Gümrük Müşavirleri Derneklerinin, Ticaret Bakanlığının posta ve hızlı kargo gümrük işlemlerinde dolaylı temsil yetkisini düzenleyen genelgesinin iptali davası.
Özet: Gümrük müşavirlik dernekleri, Ticaret Bakanlığının posta ve hızlı kargo taşımacılığı genelgesinin belirli kısımlarının iptalini istemiş, hızlı kargo şirketleri ve posta idaresine gümrük müşaviri belgesi olmaksızın dolaylı temsil yetkisi verilmesinin (hem basitleştirilmiş hem de detaylı beyanlarda), vekaletname muafiyetlerinin, operatör bünyesindeki müşavirlerin dolaylı temsil yapmasının ve asgari ücret tarifesi uygulanmamasının gümrük müşavirliği mesleğinin yetki alanını ihlal ettiğini ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Bakanlık ise, düzenlemenin mevcut mevzuata uygun olduğunu, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu kararına dayandığını ve ticaretin kolaylaştırılması ile vatandaşlara düşük maliyetli hizmet sunma amacı taşıdığını savunarak, davacıların ehliyetine de itiraz etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ DAVACILAR : 1- ... Gümrük Müşavirlik Derneği 2- ... Gümrük Müşavirleri Derneği 3- ... Gümrük Müşavirliği Derneği VEKİLLERİ : Av. ...DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Av. ...DAVANIN_KONUSU :.Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün █████/2022 tarihli, 2022/9 sayılı ve "Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük İşlemleri" konulu Genelgesi'nin "I.Beyan" başlıklı bölümünün "1. Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (İthalat)", "2. Detaylı Beyan (İthalat)", "3. Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (İhracat)" kısımlarının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.DAVACILARIN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, 4458 sayılı Kanun'un 5. ve 225. maddeleri ile gümrük müşavirlerine tanınan dolaylı temsil yetkisinin, posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere devredildiği, böylelikle adı geçenlerin gümrük müşavirliği izin belgesi olmaksızın gümrük müşaviri gibi hareket etmesinin sağlandığı, bu durumun gümrük müşavirliği mesleğinin sonlanması sonucunu doğurduğu; "basitleştirilmiş usul" kapsamındaki gümrük işlemleri bakımından posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere dolaylı temsil yetkisi verilmesinin mümkün olduğu, ancak "normal usul" kapsamındaki gümrük işlemleri bakımından bu yetkinin verilmesinin hukuka aykırı olduğu; operatörlerin (hava yolu ve/veya kara yolu ile hızlı kargo taşımacılığı kapsamındaki gönderilerin gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerini dolaylı temsil yoluyla yapmaya yetkili tüzel kişilerin) vekâletname ibrazından muaf tutulmasının Gümrük Kanunu'nun 5. maddesine aykırı olduğu, Tebliğ haricinde faaliyet gösteren gümrük müşavirlerinden noter onaylı vekâletname talep edilirken Tebliğ kapsamında işlem yapan gümrük müşavirlerinden yalnızca gönderilerin teslim-tesellümüne ilişkin belgelerin alıcı/gönderici tarafından imzalanmasının yeterli kabul edilmesinin eşitliğe aykırı olduğu, ayrıca operatörler bünyesinde istihdam edilen gümrük müşavirlerine dolaylı temsil yetkisi verilmesinin Gümrük Yönetmeliği'nin 562. maddesine aykırı olduğu, zira gümrük müşavirliği şirketi dışında bir şirkette çalışan gümrük müşavirlerinin sadece o şirkete ait eşya için ve yalnızca doğrudan temsil yoluyla işlem yapabileceği; operatör şirketlerin gümrük müşavirliği şirketi olmadıklarından gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesini uygulamalarının mümkün olmadığı, bu nedenle kuralın 4458 sayılı Kanun'un 5. maddesine ve geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 10 numaralı bendine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davacıların dava açma ehliyetlerinin bulunmadığı; esas ilişkin olarak ise, ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabileceğinin düzenlendiği, Gümrük Kanunu'nda da posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin dolaylı temsilci olarak yetkili kılınması hususunda basitleştirilmiş usul veya normal usul belirlenmesinde sınırlandırma öngörülmediği, hızlı kargo ile gelen ve ticari miktar ve mahiyette olmayan eşyanın vatandaşlara düşük maliyetle tesliminin amaçlandığı ve düzenlemenin Dünya Ticaret Örgütü Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşmasına da uygun olduğu savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ :.Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava, Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün █████/2022 tarih, 2022/9 sayı ve "Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük İşlemleri" konulu Genelgesi'nin "I.Beyan" başlıklı bölümünün 1. Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (İthalat), 2. Detaylı Beyan (İthalat), 3. Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (İhracat) kısımlarının iptali istemiyle açılmıştır.Davalı idarenin davacıların dava açma ehliyeti bulunmadığı savı yerinde görülmemiştir.4458 sayılı Gümrük Kanunun Temsil Hakkı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü başlığını taşıyan 5. maddenin son fıkrasında "225 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen kişiler gümrük idarelerinde dolaylı temsilci olarak iş takip edebilirler kuralı, 225. maddesinin 1. fıkrasında, "Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler, 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır. Gerçek kişinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi, geçerli vekaletnameye istinaden ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın ve özel kullanıma mahsus taşıt araçlarının gümrük işlemleri ile ilgili olarak mümkündür. Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen, miktarı ve değeri Cumhurbaşkanınca (Bakanlar Kurulunca) belirlenecek eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilir." hükmüne yer verilmiştir.Bakanlar Kurulunun █████/2009 tarihli, ██████████ sayılı kararı ile yürürlüğe konulan ve █████/2009 tarihli ve 27369 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın “Posta İdaresi ya da Hızlı Kargo Taşımacılığı Yapan Şirketlerin Dolaylı Temsilci Olarak Yetkili Kılınmasına İlişkin Şartlar” başlıklı Onuncu Kısmında “Dolaylı temsil yetkisi verilmesine ilişkin koşullar”ın düzenlendiği 126. maddenin 1. fıkrasında, “Kanunun 225 inci maddesi uyarınca, posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen, miktarı brüt 30 kilogramı ve değeri 1500 Avro’yu geçmeyen ihracat rejimine konu eşya ile aynı miktar ve değeri geçmeyen serbest dolaşıma giriş rejimine konu ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşya ile numunelik eşya ve modellerin gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerine ilişkin faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ile Müsteşarlıkça belirlenen koşulları taşıyan hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilir. Bu yetkinin kullanılmasında hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler için gümrük müşaviri istihdamı aranır.” hükmüne Sorumluluk ve yetkinin iptali başlığını taşıyan 128. maddesininde (1) 126 ncı madde uyarınca dolaylı temsilcilik yetkisi verilen posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin, aynı maddede belirlenmiş nitelikleri taşıyan personelinin düzenleyip imzaladığı gümrük beyannamesi veya beyanname olarak kabul edilen diğer belgelerden dolayı gümrük mevzuatı uyarınca vergi kaybına neden olan bir fiilin işlendiğinin bilindiği veya bilinmesi gerektiği hallerde, ortaya çıkan kamu alacağından dolaylı temsilci yetkisi verilen posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler tüzel kişilik olarak, gelen eşyada alıcı, gönderilen eşyada ise gönderici ile birlikte müteselsilen sorumludur kuralı "Yetki" başlıklı 134. maddesinin , 2. fıkrasında bu Kararda yer alan hususlarda düzenleme yapmaya ve gerekli görülecek her türlü tedbiri almaya, özel ve zaruri durumları değerlendirerek sonuçlandırmaya,5. fıkrasında, 126 ncı madde uyarınca dolaylı temsilcilik yetkisi verilen posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin ihracat rejimi ile serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında farklı alıcılar veya göndericilere ait eşyanın gümrük beyanı ile temsilci tayin edilmesi işlemlerinin kolaylaştırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve gerekli görülebilecek her türlü tedbiri almaya, 6. fıkrasında 115 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kuruluşların taahhütlerini ihlal ettiklerinin belirlenmesi halinde müteakip işlemleri için garanti mektubu yerine teminat istemeye Müsteşarlığın yetkili olduğu kurala bağlanmıştır.Bakanlar Kurulunun █████/2009 tarihli, ██████████ sayılı kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanununun bazı maddelerinin uygulanması hakkındaki kararın 126. Maddesi kapsamında posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen veya giden eşyaya ilişkin gümrük işlemlerinin dava konusu █████/2022 tarih ve 2022/9 sayılı Genelge ile düzenlendiği görülmektedir.Yukarıda anılan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, miktar ve değeri ticari miktar ve mahiyette olmayan beyana konu eşyanın gümrük beyanının ve gümrük işlemlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında yetkilendirilen posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin eşya beyanını dolaylı temsilci olarak yapılabilmesine olanak tanındığı anlaşılmaktadır. Buna göre ithalatta ve ihracatta eşya beyanının basitleştirilmiş gümrük beyanı ve normal usulde yapılması dışında bir kurala yer verilmemesi karşısında yürütülecek gümrük işlemlerinin uygulanmasına açıklık getiren düzenlemelerde üst norm hükümlerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen █████/2025 tarihinde, davacılar vekili Av. ...'nün ve davalı idare vekili Av. ...'ın geldikleri, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :Bakılan dava, Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün █████/2022 tarih, 2022/9 sayı ve "Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük İşlemleri" konulu Genelgesi'nin "I.Beyan" başlıklı bölümünün 1. Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (İthalat), 2. Detaylı Beyan (İthalat), 3. Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (İhracat) kısımlarının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN:Davalı idare tarafından, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmektedir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.Uyuşmazlık konusu olayda, üyesi olan gümrük müşavirlerinin mesleki hak ve sorumluluklarının takibi ve iyileştirilmesi, ortak sorunların giderilmesi, mesleki dayanışmanın sağlanması amacıyla kurulduğu anlaşılan davacı derneklerin, posta idaresi ile hızlı kargo şirketlerinin dolaylı temsil yetkisi kapsamındaki gümrük işlemlerini, beyan usullerini ve gümrük rejimlerini esas alarak düzenleyen dava konusu kuralların iptali istemiyle dava açmakta subjektif ehliyetinin bulunduğu ve davalı idarenin ehliyet itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmaktadır. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat:4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun; "Temsil Hakkı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü" başlıklı 5. maddesinde, "Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler.Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir.Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorundadır.Bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen ya da bir temsil yetkisine sahip olmadığı halde, başka bir kişi adına ya da hesabına hareket ettiğini beyan eden kişi, kendi adına ve kendi hesabına hareket ediyor sayılır.225 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen kişiler gümrük idarelerinde dolaylı temsilci olarak iş takip edebilirler.";"I. Normal Usul" başlıklı 60. maddesinde, "1.Yazılı beyan, 4 üncü fıkrada belirtilen beyanname ile yapılır. Bu beyannamenin eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün bilgileri ihtiva etmesi ve imzalanması gerekir.2. a) Eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün belgeler beyannameye eklenir.b) Gümrük beyanı bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yapıldığında gümrük idaresi beyannameye eklenmesi gereken belgelerin beyanname ile birlikte ibrazını istemeyebilir. Bu durumda söz konusu belgeler gümrük idaresi istediğinde ibraz edilmek üzere beyan sahibince muhafaza edilir. ...";61. maddesinde, "1. 60 ıncı maddede belirtilen şartlara uygun beyannameler, ait oldukları eşyanın gümrüğe sunulmuş olması halinde tescil edilir. ..."; "II. Basitleştirilmiş Usul" başlıklı 71. maddesinde, "1. Gümrük idareleri, usul ve formalitelerin mümkün olduğunca basitleştirilmesi için ve gümrük işlemlerinin yürürlükteki hükümlere uygun olarak yürütülmesini sağlayacak şekilde yönetmelikle belirlenen şartlar altında;a) 60 ıncı maddede sözü edilen beyannameye eklenmesi gereken belgelerden bazılarının eklenmemesine veya kaydedilmesi gereken bazı bilgilerin beyannameye yazılmamasına,b) Sözü edilen beyanname yerine, eşyanın ilgili gümrük rejimine tabi tutulması talebi ile birlikte ticari veya idari bir belgenin verilmesine,c) Eşyanın ilgili rejime geçişinin kayıt yoluyla yapılmasına,izin verebilirler. ...";"Gümrüklerde İş Takibi ve Gümrük Müşavirleri" başlıklı 225. maddesinde, "1. Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler, 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır. (Ek cümleler: 18/6/2009-███████ md.) Gerçek kişinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi, geçerli vekaletnameye istinaden ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın ve özel kullanıma mahsus taşıt araçlarının gümrük işlemleri ile ilgili olarak mümkündür. Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen, miktarı ve değeri Cumhurbaşkanınca belirlenecek eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilir.2. Devlet, belediye, il özel idareleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin amir ve memurları, özel hukuk tüzel kişilerinin kendilerini temsile yetkili personeli, tüm gümrük işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler. (Ek cümle: 18/6/2009-███████ md.) Özel hukuk tüzel kişilerinin doğrudan temsil yoluyla gümrük idarelerinde iş takibi yapacak personeli için 227 nci maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) dışındaki bentlerinde sayılan şartlar aranır.Kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri, taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler.(Ek paragraf: 18/6/2009-███████ md.) Doğrudan veya dolaylı temsilcilerin bu Kanunda öngörülen faaliyetlerini yapmalarına engel hastalığının bulunmaması gerekir. Tereddüt edilmesi halinde, Müsteşarlık tarafından tam teşekküllü resmi sağlık kurumlarından sağlık raporu talep edilebilir.";226. maddesinde, "1. Gümrük müşavirleri her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandırabilirler.2. Gümrük müşavir yardımcıları bir gümrük müşavirinin yanında çalışır ve onun adına gümrük idarelerinde iş takip edebilirler. Gümrük müşavir yardımcılarının gümrüklerde iş takibine ilişkin sınırlandırmalar yapmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.3. (Ek: 18/6/2009-███████ md.) Stajyerler, gümrük idarelerinde iş takibi yapamaz.4. (Ek: 18/6/2009-███████ md.) Gümrük müşavir yardımcılarının ve stajyerlerin fiil ve hareketlerinden doğacak mali sorumluluk, yanında çalıştıkları gümrük müşavirine aittir.";Geçici 6. maddesinde, "Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları çıkarılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük ve muhafaza başmüdürlüğü görev alanı itibariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar aşağıdaki hükümler uygulanır:1. 1615 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulan Gümrük Komisyoncuları Dernekleri faaliyetlerine devam eder ve sınav açılması ile izin belgeleri verilmesi işlemleri Gümrük Müsteşarlığınca yürütülür....10. Gümrük müşavir derneklerince, gümrük müşavirlerinin yapacakları iş ve işlemler karşılığı alacakları asgari ücretleri gösteren ve takvim yılı bazında belirlenen Asgari Ücret Tarifesi, Müsteşarlıkça uygun görülerek onaylanmak suretiyle uygulamaya konulur." hükümleri yer almıştır.█████/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin; "Ticaret Bakanlığı" başlıklı Onaltıncı Bölümünün "Görev" başlıklı 441. maddesinde, "(1) Ticaret Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:...d) Gümrük politikasının hazırlanmasına yardımcı olmak ve uygulamak; gümrük hizmetlerinin süratli, etkili, verimli, belirlenmiş standartlara uygun şekilde yürütülmesini sağlamak ve denetlemek, ...";"Gümrükler Genel Müdürlüğü" başlıklı 447. maddesinde, "(1) Gümrükler Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:...k) Yolcu beraberi, posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen ve giden eşya ile bunlarla ilgili elektronik ticarete konu eşyanın gümrük işlemlerinin yürütülmesini sağlamak,..." hükümleri bulunmaktadır. █████/2009 tarih ve 27369 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin; "Gümrükte iş takibi" başlıklı 561. maddesinde, "(1) Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri bizzat kendileri takip edebilecekleri gibi bu tasarruf ve işlemleri gerçekleştirmek üzere bir temsilci tayin edebilir. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsilnameyi gümrük idaresine ibraz etmek zorundadır.(2) Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığına konu, miktar ve değeri Kanunun 225 inci maddesine göre belirlenen eşyanın gümrük işlemleri, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerce vekaletname ibraz edilmeksizin, dolaylı temsilci olarak sonuçlandırılabilir.(3) Gümrük idarelerinde dolaylı temsil yoluyla iş takibini, eşya sahibince verilmiş noter tasdikli vekaletnameyi haiz gümrük müşavirleri yapabilir. (Ek cümle:RG-█████/2011-28156) Ancak kamu kurum ve kuruluşlarınca verilecek vekâletnamelerde noter onayı aranmaz.Vekaletnamelerde en az aşağıdaki hususlara yer verilir;a) Tarafların açık adresleri, vergi daireleri ve vergi daireleri sicil numaraları.b) Yapılacak işlerin amacı, kapsamıc) Tarafların Kanunda yer alanlara ilaveten belirlemeleri gereken karşılıklı sorumluluk ve yükümlülükleri.ç) Vekaletname yeri, tarihi ve varsa süresi.d) Temsilin türü. ...";"Bağımsız çalışmayan gümrük müşavirleri" başlıklı 562. maddesinde, "(1) Gümrük müşavirleri, gümrük müşavirliği şirketi dışında bir tüzel kişilik bünyesinde çalışmaları halinde sadece çalıştıkları şirketlere ait eşyanın gümrük işlemlerini takip edebilir. Bu durumda söz konusu kişilere 561 inci maddenin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bendi hükümleri uygulanır." düzenlemeleri yer almaktadır. █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar'ın, █████/2022 tarihli ve 5303 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla değişik haliyle;"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Kararın amacı; █████/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun bazı maddelerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.(2) Bu Karar, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 16, 74, 131, 132, 141, 167, 169, 195, 202, 214, 215, 221, 225 ve 237 nci maddelerinin Bakanlar Kurulu Kararı ile düzenlenmesini öngördüğü hususları kapsar.";"Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Karar, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 16, 74, 131, 132, 141, 167, 169, 195, 202, 214, 215, 221, 225 ve 237 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.","Posta veya hızlı kargo yoluyla gelen eşya" başlıklı 45. maddesinde, "(1) Türkiye Gümrük Bölgesindeki bir kişiye posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen, gümrük kıymeti gönderim başına toplam 150 Avro’yu geçmeyen, ticari miktar ve mahiyette olmayan eşyaya muafiyet tanınır.";"Dolaylı temsil yetkisi verilmesine ilişkin koşullar" 126. maddesinde, "(1) Kanunun 225 inci maddesi uyarınca, posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen;a) Bakanlıkça basitleştirilen gümrük beyanı kapsamında serbest dolaşıma giriş rejimine konu;1) 45 inci madde kapsamındaki eşyanın,2) 58 inci madde kapsamındaki eşyanın,3) 62 nci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamındaki eşyanın,4) KDV ve ÖTV istisna belgelerine sahip kurumlar tarafından getirilecek olan 69 uncu, 70 inci ve 71 inci maddeler kapsamındaki eşyanın,5) 86 ncı madde kapsamındaki eşyanın,6) 91 inci madde kapsamındaki eşyanın,7) 100 üncü maddenin birinci fıkrasının (ö) bendi kapsamındaki eşyanın,8) Elçilik, konsolosluk veya milletlerarası kuruluşlar adına gelen diplomatik eşyanın,b) Normal usulde beyan edilecek olan, serbest dolaşıma giriş rejimine konu; değeri 30 Avro’yu aşan ancak 1500 Avro’yu aşmayan, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın,c) Bakanlıkça basitleştirilen gümrük beyanı kapsamında ihracat rejimine konu; miktarı brüt 30 kilogramı ve değeri 1500 Avro’yu geçmeyen eşyanın, gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerine ilişkin faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ile Bakanlıkça belirlenen koşulları taşıyan hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilir. Bu yetkiyi kullanan hızlı kargo şirketleri gümrük müşaviri çalıştırır. İhracat rejimine konu eşya için miktar veya değer limitlerini ayrı ayrı on katına kadar artırmaya Bakanlık yetkilidir.";"İşlemlerin ücretlendirilmesi" başlıklı 127. maddesinde, "(1) Posta idaresi veya hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler, 126 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde düzenlenen yetkileri kapsamında takip edip sonuçlandırdıkları gümrük işlemleri için verilen hizmet karşılığında;a) Gümrük müşavirliği, ordino, terminal ve benzeri isimler altında ilave ücret alamaz.b) Gönderinin geldiğine dair bildirimin alıcıya yapıldığı tarihten itibaren ilk üç gün için ardiye ücreti alamaz.""Yetki" başlıklı 134. maddesinde, "(1) 45 inci, 58 inci, 59 uncu, 60 ıncı ve 62 nci maddelerde belirtilen eşyanın nitelik ve özellikleri ile miktar ve kıymetlerini belirlemeye ve sınırlamaya, kapsamını daraltmaya veya genişletmeye,(2) Bu Kararda yer alan hususlarda düzenleme yapmaya ve gerekli görülecek her türlü tedbiri almaya, özel ve zaruri durumları değerlendirerek sonuçlandırmaya,(3) 111 inci maddede yer alan mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin gerektiğinde tevsiki koşuluyla, kişiye ait bir hakkın kullanımına ilişkin olarak, maddede belirtilen haller dikkate alınarak belirlenen süreleri uzatmaya,(4) Yolcu giriş ve çıkışı yapılan gümrük kapılarında mağaza açma izni vermeye; bu mağazalardan satışı yapılabilecek eşyayı, mağazalardan eşya alabilecek kişileri ve eşya alma sürelerini belirlemeye; mağazaların kuruluş, işleyiş, satış ve gümrük vergilerinin tahsil esaslarını düzenlemeye,(5) 126 ncı madde uyarınca dolaylı temsilcilik yetkisi verilen posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin ihracat rejimi ile serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında farklı alıcılar veya göndericilere ait eşyanın gümrük beyanı ile temsilci tayin edilmesi işlemlerinin kolaylaştırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve gerekli görülebilecek her türlü tedbiri almaya,(6) 115 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kuruluşların taahhütlerini ihlal ettiklerinin belirlenmesi halinde müteakip işlemleri için garanti mektubu yerine teminat istemeye,(7) Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Başbakanlık ve Dışişleri Bakanlığı adına getirilecek taşıtlar için bu Kararın 16 ila 20 nci maddelerinde yer alan genel ve özel şartlar ile 44 üncü maddede yer alan süre şartı aranmaksızın tam muafiyet suretiyle geçici ithale ilişkin düzenleme yapmaya,Müsteşarlık yetkilidir." düzenlemeleri yer almaktadır. █████/2022 tarih ve 31817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No: 1)'in dava tarihindeki haliyle; "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Tebliğin amacı, hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere ve posta idaresine █████/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 225 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dolaylı temsil yetkisi tanınması ile 29/9/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 126 ncı maddesinde belirtilen eşyanın gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerinin bu kişiler tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilip sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.";"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Bu Tebliğde geçen;a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,b) Basitleştirilmiş gümrük beyannamesi: Posta veya hızlı kargo yoluyla taşınan ve Kararın 126 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamı eşyanın operatör tarafından beyan edilmesinde kullanılan, basitleştirilmiş veri setine sahip elektronik gümrük beyannamesini,...ğ) Kişi: Gerçek ve tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasarruflar yapma yetkisini haiz kişiler ortaklığını,h) Operatör: Hava yolu ve/veya kara yolu ile hızlı kargo taşımacılığı kapsamındaki gönderilerin gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerini dolaylı temsil yoluyla yapmaya yetkili tüzel kişileri,ı) Posta idaresi: Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketini, ... ifade eder.";"Başvuru koşulları" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Tebliğ ile verilen yetki kapsamında işlem yapmak isteyen operatörlerin;...(c) Bu Tebliğ kapsamındaki işlemlerin ifası, takibi ve sonuçlandırılması için şirket bünyesinde gümrük müşaviri istihdam ediyor olması veya gümrük müşaviri ya da gümrük müşavirliği şirketiyle sözleşme yapmış olması,...zorunludur. ....";"Başvuruda aranacak belgeler" başlıklı 5. maddesinde,"(1) Başvuruda aşağıda belirtilen belgeler aranır:...d) Gümrük müşaviri istihdam edildiğine ilişkin belge veya gümrük müşaviri ya da gümrük müşavirliği şirketiyle yapılan sözleşme örneği....";"Yetkilendirme ve yetkinin kapsamı" başlıklı 7. maddesinde, ""(1) İbrazı gereken belgelerin tam ve doğru olduğunun ve aranan koşulların varlığının tespit edilmesi halinde kişiye Bakanlıkça yetki verilir.(2) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca operatörlerce çalıştırılan gümrük müşavirleri bu Tebliğ kapsamında dolaylı temsil yoluyla işlem yapmak üzere yetkilendirilir. Operatörlerce çalıştırılan gümrük müşavirlerinden firma bünyesinde istihdam edilenler bu Tebliğ hükümleri dışında gümrük müşavirliği faaliyetinde bulunamazlar. Bir gümrük müşaviri, bu Tebliğ hükümleri kapsamında işlem yapmak üzere aynı anda yalnızca bir hızlı kargo firması ile sözleşme yapabilir.(3) Operatörler, yetki kapsamındaki işlemlerin yapılmasında alıcıyı/göndericiyi ayrıca başka bir işleme gerek kalmadan temsil eder. Operatörlerce yetki kullanılırken vekâletname ibrazı aranmaz. Gönderilerin teslim ve tesellümüne ilişkin belgelerin alıcı/gönderici tarafından imzalanması bu yetkinin kendileri hesabına kullanıldığının kabul edildiği anlamına gelir.";"Diğer hükümler" başlıklı 18. maddesinin 3. fıkrasında, "... (3) Kararın 126 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında dolaylı temsil yetkisiyle yapılan gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerine ilişkin faaliyetler için alınacak ücretlerin belirlenmesinde █████/2015 tarihli ve 29578 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Müşavirliği ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Asgari Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğ hükümleri esas alınır." düzenlemeleri yer almaktadır. Dava konusu Genelge'de ise, █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen veya giden eşyaya ilişkin gümrük işlemleri, beyan usulleri ve gümrük rejimleri esas alınarak düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:1- Uyuşmazlığa ilişkin genel açıklama:4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi (Türkiye Gümrük Bölgesi / Gümrük Bölgesi), Türkiye Cumhuriyeti topraklarını, Türkiye kara suları, iç suları ve hava sahasını kapsamakta olup; Türkiye Gümrük Bölgesine gelen ve gümrüğe sunulan eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesi gerekmektedir. Eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunmakta ve bu şekilde adlandırılmaktadır. "Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması" deyimi, eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulmasını, bir serbest bölgeye girmesini, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracını, imhasını veya gümrüğe terk edilmesini ifade etmektedir. Dolayısıyla, geçici depolanan eşyanın bir gümrük rejimine (serbest dolaşıma giriş rejimi, transit rejimi, gümrük antrepo rejimi, dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi, geçici ithalat rejimi, hariçte işleme rejimi, ihracat rejimi) tabi tutulması da gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım kapsamındadır.Anılan Kanun'a göre, gümrük mevzuatında öngörülen tasarruf ve işlemler, bu kapsamda eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler, eşyanın sahipleri ile bunların adına ve hesabına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya kendi adına, başkası hesabına dolaylı temsil yoluyla takip edilip sonuçlandırılabilmektedir. Yine anılan Kanun'da, gümrük idaresi veya idareleri, gümrük mevzuatında belirtilen işlemlerin kısmen veya tamamen yerine getirildiği merkez veya taşra teşkilatındaki hiyerarşik yönetim birimlerinin tamamı; gümrük beyanı, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulması; beyan sahibi, kendi adına beyanda bulunan kişi veya adına beyanda bulunulan kişi olarak tanımlanmaktadır. 4458 sayılı Kanun'un 225. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük işlemlerinde dolaylı temsil yetkisi sadece gümrük müşavirlerine verilmiş iken, █████/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere de miktarı ve değeri Cumhurbaşkanınca (mülga Bakanlar Kurulunca) belirlenecek eşya ile sınırlı olmak üzere gümrük işlemleri konusunda dolaylı temsil yetkisi verilebileceği kurala bağlanmıştır. Anılan değişiklikle ilgili maddenin taslak gerekçesinde, "Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da giden bir kısım eşyanın gümrük işlemleri için posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilmesi imkanı getirilerek bu işlemlerin kolayca yürütülebilmesi ve maliyetlerinin azaltılması amaçlanmıştır." ifadelerine yer verilmiştir.Ayrıca, █████/2016 tarihli, 6662 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve █████/2016 tarihli, 29644 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2016 tarihli, █████████ sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşmasının 1. Kısmının "Eşyanın Teslimi ve Gümrük İşlemlerinin Tamamlanması" başlıklı 7. maddesinin "Hızlandırılmış Sevkiyatlar" başlıklı 8. fıkrasında, "Her Üye, gümrük kontrolünü sürdürürken, en azından hava kargo ile gelenlere uygulanmak üzere, başvuruda bulunmuş kişilere, eşyanın hızlı teslim edilmesine imkan veren prosedürleri kabul eder veya mevcut ise muhafaza eder." kuralına yer verilmiştir.Aktarılan yasal yetki ve uluslararası taahhüt kapsamında çıkarılan █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar"ın, █████/2022 tarihli ve 31779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2022 tarihli ve 5303 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki "4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar"ın 10. maddesi ile değişik 126. maddesiyle, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere dolaylı temsil yetkisi verilmesine ilişkin koşullar belirlenmiş, bu kapsamda posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen ihracat ve serbest dolaşıma giriş rejimine konu ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşya ile önemli değeri olmayan eşyanın gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerine ilişkin faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ya da Bakanlıkça belirlenen koşulları taşıyan hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabileceği öngörülmüş, bu yetkiyi kullanan hızlı kargo şirketlerinin gümrük müşaviri çalıştırma zorunluluğu bulunduğu belirtilmiş; 11. maddesi ile değişik 127. maddesinde ise, 126. maddede sayılan gümrük işlemlerinden hangilerinin ücrete konu olabileceği ya da olamayacağı düzenlenmiştir.Kuralların genel amacının, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, miktarı ve değeri düşük eşya için vatandaşların gümrük idaresine gitmek, gümrük müşaviri ile sözleşme yapmak gibi bürokratik işlemler ve maliyetlere katlanmadan eşyasını kapıda teslim alabilmesi, hızlı ve düşük maliyetle kişisel eşyasına ulaşabilmesi, firmaların ise yine ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen numuneleri ve düşük değerli ticari olmayan eşyayı hızlı ve düşük maliyetle temin etmesi ya da miktarı ve değeri düşük eşyayı basitleştirilmiş usulde alıcısına hızlı ve düşük maliyetle göndererek uluslararası rekabette dezavantajlı konuma düşmesinin önlenmesi olduğu anlaşılmaktadır.Anılan Karar'a dayanılarak çıkarılan █████/2022 tarihli ve 31817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No:1)"de, 4458 sayılı Kanun'un 225. maddesi ile █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 126. maddesi uyarınca, posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen, serbest dolaşıma giriş ve ihracat beyannamesine konu ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşya ile miktarı ve değeri düşük olan eşyanın gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında posta idaresi veya hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere dolaylı temsil yetkisi verilmesine ve bu yetkinin kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.Dava konusu Genelge'de ise, █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen veya giden eşyaya ilişkin gümrük işlemlerinin, beyan usulleri ve gümrük rejimleri esas alınarak düzenlendiği görülmektedir.Öte yandan; █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar"ın, █████/2022 tarihli ve 31779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2022 tarihli ve 5303 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik 126. ve 127. maddelerinin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2025 tarihli ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir. Yine █████/2022 tarihli ve 31817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No:1)"in bazı maddelerinin iptali istemiyle açılan davada ise, Dairemizin █████/2025 tarihli ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla, 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (ğ) bentleri, 7. maddesinin 2. ve 3. fıkraları, 10. maddesinin 10., 13. ve 14. fıkraları, 12. maddesinin 2. fıkrası, 18. maddesinin 2. ve 3. fıkraları yönünden davanın reddine karar verilmiştir.2- Dava konusu Genelge kurallarının yetki ve şekil unsurları yönünden incelenmesi:Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen, miktarı ve değeri Cumhurbaşkanınca belirlenecek eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin dolaylı temsilci olarak yetkili kılınmasına 4458 sayılı Kanun'un 225. maddesinin açık hükmüyle olanak tanındığı, anılan hüküm uyarınca posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin dolaylı temsil yoluyla gümrük işlemlerini gerçekleştireceği eşyanın miktar ve değerini belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanına (mülga Bakanlar Kuruluna) ait olduğu, bu yetkinin ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kullanıldığı, bu Karar'da yer alan hususlarda düzenleme yapmaya ve anılan kurallara istinaden dolaylı temsil yetkisi verilmesi mümkün olan posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin ihracat rejimi ile serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında farklı alıcılar veya göndericilere ait eşyanın gümrük beyanı ile temsilci tayin edilmesi işlemlerinin kolaylaştırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de davalı Bakanlığın yetkili olduğu kuşkusuzdur. Bu itibarla, █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen veya giden eşyaya ilişkin gümrük işlemlerini, beyan usullerini ve gümrük rejimlerini esas alarak düzenleyen dava konusu Genelge'de yetki ve şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.3- Dava konusu Genelge kurallarının, davacıların iddiaları çerçevesinde incelenmesi:Davacılar tarafından, 4458 sayılı Kanun'un 5. ve 225. maddeleri ile gümrük müşavirlerine tanınan dolaylı temsil yetkisinin, posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere devredildiği, böylelikle adı geçenlerin gümrük müşavirliği izin belgesi olmaksızın gümrük müşaviri gibi hareket etmesinin sağlandığı, bu durumun gümrük müşavirliği mesleğinin sonlanması sonucunu doğurduğu; "basitleştirilmiş usul" kapsamındaki gümrük işlemleri bakımından posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere dolaylı temsil yetkisi verilmesinin mümkün olduğu, ancak "normal usul" kapsamındaki gümrük işlemleri bakımından bu yetkinin verilmesinin hukuka aykırı olduğu; operatörlerin (hava yolu ve/veya kara yolu ile hızlı kargo taşımacılığı kapsamındaki gönderilerin gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerini dolaylı temsil yoluyla yapmaya yetkili tüzel kişilerin) vekâletname ibrazından muaf tutulmasının Gümrük Kanunu'nun 5. maddesine aykırı olduğu, Tebliğ haricinde faaliyet gösteren gümrük müşavirlerinden noter onaylı vekâletname talep edilirken Tebliğ kapsamında işlem yapan gümrük müşavirlerinden yalnızca gönderilerin teslim-tesellümüne ilişkin belgelerin alıcı/gönderici tarafından imzalanmasının yeterli kabul edilmesinin eşitliğe aykırı olduğu; ayrıca operatörler bünyesinde istihdam edilen gümrük müşavirlerine dolaylı temsil yetkisi verilmesinin Gümrük Yönetmeliği'nin 562. maddesine aykırı olduğu, zira gümrük müşavirliği şirketi dışında bir şirkette çalışan gümrük müşavirlerinin sadece o şirkete ait eşya için ve yalnızca doğrudan temsil yoluyla işlem yapabileceği; operatör şirketlerin gümrük müşavirliği şirketi olmadıklarından gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesini uygulamalarının mümkün olmadığı, bu nedenle kuralın 4458 sayılı Kanun'un 5. maddesine ve geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 10 numaralı bendine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.Bahse konu iddiaların hepsinin, davacılardan İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği tarafından, █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar"ın, █████/2022 tarihli ve 31779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2022 tarihli ve 5303 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik 126. ve 127. maddelerinin iptali istemiyle açılan dava ile bakılan davanın davacıları tarafından, █████/2022 tarihli ve 31817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No:1)"in bazı maddelerinin iptali istemiyle açılan davada ileri sürüldüğü ve Dairemizin █████/2025 tarihli ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile █████/2025 tarihli ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararında etraflı bir şekilde incelenerek gerekçeli olarak reddedildiği, sonuçta da davaların reddine karar verildiği görülmektedir.Dava konusu Genelge, anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile Tebliğ'in uygulaması niteliğinde bulunduğundan, bu üst normlarda yer alan kuralları tekrarlayıcı ve açıklayıcı hükümler içermekte olup, uyuşmazlık bakımından Dairemizin yukarıda aktarılan kararlarındaki gerekçelerden ayrılmayı gerektiren bir husus bulunmamaktadır.Bu çerçevede, özetlemek gerekirse;- Gümrük müşavirlerine tanınan dolaylı temsil yetkisinin, posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere devredildiği, bu durumun gümrük müşavirliği mesleğinin sonlanması sonucunu doğurduğu iddiası yönünden; 4458 sayılı Kanun'un 225. maddesinin 1. fıkrasıyla, gümrük müşavirlerine dolaylı temsil yetkisi tanındıktan sonra, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere de miktarı ve değeri Cumhurbaşkanınca (mülga Bakanlar Kurulunca) belirlenecek eşyanın gümrük işlemleri konusunda dolaylı temsil yetkisi verilebileceği açıkça kurala bağlanmıştır. Bu nedenle, kanun koyucu tarafından, dolaylı temsil yetkisinin kural olarak gümrük müşavirlerine verildiği açık ise de bu durum mutlak olmayıp istisnası da yine kanunda öngörülmüştür. Bu nedenle, gümrük müşavirlerine kanunla tanınan yetkinin dava konusu Kararla posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere devredilmesi söz konusu değildir. Ayrıca, yine dava konusu kuralda, hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin dolaylı temsilci olarak yetkili kılınması ve bu yetkisini kullanması halinde, gümrük müşaviri çalıştırmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla davacının, düzenlemenin, gümrük müşavirliği mesleğinin sonlanması sonucunu doğurduğu iddiasına da itibar edilmemiştir.- Operatörlerin vekâletname ibrazından muaf tutulmasının Gümrük Kanunu'nun 5. maddesine aykırı olduğu, Tebliğ haricinde faaliyet gösteren gümrük müşavirlerinden noter onaylı vekâletname talep edilirken Tebliğ kapsamında işlem yapan gümrük müşavirlerinden yalnızca gönderilerin teslim-tesellümüne ilişkin belgelerin alıcı/gönderici tarafından imzalanmasının yeterli kabul edilmesinin eşitliğe aykırı olduğu iddiası yönünden; 4458 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, doğrudan ve dolaylı temsilin tanım ve kapsamına yer verildikten sonra, temsilcinin, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 225. maddesinde, gerçek kişilerin doğrudan temsilinin geçerli vekaletnameye istinaden mümkün olabileceği; 230. maddesinde ise, gümrük müşavirlerinin vekaletnamelerini muhafaza ve ibraz yükümlülüğü bulunduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, kanun koyucu, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler bakımından, temsil yetki belgesi için belirli bir şekil şartı öngörmemiş ve bu konudaki düzenlemeyi davalı Bakanlığın takdirine bırakmıştır. Buna göre, dayanağı mevzuat ile Dünya Ticaret Örgütü Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşmasının yukarıda alıntılanan hükmüne uygun bulunan ve dolaylı temsil yetkisinin kabulü/ispatı bakımından asgari bir belgelendirme koşulu öngören dava konusu kurallarda, belirtilen yönden hukuka aykırılık görülmemiş; davalı idarenin, temsil belgesinin şeklini tespit konusundaki takdir yetkisini, hukuka ve kamu yararına uygun kullandığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan; dolaylı temsil yoluyla iş takibi yapan gümrük müşavirleri ile Kanun'un 225. maddesi kapsamındaki gümrük işlemlerini dolaylı temsilci olarak yerine getirecek posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerin, aynı durum ve konumda olduklarından bahsedilemeyeceği, dolayısıyla vekaletname sunma bakımından farklı kurallara tabi tutulmalarının eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği açıktır.- Operatörler bünyesinde istihdam edilen gümrük müşavirlerine dolaylı temsil yetkisi verilmesinin Gümrük Yönetmeliği'nin 562. maddesine aykırı olduğu, zira gümrük müşavirliği şirketi dışında bir şirkette çalışan gümrük müşavirlerinin sadece o şirkete ait eşya için ve yalnızca doğrudan temsil yoluyla işlem yapabileceği iddiası yönünden; Gümrük Yönetmeliği'nin 562. maddesinde, "Gümrük müşavirleri, gümrük müşavirliği şirketi dışında bir tüzel kişilik bünyesinde çalışmaları halinde sadece çalıştıkları şirketlere ait eşyanın gümrük işlemlerini takip edebilir." kuralına yer verilmiş olup, operatör firmalar tarafından dolaylı temsil yoluyla gümrük işlemleri gerçekleştirilen eşyanın, anılan firmalara ait olmadığı, firmaların yalnızca taşıyıcısı olduğu açıktır. Bununla birlikte, 4458 sayılı Kanun'un 225. maddesiyle verilen yetkiyi kullanan Bakanlar Kurulunun █████/2009 tarihli ve ██████████ sayılı Kararının 126. maddesi ile operatör firmalar bünyesinde her ne surette olursa olsun (istihdam veya hizmet alımı) çalıştırılacak gümrük müşavirlerinin, bu firmalar tarafından hızlı kargo yoluyla getirilen veya gönderilen, firmalardan bağımsız ve başka alıcılara ait eşyanın gümrük işlemlerini yapmakla yükümlü kılındığı da kuşkusuzdur. Bu çerçevede, anılan Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) Kararı'nın, Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılan Gümrük Yönetmeliği'nden daha üst bir norm olduğu, ayrıca sonraki tarihli özel bir düzenleme olduğu dikkate alındığında; bahse konu Yönetmelik kuralının eşyanın aidiyetine ilişkin kısmının, operatör firmalar bünyesinde istihdam edilen gümrük müşavirlerinin gümrük işlemlerini yürüteceği eşya bakımından esas alınması mümkün değildir. Bu nedenle, davacıların aksi yöndeki iddiasına da itibar edilmemiştir.- "Basitleştirilmiş usul" kapsamındaki gümrük işlemleri bakımından posta idaresi ve hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlere dolaylı temsil yetkisi verilmesinin mümkün olduğu, ancak "normal usul" kapsamındaki gümrük işlemleri bakımından bu yetkinin verilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiası yönünden; 4458 sayılı Kanun'un 225. maddesiyle posta idaresi ve hızlı kargo şirketlerine gümrük işlemlerini dolaylı temsilci olarak takip edebilecekleri eşyanın beyan usulü bakımından herhangi bir kısıtlama öngörülmeyip bu konuda Cumhurbaşkanına takdir yetkisi tanındığı da dikkate alındığında; mevzuatta aranan bütün bilgi, belge ve koşulları (TSE uygunluğu, CE uygunluğu, kontrol belgesi, gözetim belgesi vb.) taşıması gereken, gümrük idaresince sıkı kontrol ve denetime tabi tutulan, ayrıca ticari miktar ve mahiyet arz etmeyip değeri 1500 Avro'yu geçmeyen, normal beyan usulüne tabi eşyanın da dava konusu Karar kapsamına alınmasında hukuka ve kamu yararına aykırı bir yön görülmemiştir. Esasen, posta ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen eşyanın gümrük işlemlerinin posta idaresi ya da hızlı kargo şirketlerince dolaylı temsil yetkisiyle yapılmasına yönelik olanağın (4458 s.K.m.225 hükmünün), söz konusu kapsamdaki işlemlerin kolaylaştırılması ve hızlandırılması, vatandaşların eşyasını hızlı ve düşük maliyetle kapıda teslim alabilmesi, firmaların ise uluslararası rekabette dezavantajlı konuma düşmesinin önlenmesi amacıyla uluslararası sözleşme hükmüne istinaden getirildiği gözetildiğinde, bahse konu olanağın yalnızca istisnai beyan usulü olan basitleştirilmiş usul ile sınırlandırılmayıp genel beyan usulünde de uygulanmasının öngörülmesinin 4458 sayılı Kanun ve uluslararası sözleşme hükümlerinin amacına ve ruhuna uygun düştüğü de açıktır.- Operatör şirketlerin gümrük müşavirliği şirketi olmadıklarından gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesini uygulamalarının mümkün olmadığı, bu nedenle kuralın 4458 sayılı Kanun'un 5. maddesine ve geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 10 numaralı bendine aykırı olduğu iddiası yönünden; dayanak Bakanlar Kurulu Kararı'nın 127. maddesi uyarınca, posta idaresi ile hızlı kargo şirketlerinin, dolaylı temsil yetkisine istinaden normal usulde detaylı gümrük beyanı kapsamında takip edip sonuçlandırdığı gümrük işlemleri karşılığında, alıcı veya göndericiden bir ücret isteyebileceği açıktır. Bununla birlikte, bu ücretin, posta idaresi veya hızlı kargo şirketleri tarafından tahsil edilmesi, yine (dava konusu Genelge'de yer almamakla birlikte) bu ücretin belirlenmesinde, 4458 sayılı Kanun'un geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 10 numaralı bendi uyarınca ülke çapında tüm gümrük müşavirleri için geçerli ve uygulanması zorunlu ücretleri içeren Gümrük Müşavirliği ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Asgari Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğ'in esas alınması, bu ücreti, her durumda gümrük müşavirliği ücretine, hızlı kargo şirketlerini ise hiçbir zaman gümrük müşavirine ya da gümrük müşavirliği şirketine dönüştürmemektedir. Dolayısıyla, düzenlemeye yönelik davacı iddialarının hukuki dayanağının bulunmadığı görülmektedir.Sonuç itibarıyla, dayanağı mevzuat hükümlerine uygun olarak ve bu hükümlerin uygulanmasını göstermek üzere yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemelerde sebep, konu ve amaç unsurları bakımından da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. DAVANIN REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,5. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.