2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca idare adına tescili talep edilen irtifak hakkı karşılığının tespiti davasında, bölge adliye mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararın davacı idarece temyizi.
Özet: Bir idare tarafından açılan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş; bu kararı hem idare, kamulaştırma bedelinin yüksek ve bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek, hem de davalı, bedelin düşük kaldığını ve deprem sonrası değer artışları ile enflasyonu gerekçe göstererek istinaf etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın sulanabilir tarım arazisi niteliği, 2022 yılı verileri ve %30 objektif değer artışı dikkate alınarak belirlenen bilirkişi raporunun isabetli olduğu gerekçesiyle her iki istinaf başvurusunu da esastan reddetmiş, ardından davacı idare bu kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ Esas, ████████ KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 1 02... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, bu hakkın davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, hükme esas alınan raporu hazırlayan bilirkişilerin 2942 sayılı Kanun ve Bilirkişilik Kanunu'nda aranan şartları taşımaması nedeniyle bu kişilerce hazırlanan rapora göre hüküm kurulmasının kararı usul ve esas yönünden hukuka aykırı hale getirdiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda .... tarafından kabul edilen değerleme standartlarına aykırı tespitler yapıldığını, bu nedenle raporun hükme esas alınmaması gerektiğini, dava konusu taşınmaz üzerinde münavebe sisteminde belirtilen tarım ürünlerinin zaten yetiştirildiğini, elektrik tesisinin ürünlerin yetiştirilmesine engel olmadığını, irtifak bedeline karar verilmesi için öncelikle dava konusu taşınmaz üzerindeki elektrik tesisi nedeniyle tarımsal işlem yapılamayacağının tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, Kahramanmaraş merkezli 06.02.2023 tarihli depremlerin ardından depremin merkez üssünde taşınmazların değerlerinin olağanüstü arttığını, şehir planlamasında yeni düzenlemeler yapıldığını, bilirkişi raporunun hazırlandığı 27.12.2022 tarihinden kararın verildiği 08.12.2023 tarihine kadar yaşanan olağanüstü durumlar, mevcut enflasyon ve muhtemel ekonomik kayıp göz önüne alındığında müvekkilinin büyük bir hak kaybına uğratılacağının açık olduğunu, yeniden rapor alınması gerekirken hatalı karar verildiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulanabilir tarım arazisi niteliğinde olduğu, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2022 yılı verilerinin dosya içerisinde bulunduğu, bilirkişi kurulunca bu verilere göre ve sulanabilir tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza buğday, hıyar, mısır ve biber ürünleri münavebeye alınmak suretiyle net gelirine göre değer biçilmesinin ve bilirkişi kurul raporunda belirtilen taşınmaz özellikleri dikkate alınarak %30 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, bu haliyle dava konu taşınmaz bakımından dava tarihi olan 2022 tarihi itibarıyla ve netice olarak arazi metrekare birim değeri olarak 270,74 TL'nin tespit edilip ve bu değer üzerinden toplam kamulaştırma bedelinden davalının hissesine düşen bedelin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.