Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde temlikli trafik kazası sigorta alacağına dayalı icra takibine itirazın iptali ve aktif husumet ehliyeti uyuşmazlığı.
Özet: Bu itirazın iptali davası, 03.03.2020 tarihli trafik kazasında yaralanan üçüncü bir şahsın davalı sigorta şirketinden doğan tazminat alacağının 25.000 TLlik kısmını davacıya temlik etmesi üzerine, davacının başlattığı icra takibine davalı sigorta şirketinin temliknamenin sigorta alacakları için geçersiz olduğu ve dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle itiraz etmesi sonucu açılmış olup, davacı itirazın iptali ile icra takibinin devamını ve icra inkar tazminatı talep ederken, davalı davanın reddini savunmaktadır.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████BAŞKAN : ....ÜYE :....ÜYE : ....KATİP :....DAVACI :....VEKİLİ : Av. ....DAVALI : ....VEKİLLERİ : Av. .... Av. ....DAVA : İtirazın İptali / DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR Y.TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan "itirazın iptali" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; 03.03.2020 tarihinde, ... plakalı araç sürücüsünün ....yolu bulvarından .... istikametine seyir halindeyken yenikent ışıklı kavşağına geldiğinde, ön ilerisinde aynı yöne seyir halinde olan ... plakalı araca arkadan çarparak olay yerini kaçıp terk ettiğini, çarpamadan dolayı ... plakalı aracın takla atarak devrilmesi ile yaralanmalı-maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazada yaralanan dava dışı ...'nın iş bu kaza sonucu zararlarının tazmini hususunda davalı ... A.Ş. Nezdinde bulunan hasar dosyasında tahsil edilecek tazminat alacağının 25.000,00 TL'sinin temlikname ile müvekkiline devrettiğini, temlikname alacağı tutar yönünden .... Esas sayılı dosyası kapsamında takip başlatıldığını, davalı yanın icra takibine karşı itiraz etmesi sebebiyle işbu davanın açıldığını, icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak yapıldığını, itirazın iptaline, takibin devamına, davanın kabulü ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı/borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, temlikname sözleşmesine konu edilen alacağın devrinin sigorta alacakları için geçersiz olacağını, tazminat alacağına ilişkin ödemelerin sadece hak sahibine veya vekiline yapıldığını, temliknameye istinaden ödeme yapılamadığını, dolayısıyla davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiğini, kazanın oluşumundaki taraf kusurları yönünden kusur bilirkişisi incelemesi yapılmasını talep ettiğini, geçici iş göremezliğe ilişkin maddi tazminat taleplerinin, söz konusu istemlerin müvekkili tarafından tanzim edilen ZMMS sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında bulunması sebebiyle sorumluluğunun bulunmadığından reddi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren sorumlu olabileceğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit olması gerektiğini beyan ederek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar3. Taraflar arasında, 03.03.2020 tarihinde, ... plakalı aracın, ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde yaralanmalı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği hususlarında uyuşmalık bulunmamaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları4. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; █████/2020 tarihinde ... Plakalı araçta yolcu olarak bulunan dava dışı ...'nın meydana gelen kazada yaralandığından bahisle, kusur durumu, zararın doğup doğmadığı, doğmuşsa doğmasında veya artmasında davacının müterafik kusurunun olup olmadığı, davacının geçici ve sürekli işgöremez kalıp kalmadığı, başvuru koşulunun yerine getirilip getirilmediği, maddi tazminat talebine ilişkin olduğu, temlik şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, buna göre davacının .... sayılı dosyasında alacaklı olup olmadığı, itirazın iptali şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER5. .... sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı tarafça davalı aleyhinde .... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı, alacağın, 25.000,00 TL Asıl alacak, 5.110,27 TL İşlemiş faiz, 30.110,27 TL TOPLAM şeklinde gösterildiği, 30.110,27 TL tutarındaki alacağın icra gideri, vek. ücr. ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (yıllık %9,00 (yasal) değişen oranlarda) faizi ile tahsilinin talep edildiği, Davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu, işbu davanın İİK m. 67 uyarınca yasal süresinde ve itirazın iptali istemi ile açıldığı görülmüştür. 6. .... Noterliği'nin █████/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde, davacı Av. ....'nın, temlik eden ...'nın yetkili kıldığı vekillerden biri olduğu görülmüştür. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 7. Dava, dava dışı ... ile davacı arasında akdedilen temlik sözleşmesine istinaden alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir. 8. Mahkememizce 20.06.2023 tarih, ...., sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile, davalının .... Esas sayılı takip dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 25.000,00 TL asıl alacak ve 2.946,58 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.946,58 TL olarak devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren talep gibi yasal faiz işletilmesine dair karar verildiği, verilen karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulduğu, .... Dairesi'nin 09.10.2025 tarih, ...., sayılı kararı ile mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmüştür. 9. .... Dairesi'nin 09.10.2025 tarih, ...., sayılı kararında özetle; "...dava dışı ...'nın 14.07.2020 tarihli temlikname ile davalı sigorta şirketinden alacağının 25.000,00TL'lik kısmını davacıya devrettiğinin belirtildiği nazara alınarak öncelikle davacı tarafça temliknameye dayalı olarak davalı sigorta şirketine başvuruya ilişkin tüm kayıt ve belgelerin temini ile başvuru tarihinin tereddüte yer bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulması, daha sonra başvuru tarihi itibariyle temlik yasağına ilişkin Sigortacılık Kanunu'nun Ek-6. maddesi yürürlükte olup olmadığı da değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmek üzere hükmün kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile Mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmüştür. 10. Davacı vekili, 03.03.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç ile ...'nın yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı kazada ...'nın yaralandığını, adı geçenin davalı sigorta şirketinden tahsil edilecek tazminat alacağının 25.000,00.-TL'lik kısmını temlikname ile davacıya temlik ettiği, temlik edilen tutar yönünden .... sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. 11. Dosya içeriğinden, 03.03.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yolcu konumunda bulunan ...'nın yaralandığı, adı geçen ile davacı arasında düzenlendiği anlaşılan 14.07.2020 tarihli "Temlikname" başlıklı belgede, .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı vekaletname ile aynı anda hüküm ve sonuç doğuracak temlikname ile beraber davalı sigorta şirketi nezdinde açılmış bulunan 654722/1 numaralı dosyadaki alacağın 25.000,00.-TL miktarının devir ve temlik edildiğinin bildirildiği, davacı tarafça anılan temliknameye dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali talebiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.12. Dosya kapsamındaki Tevzi Formu ve Tensip Tutanakları incelendiğinde, eldeki davanın açılış (tevzi) tarihi █████/2022'dir. 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'na Ek-6. maddeyi getiren ve tazminat alacağının devrini yasaklayan kanuni düzenleme █████/2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla eldeki dava, temlik yasağının yürürlüğe girdiği tarihten çok sonra açılmıştır.13. .... Dairesi'nin kaldırma kararında 5684 Sayılı Kanun Ek 6. Maddesinin Hukuki Niteliği hususu açıkça nitelendirilmiştir. Karara göre, Ek 6. maddede düzenlenen sigorta tazminatını "talep edebilme" hakkı bir usul hukuku düzenlemesidir. BAM ilamında, usul hukuku kurallarının derhal yürürlüğe girmesi ilkesi gereğince; temlikname yasağın yürürlüğe girmesinden (█████/2020) önce düzenlenmiş olsa dahi, bu tarihten sonra temlik alacaklısının sigorta şirketinden talepte bulunma veya dava açma hakkı olmadığı net bir biçimde ifade edilmiştir.14. Kaldırma kararı gereğince, davacı ile temlik eden arasında avukat-müvekkil ilişkisi olup olmadığının ve çekişmeli hakları edinme yasağının ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla dosyaya sunulan .... Noterliği'nin █████/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde, davacı Av. ....'nın, temlik eden ...'nın yetkili kıldığı vekillerden biri olduğu açıkça görülmektedir. Yine ... ile davacı arasında 05.05.2020 tarihli bir Vekalet Sözleşmesi akdedilmiş olduğu da sigorta şirketinden celp edilen belgeler arasında yer almaktadır. 15. Öte yandan "Temlikname" tarihi olan █████/2020 tarihi, yasağın başladığı █████/2020 tarihinden önce olsa bile, esas alınması gerekenin sigorta şirketine başvuru tarihi olduğu, yapılan incelemede, davacı tarafın, sigorta şirketine başvuru yapıldığının ispatı için █████/2020 sevk tarihli bir kargo teslim fişini sunduğu ancak, bizzat temliknamenin üzerinde yer alan imza ve düzenleme tarihinin █████/2020 olduğu, Mayıs 2020'de gönderilen bir kargonun içinde, Temmuz 2020'de imzalanmış bir temliknamenin bulunmasının fiilen imkansız olduğu, dosyaya sunulan ve ekinde söz konusu temliknamenin sigorta şirketine iletildiği belirtilen asıl "Başvuru Dilekçesi"nin (Av. .... tarafından imzalanan) tarihinin ise █████/2020 olduğu görülmüştür. 16. Görüldüğü gibi davacının dava dışı zarar gören ...'nın tazminat haklarını temlik alan davacının esasen avukatı olduğu bu anlamda Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı gerekçesinde de değindiği üzere Avukatlık Kanunu m. 47 hükmünde düzenlenen çekişmeli bir hakkı (sigorta tazminatını) temlik alması yasak kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. 17. Yine davacı temlik alan ile dava dışı temlik eden ... arasındaki tazminat haklarının temlik edilmesini öngören "Temlikname" tarihi 14.07.2020 olup her ne kadar 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'na Ek-6. maddeyi getiren ve tazminat alacağının devrini yasaklayan kanuni düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihi olan █████/2020 tarihinden önce ise de, 5684 Sayılı Kanun Ek 6. maddesindeki "talep edebilme"ye ilişkin olan bu düzenleme usul hukukuna ilişkindir. Usul hukuku düzenlemelerinin derhal yürürlüğe girmesi ilkesi gereğince; 5684 Sayılı Kanun Ek 6. maddesindeki düzenleme tarihinden sonra dava açılmış olduğu dikkate alındığında temlik alacaklısının dava açma hakkının olmadığı açıktır. 18. Dava şartları HMK'nın 114. maddesinde düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme uyarınca açılan davada davaya devam edilebilmesi için öncelikle mahkemeye ilişkin dava şartları bulunmalıdır. Bunlar; yargı hakkı, yargı yolu, görev, kamu düzenine ilişkin yetki halledilir. Taraflara ilişkin dava şartları: Davada iki taraf bulunması, taraf ehliyeti, dava ehliyeti, davaya vekalet ehliyeti ve geçerli vekaletname, davaya takip yetkisi olmalıdır. Dava konusuna ilişkin dava şartları: kesin hüküm bulunmaması, aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması (derdestlik) ve hukuki yarar (menfaat) bulunmasıdır.19. HMK m. 115 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca; mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davayı usulden reddeder. 20. Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; toplanan deliller, temliknameye dayalı olarak açılan davanın, yasağın yürürlüğe girdiği █████/2020 tarihinden sonra açıldığı ve davacı avukatın kendi müvekkilinden temlik aldığını göstermektedir. Bu maddi vakıalar ve .... Dairesi'nin usul kurallarının derhal uygulanacağı yönündeki kesin içtihadı birleştiğinde, davacının sigorta şirketine karşı geçerli olarak ileri sürebileceği bir temlik hakkının bulunmadığı sonucuna varılmakla; davanın HMK m. 114/1-e, 115/2 hükmü uyarınca “dava takip yetkisine sahip olunması” dava şartı eksikliği nedeni ile usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın HMK m. 114/1-e, 115/2 hükmü uyarınca “dava takip yetkisine sahip olunması” dava şartı eksikliği nedeni ile USULDEN REDDİNE, Karar ve İlam Harcı2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harçtan, peşin ve ıslah ile alınan 456,29.-TL harcın düşümü akabinde bakiye 275,71.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalı taraftan, 23.10.2023 tarihli Harç Tahsil Müzekkeresi gereğince tahsil edilen 456,29.-TL bakiye karar harcının, karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı4- Yargılama sırasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,5-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.560,00.-TL arabuluculuk ücretinden, 23.10.2023 tarihli Harç Tahsil Müzekkeresi uyarınca davacıdan tahsil edilen 74,60.-TL'nin düşümü akabinde 1.485,40.-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davalı taraftan, 23.10.2023 tarihli Harç Tahsil Müzekkeresi gereğince tahsil edilen 1.485,40.-TL arabuluculuk ücretinin, karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine, Vekalet Ücreti7-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026 Başkan .... E-İmzaÜye .... E-İmzaÜye .... E-İmzaKatip .... E-İmza BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR."5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"