Danıştay, 2009 Diyarbakırdaki patlamada yaralanan davacının 5233 sayılı kanun kapsamında maddi-manevi tazminat, başvuru süresi ve yasal faiz başlangıcına ilişkin talepleri temyizen değerlendirdi.
Özet: Bu hukuki evrak, 2009 yılında terör eylemi sonucu yaralanan bir davacının, 5233 sayılı kanun kapsamında tazminat başvurularının idarece süre aşımı ve ilgili kanunda manevi tazminat hükmü bulunmadığı gerekçeleriyle reddedilmesi üzerine açtığı davayı ele almaktadır; ilk derece mahkemesi iptal ve kısmen kabul kararı verirken, bölge idare mahkemesi 5233 sayılı kanuna göre belirli miktarlarda maddi ve manevi tazminat belirlemiş, temyizde davacı maddi tazminatın genel hükümlere göre hesaplanmasını isterken, idareler başvurunun süresizliğini ve manevi tazminatın kanuna aykırılığını iddia etmiş; Danıştay ise, bölge idare mahkemesi kararını, hükmedilen tazminat tutarlarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi dışındaki kısımları yönünden usul ve hukuka uygun bularak temyiz itirazlarını reddetmiş, faiz başlangıcını ise idari yargılama usul kanunu çerçevesinde incelemeye almıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ... 2- ... Valiliği / ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.DAVANIN_KONUSU : █████/2009 tarihinde Diyarbakır ili, Silvan ilçesi, ... Köyü, ... Mezrası, ... mevkiinde hayvan otlattığı esnada meydana gelen patlama sonucu yaralanan davacı tarafından, zararının 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması istemiyle yapılan başvurunun süre yönünden reddine ilişkin Diyarbakır Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işlemi ve tazminat istemiyle İçişleri Bakanlığına yapılan █████/2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Diyarbakır Valiliği işleminin iptali ile uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 778.136,73 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemlerin iptaline, tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine, İdare Mahkemesi kararının maddi ve manevi tazminata ilişkin kısımlarının kaldırılmasına, 5233 sayılı Kanun'a göre hesaplanan 14.361,89 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, davacının manevi tazminat isteminin kabulü ile, 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2015 itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, maddi tazminat hesabının genel hükümlere göre yapılması gerektiği iddiasıyla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.Davalı idareler tarafından, davacının başvurusunun süresinde olmadığı, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediğinden davacı lehine manevi tazminata hükmedilemeyeceği iddialarıyla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME :Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Hükmedilen Tazminat Tutarlarına İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmı Dışında Kalan Kısımlarının İncelenmesi:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen kararın hükmedilen tazminat tutarlarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Hükmedilen Tazminat Tutarlarına İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmının İncelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın içtihatlarıyla kabul edilmiştir. Bakılan davada, Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasının ardından hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarına █████/2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verildiği, ancak davacı tarafından tazminat ödenmesi istemiyle █████/2016 tarihinde idareye başvuru yapıldığı anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.Bu durumun sehven olduğu anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan; "1-.... 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden (█████/2015) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine," ibaresinin; "1-.... 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2016 itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine," şeklinde, "4-Davacının 14.361,89 TL maddi zararının, davalı idareye başvuru tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine ve bu miktarı aşan maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine,...." ibaresinin, "4-14.361,89 TL maddi tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine ve bu miktarı aşan maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine, ... " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarelerin temyiz isteminin yasal faizin başlangıç tarihi yönünden KABULÜNE, diğer kısımlar yönünden REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.