Tapu iptali ve tescil, ipoteğin fekki ile cezai şart taleplerinde bağlı kredi sorumluluğu, dava yığılması ve yargılama giderlerinin belirlenmesine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Tüketici tarafından taşınmaz satış vaadi ve inşaat yapım sözleşmesine dayanarak açılan tapu iptali, tescil, ipotek fekki ve cezai şart davasında, dava konusu taşınmazın davacı adına tescil edilmesi ve ipoteğin kaldırılmasıyla tapu ve ipotek talepleri konusuz kalırken; istinaf mahkemesi, bağlı kredi sağlayan bankanın ipotek fekki talebiyle ilgili yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olduğuna, ilk derece mahkemesinin gider ve ücret dağılımının ise kısmen hatalı olduğuna karar vermiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., ███████ K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. Tüketici MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili arasında düzenlenen taşınmaz satış vaadi ve inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, satış vaadi sözleşmesinin imzalandığı tarihten sonra konulan ipoteklerin fek’ki, sözleşmeden kaynaklı cezai şart ile birlikte uğranılan zararların tazmini, aksi hâlde sözleşmenin feshi ile menfi zararın tahsili isteminde bulunmuştur.II. CEVAPDavalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; davanın reddini savunmuşlardır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Davacının tapu iptali ve tescil talebi yönünden davanın kabulü ile 14 No.lu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapusunun iptali ile davalı ... adına olan ipoteğin fek’ki ile takyidatlardan ari bir şekilde davacı adına tesciline; davacının tapu iptali ve tescil talebi ile birlikte yaptığı cezai şart ödenmesi talebinin kısmen kabulü ile 3.675,28 TL'nin dava tarihi olan 09.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalı ...'dan tahsiline, fazlaya dair miktar yönünden reddine” karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile: “dava konusu taşınmazın karardan ve istinaf başvurusundan sonra 29.12.2022 tarihinde satış edinme nedenine istinaden davacı adına tapuya tescil edildiği, tapu kaydındaki ipotek şerhinin terkin edildiği anlaşılmıştır. Bu haliyle davanın tapu iptali ve tescil ile ipoteğin fekki istemleri yönünden konusuz kaldığı; davacı vekilinin istinaf başvuru sebep ve gerekçelerinin incelenmesinde: Sözleşmenin geç ifasından dolayı uğranılan müspet zararın sözleşme akiti olan davalı yüklenici ile birlikte bağlı kredi temin eden diğer davalı bankanın da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna ilişkin davacı vekilinin istinaf sebebi, bankanın sözleşmenin ifasından sorumlu olmaması ve bağlı kredinin özelliği ve sözleşmede bankanın taraf olmaması hususları gözetilerek reddi gerekmiştir. Yine gerek dava dilekçesinde gerekse ıslah dilekçesinde eksik iş bedeline ilişkin talebin usulüne uygun ileri sürülmemesi nedeni ile eksik iş bedeline ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, 3.675,28 TL cezai şart bedelinin kabulünde isabetsizlik görülmemiştir. Davalı ... Katılım Bankası vekilinin istinaf başvuru sebep ve gerekçelerinin incelenmesinde: davalı ... Katılım Bankası A.Ş.'nin diğer davalı ... Ototmotiv San. ve Tic. A.Ş. ile akdettiği sözleşme ile davacıya kullandırdığı 146.205,00 TI. konut kredisisin 6502 sayılı Kanunun 35. maddesinde tanımlanan bağlı kredi olup davalı bankanın yüklenici ile yaptığı kredi sözleşmesi yanında davacı ile de konut finansman kredi sözleşmesi yaptığı ve konutun davacıya satışından bilgisi bulunduğu sabittir. Buna göre davacının ipoteğin fek’kine ilişkin dava açmakta haklı olduğu ve davalı bankanın davanın açılmasına sebebiyet verdiği sabit olmakla davalı bankanın harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiği ve hukuki ayıbın giderilmesi niteliğindeki ipoteğin fek’ki talebinin 6502 sayılı Yasanın 35/2 maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Tapu iptal tescil isteminin yanında ipoteğin fek’ki isteminin de bulunduğu davaların yığılması ilkesi doğrultusunda birlikte açılan davada 6100 sayılı HMK'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dolayısıyla herbir talep için ayrı ayrı peşin harcın yatırılması gerektiği gibi her bir talep için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Buna göre tapu iptal ve tescil ve cezai şart talebine ilişkin yargılama masrafları ile vekalet ücretinden davalı ..., ipoteğin fekki talebine ilişkin yargılama masrafları ve vekalet ücretinden davalı ... ile ... Katılım Bankası A.Ş’nin sorumlu tutulması gerekirken ilk derece mahkemesince bu husus gözardı edilerek yargılama masrafları ve vekalet ücreti yönünden davalı tarafların birlikte sorumlu tutulmaları doğru görülmemiştir. Belirtilen nedenle davalı banka vekilinin yargılama masrafları ile vekalet ücretine ilişkin istinaf sebebi kısmen yerinde görülmüştür.Davalı ... Otomotiv San.Tic.A.Ş vekilinin istinaf başvuru sebep ve gerekçelerinin incelenmesinde: dava konusu taşınmazın davacıya teslim edilmemiş olduğu ancak taraflar arasında temlik sözleşmesinin resmi biçimde yapıldığı ve kat irtifakı kurularak bağımsız bölüm belirlenebilir hale gelmiş olduğundan satış vaadi sözleşmesinin ifa olanağı bulunduğu, satış bedelinin ödendiği anlaşılmakla tapu iptal ve tescil isteminin kabulüne ilişkin İDM değerlendirmesinde bir yanılgı görülmemiştir. Davalı yüklenici ... A.Ş’nin 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişimi nedeniyle kendilerine kayyum atandığını, bunun mücbir sebep olduğunu ileri sürmüş ise de davalının kayyum atanmasına kendi hal ve hareketleriyle sebep olduğu değerlendirilmekle zararın davalının kusurundan kaynaklandığı, sözleşmede belirtilen ifa tarihi ve dava tarihi arasındaki zaman ve inşaatın tamamlanma aşaması da gözetildiğinde mücbir sebep bulunmadığı edimlerin süresinde yerine getirilmediği, bu nedenle istinaf sebep ve gerekçelerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Davalı vekili sözleşmeden dönme nedeniyle tazminata hükmedilmesi gerektiğini iddia etmiş ise de yüklenicinin sözleşmeden herhangi bir gerekçe göstermeden dönmediği aksine tapu iptal ve tescil ile sözleşmenin ifasını talep ettiği değerlendirildiğinde 6502 sayılı Yasanın 45.maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesine yer olmadığı anlaşılmakla bu yöndeki istinaf sebep ve gerekçeleri de yerinde görülmemiştir.” gerekçeleriyle davacı vekili ile davalı ... Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; davalı ... Katılım Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, istinaf aşamasında tapu iptali ve tescil ile ipoteğin fek’ki talebi yönünden dava konusuz kaldığından kararın kaldırılmasına, gerekçe ve hüküm düzeltilmek suretiyle tapu iptali ve tescil ve ipoteğin fek’ki talebi yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacının cezai şart talebinin kısmen kabulü ile 3.675,28 TL'nin dava tarihi olan 09.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalı ... Otomotiv San. Tic. A.Ş.’den tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Davalı ... Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece mücbir sebep ve beklenmeyen hâl değerlendirmesi yapılmamış olmasının hatalı olduğunu, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, lehlerine sözleşmeden dönmeden kaynaklı tazminata hükmedilmesi gerektiğini, sözleşmenin değişen şartlara uyarlanması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.2. Davalı ... Katılım Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın hatalı olduğunu, sözleşmenin tarafı olmadıklarını, hak düşürücü sürenin geçmiş oldunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi ve inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklı tapu iptali ve tescil, satış vaadi sözleşmesinin imzalandığı tarihten sonra konulan ipoteklerin fek’ki, sözleşmeden kaynaklı cezai şart ile birlikte uğranılan zararların tazmini, bu mümkün olmazsa sözleşmenin feshi ile menfi zararın tahsili istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.