istanbul bölge adliye mahkemesi 16. hukuk dairesinin, 6361 sayılı kanun kaynaklı çalınan/sahte çek iddiasıyla açılan menfi tespit davasında imza sahteciliği ve iyi niyetli hamil değerlendirmesi içeren istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin, 6361 sayılı Kanun kaynaklı çalınan/sahte çek iddiasıyla açılan menfi tespit davasında imza sahteciliği ve iyi niyetli hamil değerlendirmesi içeren istinaf kararı.

Özet: Çalınan bir çek koçanından çıkan ve faktoring sözleşmesi kapsamında ciro yoluyla üçüncü kişiye geçen bir çekle ilgili menfi tespit davasında, yapılan inceleme ve bilirkişi tespiti sonucunda çek üzerindeki imzanın davacı şirkete ait olmadığı anlaşıldığından, şirketin söz konusu çek nedeniyle borçlu olmadığına hükmedilmiştir; ancak, çekin iyi niyetli üçüncü kişiler arasındaki ticari dolaşımı ve ciro silsilesi dikkate alınarak iptali talebi ile davalının kötü niyetli olduğuna dair kesin kanıt bulunmadığı gerekçesiyle kötü niyet tazminatı talebi reddedilmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:████████ Esas

KARAR NO:████████ Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:█████/2024

NUMARASI:████████ E. - ████████ K.

DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)

DAVA TARİHİ:█████/2023

KARAR TARİHİ:█████/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından müvekkili şirket ve bir takım üçüncü kişiler aleyhine █████/2023 keşide tarihli, ... seri no.lu 175.000,00-TL bedelli çeke ilişkin İstanbul 7. ATM ████████ Değişik iş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı aldıklarını ve bu kararın İstanbul 33. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile infaz edildiğini, geçen sene ...bank T.A.Ş. tarafından müvekkili şirket adına basılan ... numaralı çek koçanının müvekkili şirkete teslim edilmeden önce ...Kargo aracılığıyla taşınırken çalındığını, müvekkili şirketin ... CBS'ye suç duyurusunda bulunduğunu ve bankanın da Gebze CBS'nın ██████████ soruşturma no.lu dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili şirket tarafından iyi niyetli üçüncü kişileri korumak amacıyla ... ve ...gazetesinde çek yapraklarının kaybolduğu ve hükümsüz oldukları şeklinde ilanlar verildiğini, davalı şirket tarafından çekin arkasında yer alan şerhe rağmen müvekkili şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı alındığını, müvekkilinin şirketinin mal varlığına haciz uygulandığı ve zorunlu ödemelerini yapamadığından ticari varlığının tehlikeye düştüğünü, dava konusu icra takibini durdurmak ve hacizleri kaldırmak için ilgili dosyalara yüklü miktarda teminatlar yatırdığını ve açıkça zarara uğradığını belirterek, İstanbul 33. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine ve █████/2023 keşide tarihli ... seri numaralı, 175.000,00-TL tutarlı çekin iptaline, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile dava dışı ... .... A.Ş. arasında Faktoring Sözleşmesi imzalandığını ve dava konusu çekin bu Faktoring Sözleşmesi kapsamında ve ilgili mevzuata uygun şekilde dava dışı ... 'dan alındığını ve çek bedelinin de müvekkili tarafından müşterileri ...'ya ödendiğini, müvekkili şirketin gerekli açıklamaları yaparak ve teyit alarak çeki aldığını, müşterileri ...'nın da kendisinden önceki ciranta ... arasındaki █████/2021 tarihli fatura ile tevsik edilen dava konusu çeki ciro yoluyla devraldığını, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve müvekkili şirketin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, müvekkilinin huzurdaki davanın açılmasında kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin çek bedelini dava dışı ...'ya ödediği için mağdur olduğunu savunarak, ihtiyati tedbire itirazlarının kabulü ile davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine, davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI:İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi █████/2024 tarihli ████████E. - ████████ K. sayılı kararıyla; "...Mahkememizce keşide tarihine yakın ve önceki tarihleri kapsar samimi imza yazı örneklerine ait asıl evraklar ile Mahkememiz huzurunda alınan imza örneklerinin çek aslı üzerinde yer alan imza hakkında alanında uzman 3 kişilik grofolog bilirkişi tarafından yapılan teknik ve laboratuvar ortamında yapılan usulüne uygun karşılaştırma ve inceleme sonucu çek üzerinde yer alan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşılmakla davacının ...bank ... Şubesine ait keşidecisi davacı .... Şti., lehdarı.... Şti. olan 10.02.2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 175.000,00 TL tutarlı çek nedeniyle İstanbul 33. İcra Dairesi ... sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespiti ile keşideci imzasının geçerli olmadığı ancak çekin dolaşımda olması ve keşideciden sonra gelen lehdar ve cirantalar arasındaki ticari ilişki nedeniyle iptalinin mümkün olmadığı anlaşılmakla buna ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, imzanın sahteliğinin yargılamayı gerektirdiği ve davalının açıkça kötüniyetinin varlığı tespit edilemediğinden davacının kötüniyet tazminat talebinin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacının davasının KABULÜ ile; Davacının, dava konusu ...kbank ... Şubesine ait keşidecisi davacı .... Şti., lehdarı.... Şti. olan 10.02.2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 175.000,00 TL tutarlı çek nedeniyle İstanbul 33. İcra Dairesi ... sayılı dosyasından BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

2-Davacının çekin iptaline yönelik talebinin REDDİNE,

3-Şartları oluşmayan kötüniyet tazminat taleplerinin reddine..." karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, müvekkilinin davaya konu çeki Faktoring Sözleşmesi imzaladığı .... Şirketi'nden aldığını, bedelini ödediğini, dayanak faturası ile birlikte, teyit alındıktan sonra teslim alındığını,Çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu,Müvekkilinin basiretli bir tacir gibi davranarak çekle ilgili istihbarat çalışması yaptığını ve çeki ticari ilişkiyi tevsik eden belgelerle birlikte aldığını, müvekkiline daha fazla sorumluluk ve kötüniyet yüklenemeyeceğini, Müvekkilinin çekle ilgili takip yetkisi bulunduğunu, TTK'nın 686. maddesi uyarınca şeklen hak sahibi görünen bir hamilden senedi iktisap eden kişinin, iyiniyetli ise korunacağını, müvekkilinin Faktoring Sözleşmesi kapsamında araştırması gereken tüm belgeleri araştırdığını,Mahkemece davacı şirketin yetkilisinin imza örneklerinin toplanması için kendilerine süre verilmediğini, davacı tarafa imza örneklerinin toplanacağı yerlerin bildirilmesi için süre verildiğini, ancak taraflarına bu konuda süre verilmediğini,Yargıtay kararlarına göre, dava konusu çekin keşide tarihine yakın tarihli imza örnekleri asıllarının üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, alınan bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını belirterek, açıklanan nedenler ve Mahkemece re'sen el alınacak hususlar ışığında, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. Ve ████████ K. sayılı kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: İstanbul 33. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklının ... A.Ş.,borçluların ... Şirketi, .... Şirketi, .... Şirketi, ...-... Mobilya, .... Şirketi ve ... oldukları, 175.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 197.370,05 TL alacak için █████/2023 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak █████/2023 tarihli, 175.000,00 TL çek olarak gösterildiği tespit edilmiştir.Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ...bank ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2023 keşide tarihli, 175.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşidecisinin ... Şirketi, avalistin ..., lehtarın .... Şirketi oldukları, çekin arkasında sırasıyla .... Şirketi, .... Şirketi, ...-... Mobilya, .... Şirketi ve ... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, çekin bankaya █████/2023 tarihinde ibraz edildiği ve çekin çalındığı, keşideci imzasının benzer olmadığı gerekçesiyle işlem yapılmadığının ve çeke el koyulduğunun çek arkasına yazıldığı tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince bilirkişiler ..., ... ve ...'tan oluşan bilirkişi heyetinden alınan █████/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunun incelenmesinde özetle; "....'a ait inceleme konusu çekin keşide tarihi olan █████/2023 tarihinden önceki keşide tarihine yakın tarihteki resmi kurum ve kuruluşlardan doğruluğunun denetlenmesi mümkün olan, karşılaştırmaya esas alınan belgelerdeki örnek imzalarına kıyasla aralarında gözlenen tersim tarzı, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi yönünden de saptanan farklılıklara atfen ...'ın eli ürünü olmadığı..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

G E R E K Ç E:Dava, icra takibinden sonra açılan ve imza inkarına dayalı borçsuzluğun tespiti ve çek iptali davasıdır.Mahkemece borçsuzluğun tespiti davasının kabulüne, çek iptali davasının reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Her ne kadar davalı vekili, müvekkilinin faktöring sözleşmesi kapsamında gerekli tü istihbarat çalışmalarını yaparak ve dayanak belgeleri ile birlikte davaya konu çeki aldığı ve ciro silsilesinin düzgün olduğu, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, imza sahteliği herkese karşı ileri sürülebileceğinden, davalının iyiniyetli olup olmamasının sonuca etkisi yoktur.Bilirkişiler tarafından davaya konu çekin keşide tarihi öncesi ve sonrasında düzenlenen ve davacı şirket yetkilisinin imzasını içeren yeterli sayıda belge asıllarının (2017, 2022, 2023, 2024 tarihli belge asılları) incelendiği, raporun denetime uygun olduğu anlaşılmakla, Mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.Tüm bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 11.954,25 TL nispi harcın peşin alınan 12.004,25 TL harçtan mahsubu ile artı bakiye 50,00 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4-İstinaf yargılama giderleri olarak;Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu █████/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.