diyarbakır asliye ticaret mahkemesi, kayıp veya çalınan çeklerin iptali talebini, keşidecinin hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddetti.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, kayıp veya çalınan çeklerin iptali talebini, keşidecinin hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddetti.

Özet: Mahkeme, kaybolduğu veya çalındığı iddia edilen çeklerin iptali ve ödeme yasağı talebini inceleyerek, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri ve yüksek mahkeme içtihatları doğrultusunda, çekin keşidecisinin (düzenleyicisinin) bu tür bir davayı açma yetkisine ve hukuki menfaatine sahip olmadığını tespit etmiştir; bu nedenle, kıymetli evrakın iptali davası açma hakkının yalnızca senedin yetkili hamiline ait olması gerekçesiyle talep usulden reddedilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

TALEP EDEN :

VEKİLİ :

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Talep Eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Bankası ...şubesinden almış olduğu ..., ..., ..., ..., ..., ...numaralı çeklerin keşidecisi olduğunu, bu çeklerin müvekkilinin uhdesinde iken kaybolduğunu veya çalındığını, bu sebeple, ilgili çeklere ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Talep, çek iptali isteğine ilişkindir.

Talep dilekçesi incelendiğinde talep edenin dava konusu çekin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ██████████ Esas █████████ Karar, ██████████ Esas ██████████ Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin █████████ Esas ████████ Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.

Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda talep eden tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir.

İzah edilen nedenlerle talebin HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-TALEBİN HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2-Mahkememizce verilmiş herhangi bir ödeme yasağı kararı olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

3-Yeterince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Talep eden tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair, talep eden tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim