Bankanın kaybolan 240 adet senedinin zayi nedeniyle iptali talebi ve icra takiplerinin durdurulması başvurusunun istinaf incelemesi.
Özet: Bir bankanın kargo sırasında kaybolan 240 adet senedin zayi nedeniyle iptali ve ibrazında ödenmemesi için tedbir talebiyle açtığı davada, mahkeme başlangıçta ödeme yasağı kararı verse de, kayıp senetlerden bazılarının icra takibine konu olması üzerine davacının bu takiplerin durdurulmasına yönelik ek tedbir talebini, senet iptali davasının hasımsız niteliği ve kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle reddetmiş, bu ret kararına karşı banka istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ..KARAR NO :.T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R I.İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : DAVACI : DAVALI : DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)KARAR TARİHİ : 24.10.2025KARAR YAZIM TARİHİ : 24.10.2025....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26.08.2025 (Ara Karar) tarih, .... Esas sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın bankacılık merkez üssünden, vade tarihleri 01.07.2025-31.07.2025 tarih aralığı olan, keşide yerleri ve borçlu adresleri Ayvalık olan, muhtelif tutarlarda toplam 43 adet senet, keşide yerleri ve borçlu adresleri ... olan, muhtelif tutarlarda toplam 167 adet senet ve keşide yerleri ve borçlu adresleri Burhaniye olan, muhtelif tutarlarda toplam 30 adet senet olmak üzere toplamda 240 adet senedin, .... şubelerine gönderilmek üzere ....Taşımacılık A.Ş.'ye verildiğini, ancak bankacılık evrakları şubelere ulaşmış olmasına rağmen kargodan dava konusu senetlerin çıkmadığını, senetlerin aramalara rağmen bulunamaması üzerine kargo şirketi nezdinde kaybolduğu anlaşılarak durumun bankaya bildirildiğini, tüm bu nedenlerle 240 adet senet hakkında öncelikle ibrazında ödenmemesi için tedbir kararı verilmesine ve davanın kabulü ile senetlerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece 05.06.2025 tarihli ara kararı ile; davacı vekilinin bahse konu 240 adet senet ile ilgili beyan dilekçesi sunduğu, beyan dilekçesi ile beyan edilen senet bilgileri yazılı senetlerin ödenmemesi hususundaki tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.Davacı vekilince sunulan 22.08.2025 ve 25.08.2025 tarihli dilekçelerinde özetle; dava konusu keşidecisi... İnşaat olan 31.07.2025 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli 92529218467 nolu, keşidecisi .... olan 30.07.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli 92529153820 nolu, keşidecisi .... olan 31.07.2025 tarihli 60.000,00 TL bedelli 92529248812 nolu ve keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan 31.07.2025 tarihli 40.000,00 TL bedelli 92529048933 nolu toplam 4 adet senedin icra takiplerine konu edildiğinin haricen öğrenildiğini, ilgili icra müdürlüklerine mahkemede derdest olan iş bu dosyasından verilen ödeme yasağının bildirilmesini, ödeme yasağına istinaden ilgili icra takiplerinin durdurulması veya dosyalara ödenecek tutarların alacaklıya ödenmemesi için müzekkere gönderilmesini, ayrıca mahkemece dava konusu senetlerin icra takibine konu edilmesinin önlenmesine ve başlatılan takipler var ise takiplerin durdurulmasına dair tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece 26.08.2025 tarihli ara kararı ile; Senet iptali davaları, özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında senet hamilinin ortaya çıkması durumunda, senet iptali davasını açan davacıya mevcut senet hamiline karşı senet istirdadı davası açması konusunda verilmesi, istirdat davasının açılması halinde, senet iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise senet iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerektiği, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın zayi nedeniyle senet iptaline ilişkin olduğu, iş bu davada dava konusu edilen senetlere ilişkin açılan takiplere yönelik senetlerin icra takibine konu edilmesinin önlenilmesi veya takiplerin durdurulmasına yönelik karar verilemeyeceği anlaşılmakla, "1-Davacı vekilinin dava konusu senetlerin icra takibine konu edilmesinin önlenmesine ve başlatılan takipler var ise takiplerin durdurulmasına dair tedbir kararı verilmesi taleplerinin reddine, 2-Davacı vekilince 22.08.2025 ve 25.08.2025 tarihli talep dilekçelerinde bildirilen İcra Müdürlüklerine mahkememiz 05.06.2025 tarihli tedbir kararı ekli müzekkere yazılmasına," karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki olguları tekrarla 240 adet senetdin ...Taşımacılık A.Ş.'ne kargoya verildiğini ve söz konusu senetlerin, kargo firmasına teslim edildikten sonra hırsızlık şüphesi ile kargo firması nezdinde kaybolduğunu, mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ancak yapılan işlemin, senetlerin kötüniyetli kişiler tarafından ele geçirilerek piyasaya sürülmesine, icra takibi başlatılmasına engel olamadığı gibi senetlerin haksız surette menfaat elde edilmesine, senedin kötüniyetli kişiler tarafından tahsil edilebilmesine de engel olamadığını, dava konusu senetlerin icraya konularak takipler başlatıldığını, kötü niyetli kişiler tarafından senetlerin ciro edildiği ve icra takibine konu edildiği dolayısıyla senet bedellerinin tahsilinin önlenmesi ile olası mağduriyetlerin engellenmesi amacıyla senetlere ilişkin takiplerin durdurulması talep edilmiş ise de mahkemece red kararı verildiğini, senetlerin haksız surette tahsil edilebileceği, ciro silsilesi içerisinde gerçek alacaklıların ve borçluların mağduriyete uğradığı ve bundan sonra da uğrayacağını, HMK 389. madde gereğince; tedbir kararı verilebilmesi için davanın tüm şartlarının oluşmasının beklenmesine gerek bulunmadığını belirterek takiplerin durdurulmasına ve icra dosyalarındaki paranın alacaklılara ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, 6102 sayılı TTK md.778/1-ı yollamasıyla TTK. md.757 vd. uyarınca bononun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup, talep, zayi istemine konu senetlere dayalı takibin durdurulması ve ödenecek tutarın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir istemine yöneliktir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.TTK'nın778/1-ı maddesi yollamasıyla bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 757. maddesinde İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmüne, 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır", 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." ve 763. maddesinde "(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemeleri yer almaktadır.Bu itibarla, esasında irade dışı elde çıkma nedenine dayalı hasımsız görülen iptal isteminde kambiyo evrakını elinde bulunduran bilinmemektedir. Bu sebeple, zayi nedenine dayalı iptal istemine özgü tedbir muhatabın (bono yönünden keşidecinin) kambiyo bedelini ödemekten men edilmesidir. Zayi istemi neticesinde verilebilecek hüküm yasal ilan süreleri içerisinde ibraz vaki olmadığı takdirde iptal kararı vermekten ibarettir. Dava hasımsız olarak açılıp yürütülmesi gerektiğinden üçüncü şahısların yetkili hamilin hukukunu etkiler nitelikte değildir.Bu haliyle, hasımsız görülen zayi nedenli iptal isteminde yetkili hamilin icra takibinde bulunmasının engellenmesi veyahut başlayan takibin durdurulması ve dosyalara ödenecek tutarın alacaklıya ödenmemesi yönünde bir ihtiyati tedbir talebi davanın mahiyetine uygun düşen bir talep değildir. Açılan veya açılabilecek muhtemel icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması talebi TTK'nın 757. maddesinde öngörülen bir tedbir talebi olmadığından zayi nedeniyle iptal davasında verilebilecek bir karar niteliğinde değildir. Bu sebeple yerel mahkeme kararı isabetli görülmüştür.Açıklanan nedenlerle talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gerekli istinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde iadesine,4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. █████/2025 Başkan... e-imza...Üye... e-imza...Üye... e-imza...Katip... e-imza