoloji, Beyin ve Sinir Cerrahisi ile Kalp ve Damar Cerrahisi alan gruplarında tıbbi malzeme kod eşleştirmelerinin gözden geçirilmesi, hatalı eşleştirmelerin tespit edilmesi, gerektiğinde ayrıntılı inceleme yapılması ve sorunun çözüme kavuşturulması amacı ile öğretim üyesi düzeyinde alan uzmanları ve ilgili birim uzmanları katılımı ile komisyon oluşturulduğu, komisyon çalışmalarında mesh, yama, kanama durdurucular, yapay greftler, vücutta emilebilir ürünlerin suistimallere konu ürünler olduğunun görüldüğü ve bu kapsamdaki ürünlerin yakından takip edilmesi ve teşvik edici fiyat politikası güdülmemesinin önerildiği, SUT üstü Tıbbi Malzemeler listesinde Sağlık Uygulama Tebliği'nin Sentetik Greft Ürün Grubu Listesi olan Ek-3/N-3 listesinde 18 adet SUT kodu olduğu, bu kodlardan 8 tanesinin kullanıldığı ve bu kodların tamamının SUT altı kodları olduğu, bu sebeple de yapılması gereken ortalama artış miktarının %0 olduğu, bu görüş doğrultusunda herhangi bir artışa gidilmediği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tarafların iddia ve savunmalarında yaptıkları açıklamalar değerlendirildiğinde Sağlık Bakanlığınca oluşturulan komisyonda alınan karar neticesinde Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna ait tıbbi malzemeler listesinde ..., ... ve ... kodlarında değişikliğe gidilmediği anlaşılmakla, 5510 sayılı Kanun’un 72. maddesinin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu'na verdiği takdir yetkisi uyarınca yapılan dava konusu edilen düzenlemede hukuka ve kamu yararına aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın reddi yolunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen █████/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'ın, davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Av. ...'nün ve davalı Sağlık Bakanlığı vekili Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :Biyomedikal sektöründe faaliyet gösteren davacı şirket tarafından üretilen ortopedi ve travmatoloji branşı artroskopi ve eklem cerrahisi alan grubuna ait tıbbi malzemeler ile sentetik greft ürün grubunun, █████/2014 tarih ve 29071 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 16. maddesi ile █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin eki olan Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna Ait Tıbbi Malzemeler (EK-3/F-2) ve Sentetik Greft Ürün Grubu (EK-3/N-3) listelerine eklenerek bedelleri karşılanmaya başlanmış, █████/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tebliğ değişikliği ile de karşılanacak tutarların █████/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaklaşık %10 oranında artırıldığı görülmüştür. Akabinde, █████/2022 tarih ve 31744 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 12. maddesi ile yatarak tedavide kullanılacak tıbbi malzemeler listesinde yer alan birçok ürün grubunun karşılanacak bedellerinde artış yapılmış, davacı tarafından anılan değişiklikte Sentetik Greft Ürün Grubu Listesine yer verilmediği, diğer taraftan değişikliğin ekinde yer alan Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna ait tıbbi malzemeler listesinde de davacı tarafından üretilen ..., ... ve ... kodlu ürünlerin bulunmadığından bahisle eksik düzenleme iddiasıyla anılan düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN:Davalı Sosyal Güvenlik Kurumunun ehliyet itirazının incelenmesi;Davacı şirketin biyomedikal sektöründe faaliyet gösterdiği, dava konusu edilen ürün gruplarının üretimini yapmakta olduğu ve dava konusu 12. maddede yer alan listeler arasında üretimini yaptığı ürünlere yer verilmediğinden bahisle eksik düzenleme nedeniyle dava açtığı göz önüne alındığında, dava açma ehliyetinin bulunduğu anlaşıldığından, davalı idarenin ehliyet itirazı yerinde görülmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat:Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" kapsamında olan 56. maddesi, Devlete, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleme görevi vermiş, Devlete, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirmesini ve sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabileceğini kurala bağlamış; 65. maddesi de Devlete, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirme ölçütünü "Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırı" olarak göstermiştir.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1. maddesine göre, bu Kanun'un amacı, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.Anılan Kanun'un 63. maddesinde, Kurum tarafından finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri ile bu hizmetlerin süresine dair usul ve esaslara yer verilmiş; ikinci fıkrasında da, Kurumun, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkili olduğu, ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınmasının (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsayacağı; Kurumun, bu amaçla komisyonlar kurabileceği, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabileceği, komisyonların çalışma usul ve esaslarının Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği hükme bağlanmıştır.Aynı Kanun'un 72. maddesinde ise, 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun yetkili olduğu; Komisyonun, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabileceği; 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini, sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş; 107. maddesinde de, Kuruma yönetmelik ile düzenleme yapmak için genel bir yetki verilmiştir.Anılan Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak █████/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (kk) bendinde, "Tebliğ, Kanun'un genel sağlık sigortasına ilişkin hükümlerinin uygulanmasını içeren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği" olarak tanımlanmış; 45. maddesinin 1. fıkrasında, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin, Kanunun 63. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerine göre Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin neler olduğunu, Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile ödeme usul ve esaslarını, Kanunun 63. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre sağlanacak sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, Kurumca finansmanının sağlanmasına ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslarını, Kanunun 65. maddesi gereği ödenecek yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerinin karşılanmasına ilişkin usul ve esaslarını, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu kararlarını, Kurumca uygun görülen diğer hususları kapsayacağı kuralına yer verilmiştir. Sağlık yardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanan ve kapsamdaki kişilerin Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen Kurumca ödenecek bedellerin bildirilmesine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği, █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Hukuki Değerlendirme:Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, davalı Sosyal Güvenlik Kurumunun, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemlerini, türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye ve genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin, Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen ödenecek bedelleri göstermek amacıyla Sağlık Uygulama Tebliğini yayımlamaya yetkili olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.Bununla birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderleri için ödenecek bedellerin belirlenmesinde, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun, 5510 sayılı Kanun'un 72. maddesinde sayılan "sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamağı, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonları, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmadığını, kanıta dayalı tıp uygulamalarını, maliyet-etkililik ölçütlerini ve genel sağlık sigortası bütçesini" dikkate almak suretiyle karar verilmesi yasal bir zorunluluktur.Bu çerçevede dava konusu incelendiğinde, yapılan Tebliğ değişikliği ile █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin yatarak tedavilerde kullanılan ve bedeli Kurum tarafından karşılanan tıbbi malzeme listelerinde fiyat güncellemesi yapıldığı, buna karşın, değişiklikte Sentetik Greft Ürün Grubu Listesine ve anılan değişiklik ekinde yer alan Ortopedi ve Travmatoloji Branşı Artroskopi ve Eklem Cerrahisi Alan Grubuna ait tıbbi malzemeler listesinde davacı tarafından üretilen ..., ... ve ... kodlu ürünlere yer verilmediği, uyuşmazlığın da davacı tarafından üretilen anılan ürünlerin fiyatlarında artış sağlanmaması sebebiyle kendileri aleyhine durum yaratıldığı, ürünlerinin diğer ürünler karşısında maliyet avantajını kaybettiği, sağlık hizmeti sunucuları tarafından artık tercih edilmeyeceği belirtilerek eksik düzenleme yapıldığı gerekçesiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Düzenleme öncesi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca görüşüne başvurulan Sağlık Bakanlığı tarafından, sentetik greft ürün grubu listesinde kullanılan 8 SUT kodunun belirlenen Sağlık Uygulama Tebliğ fiyatı altında temin edilebildiği, tamamının SUT altı kodlar olduğu, yapılması gereken artış oranının %0 olduğu, yatarak tedavilerde kullanılan tıbbi malzemeler listelerinde yer alan 3.999 SUT kodunun 2.346 tanesinin Sağlık Uygulama Tebliğinde belirlenen fiyatın üzerinde olduğu, anılan ürünler için fiyat artışına öncelik verilmesi gerektiği belirtilmektedir. Öte yandan, ortopedi ve travmatoloji branşı artroskopi ve eklem cerrahisi alan grubundaki ..., ... ve ... kodlu ürünler açısından da hatalı ve gereksiz kullanımların olduğu, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı, gereksiz kullanımların önüne geçilerek hasta sağlığının korunması açısından anılan ürünler için fiyat artışlarının sınırlı tutulması gerektiğinin ifade edildiği görülmektedir. Sağlık Bakanlığının savunma dilekçesinde de, konuya ilişkin çalışma komisyonu oluşturulduğu, ortopedi, beyin cerrahi branşında yapılan ameliyatlarda vücutta emilebilir greftlerin kullanıldığı, bu ürünlerin suistimallere neden olduğu, vücutta emilebilir vidaların bu tür ameliyatlarda endikasyonu ve kullanım alanının çok kısıtlı olmasına karşın çok sayıda kullanıldığı ve haksız kazanç ve kamu zararına sebep olduğu, bu kapsamda komisyon çalışmalarında mesh, yama, kanama durdurucular, yapay greftler, vücutta emilebilir ürünlerin suistimallere konu ürünler olduğunun görüldüğü ve bu kapsamdaki ürünlerin yakından takip edilmesi ve teşvik edici fiyat politikası güdülmemesinin önerildiği, davaya konu, AE1630 Bağ/Tendon/Doku Tamiri Tespit Sistemi, AE1650 Bağ/Tendon/Doku Tamiri Tespit Sistemi, AE1981 Hücresiz Kıkırdak Matriksleri ürünlerinde hatalı ve gereksiz kullanımlar olduğunun gözlemlendiği, hastalara gereksiz ve endikasyon dışı olarak çok sayıda uygulanmakta olduğunun ya da uygulandığı ifade edilerek yüksek tutarlı faturalara neden olduğunun tespit edildiği, vücutta kaybolmaları sayesinde de sonradan yapılan denetimlerde tespit edilmesinin olanaksız hale geldiği, bu nedenlerle bu ürünlerde fiyat artışı yapılmaması konusunda fikir birliğine varıldığı ifade edilmiştir. Buna göre, dava konusu düzenlemelerin, Kurumca sahada yapılan incelemelere ve sağlık alanında yetkili otorite olan Sağlık Bakanlığı tarafından komisyon çalışmalarına dayanılarak uygulamada ortaya çıkan olumsuzlukların giderilmesi, olası kötüye kullanımların önüne geçilmesi ve Kurum bütçesinin en etkin ve verimli şekilde kullanılması amacıyla getirildiği görülmektedir.Bu durumda, dava konusu düzenlemede sentetik greftler ile ortopedi ve travmatoloji branşı artroskopi ve eklem cerrahisi alan grubundaki ..., ... ve ... kodlu ürünlere yer verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, anılan tıbbi ürünlere düzenlemede yer verilmemesinin tıbben haklı bir sebebinin bulunduğu, düzenlemenin genel sağlık sigortası bütçesi ile 5510 sayılı Kanun'un 72. maddesinde öngörülen kriterler dikkate alınmak suretiyle kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.Bununla birlikte, sentetik greftler ile ortopedi ve travmatoloji branşı artroskopi ve eklem cerrahisi alan grubundaki ..., ... ve ... kodlu ürünlerin sağlık hizmetinin sunumunda kullanılmasının zaruri olmadığı, uygulamada alternatif ve muadil ürünlerin bulunduğu anlaşıldığından kişilerin sağlık hizmetine erişiminin engellendiğinden ve sağlık hakkının zedelendiğinden de bahsedilemeyecektir. Diğer yandan, davacı tarafından, dava konusu düzenlemede tüm tıbbi malzemelere aynı oranda artış yapılmamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, uygulamada bu alanda kullanılan tıbbi malzemelerin kullanımında gerçekleşen suistimallerin önüne geçilerek kamu kurumunun zarara uğratılmasının önlenmesi maksadıyla hareket edildiği, bu nedenle tüm tıbbi cihazların artışa dahil edilmemesi, söz konusu düzenlemeyi hukuka aykırı hale getirmeyeceğinden iptali istenen düzenlemede eşitlik ilkesine de aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle;1. DAVANIN REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,5. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.