Yargıtay, sendikal nedenle fesih iddiasının yeterince araştırılmaması sebebiyle işe iade kararını eksik incelemeden bozdu.
Özet: Yargıtay, işverenin iş sözleşmesini geçerli bir nedene dayanarak feshettiğini ispatlayamaması nedeniyle davalının temyiz itirazını reddederken, davacının sendikaya üye olmasından iki gün sonra iş akdinin feshedildiği iddiasına rağmen yerel mahkemenin feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığını işyerindeki sendikal durum, üye sayıları ve diğer ilgili faktörler açısından yeterince araştırmadan karar vermesini hatalı bularak hükmü bozmuştur.
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti:Davacı vekili, iş sözleşmesinin işverence geçerli nedene dayanmaksızın sendikal nedenle feshedildiğini ileri sürerek, davacı işçinin işe iadesine karar verilmesini istemiştir.B) Davalı Cevabının Özeti:Davalı davacının iş sözleşmesinin davacının performansının düşük olması nedeniyle sonlandırıldığını, davacının 06.06.2011 tarihinde iş sözleşmesinin feshedileceğini anlayınca 03.06.2011 tarihinde sendikaya üye olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, iş sözleşmesinin işverence geçerli neden bulunmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.D) Temyiz:Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe:1) Davalı taraf, davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayandığını ispatlayamadığından davalının temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2) Davacının feshin sendikal nedenle yapıldığı yönündeki temyizine gelince;Sendikal tazminat 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin üçüncü fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamayacağı kuralı getirilmiştir. Konuya dair bir başka güvence bahsi geçen maddenin beşinci fıkrasında öngörülmüş, işçilerin sendikaya üye olmaları veya olmamaları sebebiyle iş sözleşmelerinin feshedilemeyeceği, yine yasaya uygun sendikal faaliyetler sebebiyle işten çıkarılamayacakları ya da farklı uygulamaya tabi tutulamayacakları hükme bağlanmıştır. İşverenin 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarına aykırı davranması halinde, işçinin bir yıldan az olmamak üzere sendikal tazminata hak kazanacağı hususu da Yasada ifadesini bulmuştur. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinde 4773 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik sonrasında, işçinin iş sözleşmesinin sendika üyeliği ya da sendikal faaliyetleri sebebiyle feshedilmesi halinde, doğrudan sendikal tazminat talep hakkının olmadığı açıklanmış, 4857 sayılı İş Kanununun iş güvencesine dair hükümlerinin uygulanacağı kuralı getirilmiştir. Fesih dışında kalan sendikal nedene dayanan ayrımcılık hallerinde ise, işçinin doğrudan sendikal tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. 4773 sayılı Yasa ile sözü edilen maddeye eklenen yedinci fıkrada ise, iş güvencesi hükümlerinin uygulaması dışında kalan hallerde ve feshe bağlı tazminat istekleriyle sınırlı olmak üzere ispat yükünün işverene ait olduğu öngörülmüştür. Bu durumda sendikal nedenle fesih iddiasıyla açılan feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davasında ispat yükü, önceden olduğu gibi işçi üzerindedir. Ancak, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayan bir işçinin açmış olduğu sendikal tazminat isteklerini içeren bir davada, aksinin ispatı işverene aittir. Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.Somut olayda davacı 04.06.2011 tarihinde sendikaya üye olmuştur. İş sözleşmesi ise 06.06.2011 tarihinde sonlandırılmıştır. Davacı feshin sendikal nedenle olduğunu iddia etmiştir. Mahkemece bu konuda hiçbir araştırma yapılmamış, davacının bu iddiasına karşı gerekçede de bir açıklamada bulunulmamıştır. Buna göre yukarıda anlatılan ilkeler doğrultusunda araştırma yapılarak feshin sendikal nedenle olup olmadığı saptandıktan sonra karar verilmesi gerekirken eksik araştırmayla hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.F) Sonuç:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.