Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, davalı idarenin görevsizlik, zamanaşımı ve fahiş bedel itirazlarına karşın ilk derece ile istinaf mahkemesi kararlarının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, imar planında park alanı olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırma yapılmadan el konulan taşınmazın bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin tazminat talebini kabul etmesi, davalı idarenin istinaf başvurusunun bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmesi üzerine, davalı idarenin görevli yargı yeri, zamanaşımı, uzlaşma şartının yokluğu, bedel tespiti ve vekalet ücreti gibi hususlarda temyiz talebinde bulunduğu bir yargılama sürecini konu almaktadır.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ Esas, █████████ KararKARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırıkkale 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Kırıkkale ili, ..., ... Mahallesi 1 78... parsel sayılı taşınmazın imar planında park alanı olarak özgülendiğini, söz konusu taşınmaza herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadan el atıldığını, müvekkillerine herhangi bir kamulaştırma bedeli ödenmediğini, müvekkillerinin mevcut haliyle taşınmazı kullanamadığını ileri sürerek taşınmaz bedelinin kamu alacaklarına işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davada görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönüyle de reddinin gerektiğini, 6487 Sayılı Kanun kapsamında kamulaştırmasız el atma davalarında uzlaşma yolunun dava şartı olarak belirlendiğini, davacının dava konusu edilen taşınmaza dair müvekkili kuruma herhangi bir uzlaşma talebinde bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırmasız el atma bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya bakma görevinin idari yargı yerinde olduğunu, dava konusu taşınmaza idarece el atılmadığını, Uyuşmazlık Mahkemesinin benzer konuda verdiği kararda da idari yargının görevli olduğunu kabul ettiğini, dava konusu taşınmaz üzerinde yeni bir imar uygulaması yapılmakta olduğunu ve bu işlem sonucunun beklenmesi gerektiğini, seri dosya olduğu hâlde, vekâlet ücretinin yüksek tespit edildiğini, bedelin fazla olduğunu ve emsal incelemesinin doğru yapılmadığını ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılıp, dava konusu taşınmaz ile emsalin vergi rayiç değerleri de kıyaslanmak suretiyle dava tarihi itibarıyla arsa değerinin tespit edilmesinde ve bedelinin davalıdan tahsiline dair kararda, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davada görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, taşınmazda imar uygulamasının başlamış olması nedeniyle bu hususun bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacılar tarafından uzlaşma başvurusu yapılmadığını, bedelin fahiş olduğunu, hesaplanan değerin emlak vergi değerinin çok üstünde olduğunu, taşınmazın kadastro parseli olduğunu, %45 oranında düzenleme ortaklık payı kesilmesi gerekirken %40 oranında düzenleme ortaklık payı kesilmesinin hatalı olduğunu, ıslah edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz hesaplanması gerektiğini, hissedarlar tarafından bir çok dava açıldığını usul ekonomisi gereği davaların birleştirilmesi gerektiğini, nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili talebidir.2. Değerlendirme1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.4. Fiilen el atılmayan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir. Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3.İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan "250.563,02" sayısının çıkartılması, yerine "30.000,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.