Danıştay Onikinci Daire, uzman erbaş mülakatında başarısız sayılma işleminin hukuka uygunluğunu onadı, adaylık sonlandırma kararına yönelik itirazları reddetti.
Özet: Sözleşmeli uzman erbaş temini mülakatında başarısız sayılarak adaylığı sonlandırılan davacının, bu işleme karşı açtığı davada, mülakatın genel görünüm, tavır, anlama-anlatma yeteneği, ses tonu, kendine güven ve askerliğe uygunluk gibi kriterler üzerinden her bir komisyon üyesince ayrı ayrı puanlandırılarak, kura ile soru seçimi gibi yöntemlerle mevzuata uygun ve hukuka aykırılık bulunmaksızın yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar veren idare mahkemesi ile bu kararı onayan bölge idare mahkemesi kararlarını Danıştay, temyiz isteminin reddiyle kesinleştirerek, davacının adaylığının sonlandırılmasının hukuka uygun olduğuna hükmetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : ████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2022 yılı Sözleşmeli Uzman Erbaş temini kapsamında yapılan mülakatta başarısız olması nedeniyle adaylık işlemlerinin sonlandırılması üzerine açılan davada verilen iptal hükmü uyarınca 2023 yılında yapılan sınavda başarısız sayılarak adaylığının sonlandırılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu sınavda davacının genel görünüm, tavır ve hareketi, anlama ve anlatma yeteneği, ses tonu ve konuşma, kendine güveni, askerliğe uygunluğu yönünden, her bir sınav komisyonu üyesince ayrı ayrı değerlendirme yapılarak, davacıya ayrı ayrı puan verildiği, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlandığı, kura ile soruların çektirildiği, kura sonucu davacıya 2. soru grubundan 8,3,2 numaralı soruların sorulduğu, davacıya sorulan soru grubunun ve soruların mülakat değerlendirme kayıt formuna işlendiği, mülakatın mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından, davacının mülakat sınavında başarısız sayılarak adaylığının sonlandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapılan sözlü sınavda takdir yetkisinin subjektif olarak kullanıldığı, mülakat komisyonu üyelerince aynı verilen puanların hangi gerekçelere dayandığının yargısal denetime elverişli ve objektif şekilde ortaya konulamadığı, tesis edilen işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının uzman erbaş temini kapsamında katıldığı mülakat sınavından başarısız olduğu, söz konusu mülakat sınavının yasal düzenlemeler çerçevesinde yapıldığı, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Uzman erbaş temini kapsamında uygulanacak sınavlara ilişkin genel hükümleri içeren hususların, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesine aykırı olarak, Yönetmelik yerine Yönerge ile kurala bağlandığı ve dava konusu mülakatın Yönerge kapsamında yapıldığı anlaşıldığından; hukuken yasal dayanağı bulunmayan mülakat kapsamında davacının başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Davacının adli yardım talebi İdare Mahkemesince kabul edildiğinden, temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY :Dava, davacının, 2023 yılı sözleşmeli jandarma uzman erbaş alımı kapsamında █████/2022 tarihinde girdiği mülakatta başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Personel, kaynakları ve uygulanacak mevzuat" başlıklı 13. maddesinde, "Jandarma Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uygulanır. (Değişik cümle:█████/2018-███████ md.) Ancak, nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından statü ve rütbelerine göre 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 13/6/2001 tarihli ve 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun, 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununa tabi personel hakkındaki hükümler uygulanır. Jandarma Hizmetleri Sınıfı hariç olmak üzere Jandarma Genel Komutanlığının diğer hizmet sınıflarındaki kadrolarında bulunan Devlet memurları, Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarındaki emsallerinin yararlandığı mali ve sosyal haklardan aynı şekilde yararlanırlar." hükmüne yer verilmiştir.3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Yönetmelik" başlıklı 19. maddesinde, "Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve (…) halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." düzenlemesi yer almıştır.█████/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Değerlendirme ve müracaatın kabulü" başlıklı 8. maddesinde, müracaatların şekli, kabulü ve sıralamasıyla ilgili esaslar ile sınavların zamanı ve şekliyle ilgili diğer hususların; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönergelerde belirtileceği düzenlenmiştir.Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla, bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.Uyuşmazlığa konu mülakatta başarılı olmaya ilişkin kıstaslara Uzman Erbaş Yönergesinde yer verildiği ve mülakatın bu usul ve esaslara göre gerçekleştirildiği görülmektedir.Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 8. maddesi değerlendirildiğinde; her ne kadar müracaatların şekli, kabulü ve sıralamasıyla ilgili esaslar ile sınavların zamanı ve şekliyle ilgili diğer hususların, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönergelerde yapılacağı belirtilmiş ise de, uzman erbaş temini kapsamında uygulanacak sınavlara ilişkin usul ve esasların 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesinde yer alan açık hüküm uyarınca; ancak, Yönetmelik ile düzenlenebileceği açıktır.Bu durumda, uzman erbaş temini kapsamında uygulanacak sınavlara ilişkin genel hükümleri içeren hususların, Yönetmelik yerine Yönerge ile kurala bağlandığı ve dava konusu mülakatın Yönerge kapsamında yapıldığı anlaşıldığından; hukuken yasal dayanağı bulunmayan mülakat kapsamında, davacının başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyoruz.