Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında, bilirkişi raporlarındaki çelişkiler, el atılan alan tespiti ve harç-vekalet ücreti uygulaması hataları nedeniyle kararın bozulması.
Özet: Davacıların İstanbuldaki taşınmazlarına davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle bedel tespiti ve tahsili talebiyle açılan davada, yerel mahkemenin davanın kısmen kabulüne dair kararı, daha önce iki kez bozmaya rağmen bilirkişi raporlarındaki değerleme çelişkileri, el atılan alanın hatalı tespiti, harç ve vekalet ücreti uygulamalarındaki yanlışlıklar ile davalı idarenin husumet, zamanaşımı ve bedelin yüksek olduğu yönündeki itirazlarının giderilemediği gerekçeleriyle davalı idare tarafından üçüncü kez temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ Esas, ███████ KararKARAR : Kısmen kabulTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Mahkeme kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... Mahallesi 6 75... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın el atıldığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın dava tarihi itibari ile zaman aşımı süresinin geçtiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mevcut işgalin kendileri tarafından yapılmadığını, işgalin mahalleli tarafından yapıldığını, ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. MAHKEME KARARIMahkemenin 12.07.2012 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 12.07.2012 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin yöntem olarak doğru olduğu, ancak hükme esas alınan raporda emsal alınan taşınmaz ile dava konusu taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan metrekare değerlerinin karşılaştırılmasında, emsal alınan taşınmaz dava konusu taşınmazdan daha değerli olmasına rağmen bilirkişi kurulunca taşınmazın emsalden 8 kat daha değerli olduğu kabul edilerek değerlendirme yapıldığından, raporun hüküm kurmaya yeterli ve inandırıcı olmadığı, ayrıca 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) değiştirilen Geçici 6 ncı maddesinin yedinci fıkrası uyarınca harç ve vekâlet ücretinin bedel tespiti davalarında öngörüldüğü şekilde maktu olarak belirlenmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen KararMahkemenin 01.12.2016 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.C. İkinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 01.12.2016 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda bozma sonrası mahallinde keşif yapılmış, uzman bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda dava konusu taşınmazın metrekaresine bir bilirkişi tarafından 1750,00 TL/m² ve diğer bilirkişiler tarafından 4000 TL/m² değer biçildiğinden, rapor içinde bütünlük sağlanmadan bedeller arasında fahiş fark bulunan bu rapora göre hüküm kurulmasının mümkün olmadığı, bozma öncesi el atılan alanın yüzölçümü 103 m² olarak tespit edilip, ilk kararda 103 m² yer bedeline hükmedildiği, bu hususun bozma nedeni yapılmadığı gözetildiğinde 103 m² üzerinden karar verilmesi gerekirken, el atılan alan 123 m² kabul edilerek fazlaya karar verilmesi ve el atma tarihi itibariyle maktu harç ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi harca ve nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son KararMahkemenin 08.05.2025 tarihli ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumetin Büyükşehir Belediye Başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini, dava konusu yolun yetki ve sorumluluk alanlarında olmadığını, hak düşürücü sürede dava açılmadığını, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini ileri sürerek kabul anlamına gelmemekle tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, tapudaki takyidatlardan ari olarak ve bedele yansıtılarak tescile karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 437 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı da gözetilerek davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Dava konusu taşınmaza el atma tarihinin 1983 yılı öncesi olduğu dikkate alınarak maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedilmesi hatalıdır.5.Dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan takyidatların bedele yansıtılmaması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin Mahkeme kararına yönelik temyiz itirazlarnın kısmen kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının;a.(2) ve (3) numaralı bentlerinin hükümden çıkartılması, yerine "Alınması gerekli 615,40 TL maktu karar ve ilâm harcından peşin alınan 148,50 TL peşin harcın mahsubuyla kalan 466,90 TL harcın davalı idareden alınarak Hazineye irat kaydına, davacı tarafça fazla yatırılan ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,” cümlesinin yazılması,b. Ayrı bir bent olarak "Dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan takyidatların bedele yansıtılmasına" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.