Danıştay 6. Daire, Kocaeli Dilovasında imar planı iptali davasında davacı yanında yer almak isteyen üçüncü tarafın müdahale istemini koşulların sağlanmadığı gerekçesiyle reddetti.
Özet: İdari yargıda görülen ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali talebine ilişkin bir davada, davacı yanında yer almak üzere üçüncü bir tarafın davaya ferî müdahil olarak katılma isteği incelenmiştir; mahkeme, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun yollama yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddesinde müdahale için aranan hukuki yarar ve yardımcı olma koşullarının somut olayda gerçekleşmediğini tespit ederek, bu müdahale istemini reddetme kararı almıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ MÜDAHALE İSTEMİNİN REDDİNE DAİR KARAR... Anonim Şirketi vekili Av. ... tarafından, Kocaeli ili, Dilovası ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel, ... ada, ..., ... ve ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... .parsel, ... ada, ... ve ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel, ... Pafta, ... parsel ile ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı yapılmasına ilişkin Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin █████/2018 tarih ve E:████████,K:█████████ sayılı bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolundaki .... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararının davalı tarafından temyizen incelenerek bozulması istemiyle verilen dilekçe üzerine, █████/2024 havale tarihli ... İşletmeleri A.Ş. vekili Av. ... tarafından, davaya davacı yanında müdahale talebinde bulunulması üzerine dosya incelenerek gereği görüşüldü:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66. maddesinde; üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği hükmüne yer verilmiştir.Dava dosyasının ve müdahale dilekçesinin incelenmesinden; 2577 sayılı Kanunun 31. maddesi ile atıf yapılan Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66. maddesinde müdahale istemi için öngörülen koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından, ... İşletmeleri A.Ş.'nin davacı yanında davaya katılma isteminin reddine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... (E-tebligat)İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesi'nin █████/2018 tarih ve E:████████,K:█████████ sayılı bozma kararına uyularak, .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Kocaeli ili, Dilovası ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel, ... ada, ..., ... ve ... parsel, ... ada, .... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... ve ... parsel, ... ada, .. parsel, ... ada, ... parsel, ... pafta, ... parsel ile ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu plana ait plan açıklama raporunda belediye meclisi kararındaki ifadelerin aynen yazıldığı, raporun tek sayfadan oluştuğu, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen nitelikte detaylı ve teknik verilere sahip olmadığı, plan fonksiyonları arasında dış bağlantı yoluyla içeriye erişim ile iç bağlantı yolları arasında sirkülasyonun sağlanması amacıyla planlanan 20 metre enkesitli yolun 12 metre olarak devam ettirildiği, aynı bölgede yer alan yapı adalarına hizmet eden bu yolun enkesitinin bir noktada daraltılması nedeniyle bölgede fazladan trafik yükü oluşacağı, bu durumun şehircilik ilkelerine aykırı olduğu, 1/5000 ölçekli nazım imar planına ait plan açıklama raporunda projeksiyon nüfusu, donatı (dini tesis, aktif yeşil vb.) değişimi, donatıların ne kadarlık alana sahip olduğu ve kaç m²/kişi olduğuna dair veriler bulunmadığından planla getirilen fonksiyonlara ilişkin inceleme ve mukayese yapılamadığı, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının uyuşmazlık konusu parsellere ilişkin kısmında imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdare Mahkemesi kararına dayanak alınan bilirkişi raporunda dava konusu imar planı hakkında genel olarak olumlu değerlendirmelere yer verilerek parsellere getirilen kullanım kararlarına ilişkin herhangi bir olumsuzluktan bahsedilmediği halde plan açıklama raporu yetersiz olduğundan bahisle plan değişiklik gerekçesinin anlaşılamadığı, plan genelindeki sosyal donatı alanlarının yetersiz olduğu ve ulaşım şemasının planlama esasları ve tekniği açısından sakıncalar barındırdığının ileri sürüldüğü, raporda dava konusu edilen hususların dışına çıkılarak uyuşmazlık konusu parseller dışında Planın bütününe yönelik değerlendirmelere yer verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, bölgedeki plan değişikliğinin ana gerekçesini oluşturan Karayolları Genel Müdürlüğü görüşünün yenilendiği, gelecek görüş yazısı doğrultusunda karayolu koruma kuşağı sınırları ile bu alanda kalan parsellerin kullanımlarının değişmesinin, bölgedeki planların bütüncül şekilde yenilenmesinin gerekeceği, bu kapsamda parseller açısından imar planının iptalini gerektiren bir husus bulunmadığı, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve imar mevzuatına uygun olduğu, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarenin temyiz dilekçesinde Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görüşü doğrultusunda bölgedeki planların yenileneceğini söyleyerek mevcut planın yetersizliğini kabul ettiği, elinde doğru bilgi ve belge olmadan keyfi bir şekilde plan sınırını ve içeriğini belirleyen belediyenin sorunları çözmek yerine çoğalttığı ve içinden çıkılamaz hale getirdiği, dava konusu plan ile revizyon gerekçesinin karşılanmasının mümkün olmadığı, plan değişikliği istemlerinin yalnızca değişiklik yapılan alan değil plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerektiği, bu durumun Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararında da belirtildiği, dava konusu imar planı ile iptal edilen ve yerine getirilen yolun mağduriyet yarattığının bu plana dayanılarak yapılan parselasyonun hukuka uygunluk denetimi sırasında ortaya konulduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da 20 metre enkesitli yolun daraltılarak enkesitinin 12 metreye düşürülmesinin çözüm oluşturmayacağı tespitine yer verildiği, 2016 tarihli imar planlarının yargı kararları ile iptaline karar verilmesi üzerine yargı kararını etkisiz bırakma iradesi ile dava konusu planın yapıldığı, aynı bölgeye ilişkin kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile bu plana dayanılarak yapılan parselasyonun iptali istemiyle açılan davaların derdest olduğu, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : 13.06.2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında; ... ada, ... parsel; dini tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, ... ada, ... parsel; ortaöğretim tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, dini tesis alanı, ... ada, ... ve ... parseller; sağlık tesis alanı, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel; sağlık tesis alanı, tali iş merkezi alanı, ... ada, ... parsel; ortaöğretim tesis alanı, karayolu koruma kuşağı, ... ada, ... parsel; ortaöğretim tesis alanı, ... ada, ... parsel; ilköğretim tesis alanı, ... ada, ... parsel; yönetim merkezi alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, tali iş merkezi alanı, ... parsel; sağlık tesis alanı, tali iş merkezi alanı, park alanı, ... parsel; teknoloji geliştirme bölgesi, karayolu koruma kuşağı, depolama alanı, 35 metre enkesitli yol, dava konusu 13.06.2013 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; ... ada, ... parsel; dini tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, ... ada, ... parsel; ortaöğretim tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, 10 metre enkesitli yol, ... ada, ... ve ... parseller; sağlık tesis alanı, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel; sağlık tesis alanı, ticaret merkezi, ... ada, ... parsel; ortaöğretim tesis alanı, karayolu koruma kuşağı, 10 metre enkesitli yol, ... ada, ... parsel; ortaöğretim tesis alanı, ... ada, ... parsel; ilköğretim tesis alanı, 10 metre enkesitli yol, ... ada, ... parsel; yönetim merkezi alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, ticaret merkezi, ... parsel; sağlık tesis alanı, ticaret merkezi, 10 metre enkesitli yol, ... parsel; teknoloji geliştirme bölgesi, karayolu koruma kuşağı, depolama alanı, 33 metre enkesitli yol olarak planlanmış, 15.08.2013-16.09.2013 tarihleri arasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına davacı tarafından askı süresi içerisinde 12.09.2013 tarihinde yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bu plana karşı .... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında ayrı dava (Dairemizin E:█████████ sayılı karar düzeltme dosyası), dayanağı dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına karşı ise bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planları; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan planlar olarak, uygulama imar planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan; revizyon planı ise, her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plan olarak tanımlanmıştır. █████/2014 tarihinde 29030 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Plan raporu" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Mekânsal planlara ilişkin, kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporu hazırlanır. (2) Plan raporunda, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre; vizyon, amaç, hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esasları, alan kullanım kararları, yoğunluk ve yapılaşmaya ilişkin konularda planlama esasları ve uygulama ilkeleri, eylem planları, açık ve yeşil alan sistemi, ulaşım, erişilebilirlik ve mekânın etkin kullanılması, gerektiğinde koruma, sağlıklaştırma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esasları, alan kullanım dağılımı tablosu gibi hususlarda açıklamalara yer verilir. (3) Planların araştırma aşamasında yapılan çalışmalarda elde edilen bilgi, belge ve sonuçlar ayrı raporlar halinde sunulabilir. (4) Plan değişikliklerinde, değişiklik gerekçesi ve yapılan gereklilik analizlerini ayrıntılı açıklayan plan raporu hazırlanması zorunludur. (5) İmar planlarında, bu Yönetmelikte tanımlanan veya plan gösteriminde bulunan kullanımlardan birden fazla mekânsal kullanımın aynı alanda bir arada bulunması durumunda uygulamaya yönelik alan kullanım oranları, otopark, yeşil alan ve benzeri sosyal ve teknik altyapı kullanımlarına ilişkin detaylar ile gerektiğinde bağımsız bölüm sayısı, plan raporu ve plan notlarında ayrıntılı olarak açıklanır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin yukarıda yazılı hükümlerine göre her bir planın kendi kademesine göre, yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporunun olması gerektiği kuşkusuzdur. Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına ait plan açıklama raporunun içeriğinde planlamanın amacının ve gerekçesinin açıklandığı, plan paftasında arazinin genel kullanış biçimi, nüfus yoğunluğu, yapı yoğunluğu, ulaşım gibi konuların belirlendiği görülmüş, dava konusu planın ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre hazırlanan plan açıklama raporunda mevzuata aykırılık bulunmamıştır. Dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile planlama alanının kuzeyinde bulunan iş merkezleri kullanımının azaltılarak karayolları koruma hattının atrtırıldığı, ayrıca mevcut sosyal donatı alanları artırılarak uyuşmazlık konusu parsellerin bulunduğu alanın donatı merkezi olarak kurgulandığı, bu kapsamda parsellerin sağlık tesis alanı, eğitim tesis alanı, dini tesis alanı, yönetim merkezi alanı kullanımlarında kaldığı görülmektedir. Davacı tarafından ise dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı kapsamında ayrılan sosyal donatı alanlarının tamamına yakınının şirketlerine ait taşınmazlardan karşılandığı, yapılan planlamanın adil ve eşit olmadığı, bu alanların üst ölçekli plana uygun olarak azaltılması gerekirken arttırıldığı, mülkiyet haklarının ihlal edildiği, kamulaştırmalar ve imar planları nedeniyle lojistik köy kurmak amacıyla yaptıkları gayrimenkul yatırımlarının tamamına yakınını kaybettikleri yolunda iddialar ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarındaki tespitler, dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgeler ile davacının iddiaları kapsamında uyuşmazlık değerlendirildiğinde, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile taşınmazlara isabet edecek şekilde planlanan sosyal donatı alanlarının yer seçimi, konum ve fonksiyon yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerekmekte iken aksi yönde verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.