Danıştay, İzmir Seferihisarda imar planı değişikliği başvurusunun reddini hukuka, eşitliğe ve kamu yararına aykırı bularak iptal eden alt derece mahkeme kararının temyizini değerlendirdi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir büyükşehir belediyesinin belirli bir taşınmaza yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifini reddetme kararının iptaline ilişkin alt mahkeme kararlarının temyizine ilişkindir; idare mahkemeleri, mevcut plan kararlarının eşitlik, plan bütünlüğü, şehircilik ilkeleri ve kamu yararına aykırı olduğunu, davacı şirket tarafından sunulan teklifin ise bu ilkelere ve sosyal/teknik altyapıyı artırıcı nitelikte olduğunu tespit ederek belediyenin red işlemini hukuka aykırı bularak iptal etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehirbelediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı-... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret AŞ ... ŞubesiVEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İzmir İli, Seferihisar İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alana yönelik hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine dair İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda tespit edilen hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dava konusu parsele yönelik mevcut plan kararlarının, planın 12 metrelik yolun güneyinde tanımladığı konut adalarında önerilen kat yüksekliği ve yapı yoğunluğu değerinden farklı olması, yolun güney bölümünde 2011 yılında verilen imar hakları korunurken, kuzey bölümünde korunmaması, plan açıklama raporunda 1985 yılından bu yana süre gelen imar haklarının korunduğu ifade edilmesine ve aynı planlama alanının doğu bölümünde bu yönde bir yaklaşım izlenmesine rağmen dava konusu parselin bulunduğu bölümde farklı bir yaklaşım izlenmesi nedenleriyle planlamanın eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığı, planların bütünlüğü ve sürekliliği ilkesine aykırı olduğu, dolayısıyla planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırılık teşkil ettiği; bunun yanında davacı şirket tarafından hazırlanan ve Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından reddedilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği önerisi kararlarının, ana planlama ilkelerine uyumluluk sağlayıcı bir plan değişikliği olması, planlamada eşitlik ilkesini benimseyen nitelikte olması, sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırıcı nitelik taşıyarak kamu yararına uygun olması nedenleriyle plan yapım tekniklerine, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uyarlı olarak hazırlanmış bir plan olduğu; dolayısıyla İzmir İli, Seferihisar İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alana yönelik hazırlanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliği başvurusunun reddine dair İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, 2011 tarihli bir önceki uygulama imar planının ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında verilen █████/2013 tarihli kararla iptaline karar verilmesinin ardından hazırlanarak Seferihisar Belediye Meclisi'nin... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunup, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli mer’i uygulama imar planının yapım sürecinde yerleşmelerin mevcut olduğu alanın birinci etap olarak, henüz yerleşmelerin bulunmadığı, kentin gelişme bölgesi olan dava konusu parselleri de kapsayan alanın ise ikinci etap olarak belirlendiği ve bu etapta site tipi yapılaşmaların öngörüldüğü; İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda alanın daha önce bütüncül olarak yapılan planlarda değişiklikle öngörülen imar haklarına sahip olacak şekilde konu edildiği, dolayısıyla sosyal ve teknik altyapı alanlarının da zaten ayrılmış olmasının gerektiği ifade edilmiş ise de, birbirinden ayrı olan her iki etap planının kendi içinde bir sosyal ve teknik altyapı dengesine sahip olduğu ve ikinci etap içinde yapılacak yoğunluk artırıcı bir plan değişikliğinin söz konusu dengenin bozulmasına yol açacağı; yine raporda, değişiklikle alanda meydana gelmesi beklenen 116 kişilik ek nüfusun park alanı dışındaki diğer sosyal altyapı alanları açısından absorbe edilebilir bir nüfus büyüklüğü oluşturduğu şeklinde kanaat belirtilmiş ise de gelecek nüfusun ihtiyacının sadece plan değişikliği kapsamında önerilen park ve otopark alanı olmayıp, eğitim, sağlık tesisi vb. diğer sosyal donatı alanlarının da plan değişikliği kapsamında ayrılmasının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 26. maddesinin 5. fıkrası kapsamında yasal bir zorunluluk olduğu; söz konusu rapora dayanılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 2. Seferihisar Belediye Başkanlığı tarafından, davanın süresinde açılmadığı, davacı tarafından yapılan plan değişikliği istemi Seferihisar Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunduğu halde, değişikliğin uygun bulunmamasına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararına karşı açılan davada kendilerinin de hasım mevkiine alınarak karar verilmesinin ve buna yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İzmir İli, Seferihisar İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, Seferihisar Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunup, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli mer'i uygulama imar planında kısmen E: 0,40 hmax: 8,50 m. yapılaşma koşullarında konut, kısmen 7 m. enkesitli yaya yolu, kısmen park fonksiyonunda kalan taşınmazın konut alanına ilişkin yapılaşma koşullarının A-4, TAKS: 0,30, KAKS: 1,20 olarak değiştirilmesi istemiyle taşınmaz maliki tarafından yapılan █████/2018 tarihli başvuru, Seferihisar Belediye Meclisi'nin... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunarak, anılan Belediye Başkanlığı'nın ... tarihli, ... sayılı yazısıyla, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca onaylanmak üzere İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne gönderilmiştir. Söz konusu plan değişikliği önerisinin, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla, değişikliğe konu taşınmazların güneyinde yer alan 12 metrelik yolun kuzey kesiminin bütünüyle 2 kat olarak planlanmış olması ve öneri planın yapı ve nüfus yoğunluğu artışı getirmesi nedenleriyle uygun olmadığına karar verilmiş; bu kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinde uygulama imar planı, "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" şeklinde; 14.06.2014 tarihli, 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde ise, "Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Yönetmelik'in "Genel planlama esasları" başlıklı 7. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, "(1) Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak her tür ve ölçekteki mekânsal planlar aşağıda yer alan planlama ilke ve esaslarına, planların hazırlanması ile ilgili standartlara, gösterim tekniklerine ve tanımlara uygun olarak yapılır: a) Planlar, kamu yararı amacıyla yapılır. b) Planlar; pafta, gösterim, plan notları ve plan raporu ile bir bütündür. c) Planlar, kademesine ve ölçeğine göre ve yapılış amacının gerektirdiği ayrıntı düzeyinde kalmak koşuluyla alt kademedeki planları yönlendirir. ç) Üst kademe planlar, alt kademesindeki planlara mekânsal nitelikte hedef koyan, yol gösteren ve ilke belirleyen plandır... f) Doğal, tarihi ve kültürel değerlerinin koruma ve kullanma dengesinin sağlanması esastır. g) Yapıların ve çevrenin kalitesinin artırılması için planlarda gerekli sağlıklaştırma ile ilgili kararlara yer verilir. ğ) Planlarda afet, jeolojik ve doğal veriler esas alınır. h) Planlarda, varsa mevcut geleneksel dokunun korunması esastır... i) Planlama süreci; araştırmaların yapılması, sorunların ortaya konulması, veri ve bilgi toplama ile ilgili analiz aşaması; bilgilerin biraraya getirilmesi, birleştirilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi ile ilgili sentez aşaması ve plan kararlarının oluşturulması aşamalarından oluşur... l) Planlar, çevresinde veya bitişiğinde yer alan mevcut planlar ile uyumlu hazırlanır. Korunacak alanların çevresinde yapılan planlar ise bu alanların hassasiyeti dikkate alınarak hazırlanır..."; "Plan raporu" başlıklı 9. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde," (1) Mekânsal planlara ilişkin, kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporu hazırlanır. (2) Plan raporunda, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre; vizyon, amaç, hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esasları, alan kullanım kararları, yoğunluk ve yapılaşmaya ilişkin konularda planlama esasları ve uygulama ilkeleri, eylem planları, açık ve yeşil alan sistemi, ulaşım, erişilebilirlik ve mekânın etkin kullanılması, gerektiğinde koruma, sağlıklaştırma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esasları, alan kullanım dağılımı tablosu gibi hususlarda açıklamalara yer verilir. (3) Planların araştırma aşamasında yapılan çalışmalarda elde edilen bilgi, belge ve sonuçlar ayrı raporlar halinde sunulabilir. (4) Plan değişikliklerinde, değişiklik gerekçesi ve yapılan gereklilik analizlerini ayrıntılı açıklayan plan raporu hazırlanması zorunludur..."; "İmar planı ilkeleri" başlıklı 21. maddesinde, "... (3) İmar planları, planlama alanına ilişkin inceleme, araştırma, etüt ve eşik analizi çalışmalarının değerlendirilmesinden elde edilen senteze dayalı olarak hazırlanır."; "Nazım imar planı" başlıklı 23. maddesinde, "(2) İhtiyaç duyulması halinde, nazım imar planlarında, sosyal ve teknik altyapı alanları ve kamuya ayrılan alan dengeleri gözetilmek suretiyle uygulama imar planlarının yapım etapları belirlenebilir...."; "Uygulama imar planı" başlıklı 24. maddesinde, "(1) Uygulama imar planlarının tamamı bir aşamada yapılabileceği gibi sosyal ve teknik altyapı alanı dengeleri gözetilerek etaplar halinde de yapılabilir..."; "İmar planı değişiklikleri" başlıklı 26. maddesinde, "(1) İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. (2) İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz... (4) Kat adedi veya bina yüksekliğini artıran imar planı değişiklikleri, yörenin yerleşim özellikleri, dokusu ve kimliği dikkate alınmak suretiyle, şehrin veya alanın yakın çevresinin silüeti, yapıların güneşe göre cephesi ve yönlenmesi özelliklerini olumsuz yönde etkilememesi esas alınarak yapılır. 5) İmar planında verilmiş olan inşaat emsalinin, kat adedinin, ifraz şartlarının değiştirilmesi sonucu nüfus yoğunluğunun artırılmasına dair imar planı değişikliklerinde: a) Artan nüfusun ihtiyacı olan sosyal ve teknik altyapı alanları standartlara uygun olarak plan değişikliğine konu alana hizmet vermek üzere ayrılır. b) Nüfus yoğunluğuna bağlı olmaksızın, kat adedinin artırılmasının istenmesi durumunda; önerilecek kat adetlerinin tayininde aşağıdaki formüle göre bulunacak bütün yollardaki karşılıklı bina cepheleri arasındaki asgari uzaklık sağlanacaktır.K = [(Y1 + Y2)/2] + 7,00 mYukarıdaki formülde;K = Karşılıklı bina cepheleri arasındaki mesafe (metre),Y1 = Yolun bir cephesine önerilecek yapının yüksekliği,Y2 = Yolun diğer cephesinde önerilecek yapının yüksekliğini,ifade eder.c) Parsellerin birleştirilmesi ve yapı düzeni değişikliği içeren, kat adedinin artırılmasına yönelik uygulama imar planı değişikliklerinde de yukarıdaki formüle uyulması esastır... (7) Yoğunluk artıran veya kentsel ulaşım sistemini etkileyen imar plan değişikliklerinde, kentsel teknik altyapıya yönelik etkilerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla ayrıca kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu, analizi hazırlanır veya hazırlatılır." şeklindeki düzenlemelere yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, imar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular gözönüne alınarak hazırlanacakları ve planlama faaliyetlerinin alan bütününde veya etaplar halinde de gerçekleştirilebilecekleri; öte yandan, belirtilen hususlar dikkate alınarak hazırlanması gereken imar planlarının durağan, değişmeyen, statik belgeler olmayıp, ihtiyaçları karşılayamadıkları ve/veya uygulanmalarının sorun teşkil ettiği durumlarda şartların zorunlu kıldığı biçimde ve zamanda, mevzuatta "revizyon imar planı", "imar planı değişikliği" şeklinde öngörülen yöntemlerden birine uygun olarak değiştirilmelerinin de mümkün olduğu; söz konusu yöntemlerden biri olan "imar planı değişikliği"nin, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amacıyla ve teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak hazırlanmasının gerektiği; ayrıca, imar planı değişikliğiyle kat adedinin veya bina yüksekliğinin, dolayısıyla da nüfus yoğunluğunun artırılması halinde, yörenin yerleşim özellikleri, dokusu ve kimliği de dikkate alınarak, artan nüfusun ihtiyacı olan sosyal ve teknik altyapı alanlarının, plan değişikliğine konu alana hizmet vermek üzere ayrılmasının ve önerilecek kat adetlerinin tayininde Yönetmelik'te belirlenen formüle göre bulunacak bütün yollardaki karşılıklı bina cepheleri arasındaki asgari uzaklıkların da sağlanmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, █████/1985 tarihinde İller Bankasınca hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında A-3, TAKS: 0.30, KAKS: 0.90 yapılaşma koşullarında konut alanında, Seferihisar Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilerek, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunan Seferihisar Uygulama İmar Planı Değişikliği kapsamında A-4, TAKS: 0.30, KAKS: 1.20 yapılaşma koşullarında konut alanında, Seferihisar Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilerek İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunan mer'i Seferihisar Merkez Planlama Bölgesi 2. Etap Uygulama İmar Planı kapsamında ise kısmen park, kısmen 7 metre enkesitli yaya yolu ve kısmen de E: 0.40, Yençok: 8.50 m. yapılaşma koşullarında konut alanında kalan İzmir İli, Seferihisar İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, mülkiyeti davacıya ait taşınmaz malikince, 2011 yılında onaylanan önceki uygulama imar planından gelen yapılaşma haklarının 2016 yılında onaylanan uygulama imar planında da korunması gerektiğinden bahisle, ... tarihli, ... sayılı dilekçeyle Seferihisar Belediye Başkanlığı'na yapılan başvuruda taşınmazın konut alanına ilişkin yapılaşma koşullarının A-4, TAKS: 0.30, KAKS: 1.20 olarak değiştirilmesi istenilmiş; buna uygun olarak hazırlanan plan değişikliği teklifinde, uyuşmazlık konusu parsele ilişkin yapılaşma koşulları talep gibi değiştirilirken, söz konusu taşınmazların kuzeyinde yer alan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda da sosyal ve teknik altyapı alanı olarak park ve otopark alanı öngörülmüş ve E:0,40, Yençok: 4 kat yapılaşma koşullarında konut alanı belirlenmiştir. Seferihisar Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunan söz konusu plan değişikliği teklifinin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla parsellerin güneyindeki 12 metrelik yolun kuzey kesiminin iki kat olarak planlanmış olması ve öneri planın yapı ve nüfus yoğunluğu artışı yaratacağı sebepleriyle reddedilmesi üzerine davacı tarafından anılan kararın uyuşmazlık konusu parsel yönünden iptali istemiyle bakılan dava açılmış; İdare Mahkemesi'nce █████/2021 tarihinde mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda yer verilen tespitler doğrultusunda dava konusu işlemin yukarıda "İdare Mahkemesi kararının özeti" bölümünde yer verilen gerekçeyle iptaline karar verilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda özetle, taşınmazın 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli,... sayılı kararıyla uygun bulunan 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı'nda kentsel gelişme alanında, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunan 1/5000 ölçekli Seferihisar Merkez Planlama Bölgesi Revizyon ve İlave Nazım İmar Planında ise seyrek yoğunlukta gelişme konut alanında (Brüt 85-170 kişi/ha) kaldığı, gerek 15.01.2016 tarihli İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan mer'i 1/1.000 ölçekli Seferihisar Merkez Planlama Bölgesi 2. Etap Uygulama İmar Planı'nın gerekse davacı tarafından bu plan üzerinde önerilen değişikliğin kullanım kararları ve yoğunluklar yönünden söz konusu üst ölçekli planlara ve plan notlarına uygun olduğu, bu itibarla her iki planın da planların kademeli birlikteliği ilkesiyle uyumlu olduğu; ancak mer'i uygulama imar planının dava konusu taşınmazların hemen güneyinde yer alan 12 metre enkesitli yolun güneyinde tanımlanan konut adalarında önerilen kat yüksekliği (4 kat) ve yapı yoğunluğu değerlerinden farklı olması (2 kat), bu anlamda yolun belirtilen güney kesiminde 2011 yılında verilen imar hakları korunurken, dava konusu taşınmazı da içeren kuzey bölümünde korunmaması, plan açıklama raporunda da 2. etap kapsamında söz konusu yola cepheli kesimde 1985 yılından bu yana süregelen imar haklarının (A-3) korunduğunun ifade edilmesine ve yolun doğu bölümünde bu yönde bir yaklaşım izlenmesine rağmen dava konusu parselin bulunduğu bölümde farklı bir yaklaşımın benimsenmesi sebepleriyle eşitlik ve planların bütünlüğü ve sürekliliği ilkeleriyle bağdaşmadığı, dolayısıyla mer'i planın planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olduğu; davacı tarafından önerilen plan değişikliğinin ise, dava konusu parseli içeren bölümünde imar haklarının korunması, aynı yol üzerinde benzer imar hakları düzenlemesi yapılarak plan bütünlüğü ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla hazırlandığı ve bu anlamda Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 26. maddesinin yukarıda yer verilen 1. ve 4. fıkralarına uygun olduğu, öte yandan değişiklik kat artışına yönelik olduğundan aynı maddenin 5. fıkrası uyarınca kat/yoğunluk artırımı ile gelecek ek nüfusun sosyal ve teknik altyapı ihtiyacının da değişiklik kapsamında karşılanmasının gerektiği, bu itibarla değişiklikle alanda artması beklenen yaklaşık 116 kişilik nüfusun ihtiyaç duyduğu yeşil alandan çok daha yüksek miktarda yeşil alan ayrıldığı, otopark alanı belirlenmesinin de teknik altyapı alanlarını artırdığı, eğitim, sağlık, kültür vb. diğer sosyal altyapı alanları açısından ise beklenen ek nüfusun absorbe edilebilir büyüklükte olduğu, ayrıca belirlenen ek nüfusla birlikte üst ölçekli plan olan 1/5000 ölçekli planda öngörülen 85-170 kişi/ha (brüt) nüfus yoğunluğunun aşılmadığı ve alanın daha önce etaplar halinde değil de bütüncül bir yaklaşımla planlandığı dikkate alındığında, eski planlarda ayrılan sosyal ve teknik altyapı alanlarının söz konusu ek nüfus da dikkate alınarak belirlenmiş olması gerektiği; sonuç olarak ana planlama ilkeleriyle uyumlu, eşitlik ilkesini benimseyen, sosyal ve teknik altyapı alanlarını artıran nitelikteki öneri plan değişikliğinin, plan yapım tekniklerine, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olduğu tespitlerine yer verilmiştir. █████/2016 tarihli İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan, mer'i 1/1.000 ölçekli Seferihisar Merkez Planlama Bölgesi 2. Etap Uygulama İmar Planı Açıklama Raporunda ise, planın İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla uygun bulunan Seferihisar Merkez Planlama Bölgesi 1/5.000 ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planı kararları doğrultusunda hazırlandığı; bu kapsamda daha önce 1985 ve 2011 tarihlerinde bütünleşik olarak planlandığı değerlendirilen alanın, yine birbirleriyle bütünleşik olarak kurgulanmakla birlikte alt ölçekte 4 etaba bölündüğü, dava konusu taşınmazı da içeren mer'i planın 316 hektar büyüklüğündeki ikinci etaba ait olduğu ve ikinci etap sınırları içerisinde ilçenin kuzey gelişme aksındaki mevzii yapılaşmalar ile yeni gelişme alanlarının bulunduğu; alanın güneyinde, İzmir Büüykşehir Belediye Meclisi'nin ... tarilhi, ... sayılı kararı ile onaylanan 363 hektar büyüklüğündeki birinci etabın yer aldığı; Seferihisar'ın Cittaslow Uluslararası Tüzüğü'ne uygun olarak █████/2019 tarihinde yapılan başvuru üzerine, cittaslow (sakin şehir) üyeliği için gereken 59 kriter çerçevesinde değerledirilerek bunları yüzde 70 oranında sağladığının tespit edilmesinin ardından, █████/2009 tarihinde birliğe kabul edildiği ve üyelik sürecinin tamamlanmasının ardından da Seferihisar Belediyesi'nin sakin şehir kriterlerinin tamamını gerçekleştirmek amacıyla çalışmalara başladığı; mer'i uygulama imar planının üst ölçekli planı olan 1/5.000 ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planının da Seferihisar'ın kalkınma stratejisini, sahip olduğu bu misyon (sakin şehir) başlığı altında çözümlemeyi hedefleyerek, kültürel mirasına sarılmış, yerel kimliğini benimsemiş, potansiyellerinin değerini gören, özensizliğin özene, bilinçsizliğin farkındalığa, telaşın sakinliğe, yoğunluğun tenhalığa, bulanıklığın berraklığa dönüştüğü ve yaşayanlarının yüksek yaşam standartlarına ulaşabildiği, oksijen oranı yüksek bir kentleşme modelini seçtiği; mer'i planın da bu modeli hayata geçirebilecek, uygulama detayındaki kararları inşa etmek amacıyla hazırlandığı; bu kapsamda kentin büyüme ve gelişme sahalarının büyük kısmının içinde bulunduğu planlama bölgesinin, doğa, arkeolojik miras, geleneksel kent dokusu gibi turistik değerlerinin vitrini olarak ve ilçenin misyonuyla doğru orantılı olacak şekilde, etrafı kentsel-sosyal alt yapı öğeleri ve sosyal donatı alanlarıyla örülmüş, düşük yoğunluklu, insan ölçeğinde yapılanmaya olanak sağlayacak şekilde tasarlanmasının çalışmanın temel hedefleri arasında yer aldığı; ikinci etap planlama sahasının yaklaşık 131 hektarlık (%41) bölümünün mevzii olarak yapılmış 1/1000 ölçekli uygulama imar planı sınırları içerisinde kaldığı ve söz konusu alanlarda yapılaşmaların henüz yaygınlaşmadığı, bu sahadaki yerleşik konut alanı kullanımının alansal büyüklüğünün 13,3 hektar olup, bu değerin tüm alanın %4,3'üne tekabül ettiği, site şeklindeki bu yapılaşmaların da düşük yoğunluklu, çoğunlukla ayrık nizamlı, bahçeli ve 2 katlı villa tipinde olduğu; planlama kapsamında oluşturulan konut fonksiyonlu adaların yüzölçümünün 109,24 hektar olduğu, bu adaların yaklaşık 8,58 hektarlık kısmının halihazırda yapılaşmasının tamamlamış yerleşik konut alanlarından, geri kalan 100,66 hektarlık kısmının ise gelişme konut alanlarından oluştuğu, yerleşik konut alanlarının bok nizam 2 katlı olan mevcut plan haklarının, gelişme konut alanlarından da mevzii imar planı kararları bulunan alanların mevcut plan ile verilen haklarının korunduğu ve buna göre parsel ölçeğinde yapılacak uygulamaların blok ya da ayrık nizam 2 katlı olarak planlara işlendiği, mer'i plan ile yeni yapılaşmaya açılacak alanlarda ise parsel ölçeğinde yapılacak uygulamaların ayrık nizam 2 katlı, ada ölçeğinde yapılacak uygulamaların E: 0.40, Yençok: 2 kat olarak belirlendiği, alanın en güneyindeki 12 metrelik taşıt yoluna bakan cephelerde 1985 yılından beri süregelen imar hakları doğrultusunda öngörülmüş olan ayrık nizam 3 katlı yapılaşma koşullarının korunduğu, böylelikle alanın tümünde 2 katlı olan yapılaşma koşullarının yalnızca bu bölümde 3 kata ulaştığı; plan kapsamında ayrılan sosyal altyapı alanlarından da sadece yüksek öğretim alanı için yapılaşma koşullarının E: 0.30, Yençok: Serbest olarak belirlendiği, bunun dışındaki anaokul alanı, ilkokul alanı, ortaokul alanı ve lise alanı ile sağlık tesisi alanı, sosyal tesis alanları ve kültürel tesis alanlarında ise yapılaşma koşullarının E:1.00, Yençok: 3 kat olarak belirlendiği ifade edilmiştir. Açıklama raporunda yer verilen görsellerden de dava konusu taşınmazın bulunduğu ikinci etabın çok yüksek bir bölümünün üzerinde hiçbir yapılaşma yer almayan gelişme konut alanlarından oluştuğu, buna karşılık alanın güneyinde yer alan birinci etapta yapılaşmaların çok daha yüksek bir oranda tamamlandığı tespit edilebilmektedir. Öte yandan, dosyaya sunulan imar planı paftalarında, bilirkişi raporunda belirtilenin aksine, dava konusu taşınmazın doğusunda da en fazla 2 kata kadar yapılaşmaya izin verildiği görülmektedir. Yukarıda ilgili kısımları özetlenen plan açıklama raporu ile davalı idarelerin savunmalarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, mer'i planın 2013 tarihinde onaylanan revizyon ve ilave nazım imar planı doğrultusunda ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine de uygun olarak ilçenin sakin şehir kimliği ön plana alınmak suretiyle ve etaplar halinde hazırlandığı; planlama sahasının en güneyindeki 12 metre enkesitli taşıt yolunun güneyinde yer alan ve dava konusu parselle mukayesesi yapılan taşınmazların bulunduğu birinci etabın büyük bir kısmı yapılaşmış iken, ikinci etap sınırlarının ilçenin kuzey gelişme aksında bulunan ve alanın çok küçük bir kısmında yayılım gösteren mevzii yapılaşmalar ile yeni gelişme alanları dikkate alınarak belirlendiği ve her bir etabın kendine ait nüfus verilerine sahip olup, sosyal ve teknik altyapı dengelerinin de buna göre farklılık arz ettiği; planlama sahası genelinde en fazla iki kata kadar yapılaşmaya imkan tanındığı, eğitim, sağlık tesis alanı gibi sosyal altyapı alanlarında dahi bunun en fazla 3 kata kadar artırıldığı, plan değişikliğinin ise dava konusu parselde söz konusu istisnaları da aşacak ve plan bütünlüğünü bozabilecek şekilde 4 katlı yapılaşmaya imkan tanıdığı ve bunun alanın sakin şehir misyonuyla da örtüşmeyebileceği; dosyaya sunulan plan paftalarında görülmemekle birlikte 12 metre enkesitli yola bakan cephelerin bazı kısımlarında gerçekten 3 kata kadar yapılaşmaya izin verilmiş olması halinde dahi dava konusu alanda böyle bir plan kararı oluşturulmamasının yine alanın sakin şehir misyonundan kaynaklanan yerinde bir karar olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği; öte yandan, kat ve yoğunluk artışı öngören plan değişikliklerinde ayrılması gereken sosyal ve teknik altyapı alanlarının sadece park ve otoparktan oluşmadığı ve önerilecek kat adetlerinin tayininde Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 26. maddesinin 4. fıkrasında yer verilen formüle göre bulunacak bütün yollardaki karşılıklı bina cepheleri arasındaki asgari uzaklıkların sağlanıp sağlanmadığı hususlarının dikkate alınmadığı; bu durumun ise dava sonucunda verilecek kararı etkileyebilecek nitelikte önemli bir eksiklik olduğu değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, belirtilen hususların değerlendirilmesinin teknik bilgiyi gerektirmesi sebebiyle, Bölge İdare Mahkemesi'nce, mümkünse yine üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğretim üyeliği yapan uzmanlardan oluşturulacak farklı bir bilirkişi heyetiyle mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, bu defa yukarıda eksiklik olarak belirlenen -planlama sahasının yavaş şehir kimliği, planlamanın etaplar halinde gerçekleştirildiği ve ikinci etabın, en güneyindeki 12 metre enkesitli taşıt yolunun güneyinde konumlanan birinci etaptan farklı nitelikte yapılaşma, nüfus vb. verilere sahip olduğu; planlama sahası genelinde en fazla 3 kata kadar yapılaşmaya imkan tanındığı vb.- hususlar da dikkate alınmak suretiyle, uygulama imar planı değişikliği teklifinin imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği ve bu hususlar dikkate alınmadan hazırlandığı görülen bilirkişi raporuna dayanılarak verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verilirken, plan değişikliği önerisinin Seferihisar Belediye Meclisi'nce kabul edilerek, İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne gönderildiği; İzmir Büyükşehir Belediyesi'nce uygun bulunmaması üzerine de söz konusu kararın iptalinin istenildiği dikkate alınarak, Seferihisar Belediye Başkanlığı'nın hasım mevkiinden çıkarılacağı da tabiidir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.