Kamulaştırma Kanununa göre irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti davasında istinaf ve temyiz aşamalarındaki değerlendirmeleri içeren hukuki metin.
Özet: Enerji nakil hattı için irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescili davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararı Bölge Adliye Mahkemesi tarafından iki kez değerlendirilmiş; ilkinde dosya yeniden yargılama için iade edilmiş, ikincisinde ise Bölge Adliye Mahkemesi, kamulaştırma bedeli tespit yönteminin isabetli olduğunu kabul etmekle birlikte, ilk derece mahkemesinin önceki karardan daha yüksek bir bedele hükmetmesini, davalı tarafın ilk kararı istinaf etmemesi sebebiyle hatalı bularak kararı düzelterek yeniden hüküm kurmuştur. Davacı idare, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesini; davalı ise Bölge Adliye Mahkemesi kararının aleyhe bozma yasağına aykırı olduğunu ve bedelin düşük olduğunu iddia ederek bu düzeltilmiş kararı temyiz etmiştir ve dosya Yargıtay incelemesine sunulmuştur.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ Esas, █████████ KararKARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Manavgat 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 30 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusuna istinaden resen gözetilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 17... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından belirlenen kamulaştırma bedelinin piyasa rayiçlerinin altında kalması sebebi ile uygun bulunmadığını, davacı idare tarafından dava konusu irtifak hakkı ve mülkiyet kamulaştırması için belirlenen bedelleri kabul etmediklerini, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; gıda fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle son 5 yıllık ortalamanın alınması gerektiğini, değer düşüklüğü oranının yüksek uygulandığını, taşınmazın sulu tarım arazisi olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma bedeli hesaplanırken emlak vergi değerinin dikkate alınması gerektiğini, tescil yönünden kesin kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net ürün gelirine göre değer biçilmesinde, taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilerek davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde, hükmolunan sonuç bedel ve istinafa gelenin sıfatına göre bir isabetsizlik görülmediği ancak İlk Derece Mahkemesi ilk kararı ile hükmedilen tazminat miktarı daha az olmasına rağmen ve İlk Derece Mahkemesi ilk kararı davalı tarafça istinaf edilmediğinden ikinci kararda daha fazla bedele hükmedilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle resen gözetilen sebeplerden ötürü İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususlara ek olarak davalı taraf istinaf yoluna başvurmamasına rağmen davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin son kararının aleyhe bozma yasağına aykırı olduğunu, kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmaza tesis edilen irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.