İhlalli otoyol geçiş ücreti alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talepli davada, Ticaret Mahkemesinin görevliliği ve davalının tüketici sıfatının değerlendirilmesi.
Özet: Davacı şirketin ücretli otoyollarda ihlalli geçişler sebebiyle ödenmeyen geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, mahkemece yapılan incelemede davalının tacir olmadığının ve ihlalli geçiş yapılan aracın binek otomobil olduğunun tespit edilmesiyle, olayın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamına giren bir tüketici işlemi olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde tüketici mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
T.C.
İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araç █████/2025-█████/2025 tarihinde ücret ödemeksizin müvekkilinin işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, alacaklarının tahsili için .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlattıklarını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, ücretli otoyoldan ihlalli geçiş yapılarak ödenmeyen geçiş bedelinin tahsili amacıyla başlatılmış icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davacının işletmekte olduğu otoyoldan davalıya ait ... plakalı aracın █████/2025-█████/2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin yapmış olduğu geçişlerin ihlalli olması sebebiyle davalı aleyhine 5.350,00 TL asıl alacak, 580,96 TL işlemiş faiz ve 116,19 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 6.047,15 TL'nin tahsili istemiyle davalı aleyhine başlatılmış olan .... İcra Dairesi 2025/... Esas Sayılı icra takibinin davalının itirazı üzerine durmuş olduğunu beyanla davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür. 6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.b) Yargı yolunun caiz olması.c) Mahkemenin görevli olması. ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.e) Dava takip yetkisine sahip olunması.f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsamaktadır. Anılan kanunun 3. maddesinin (k) bendindeki tanıma göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (1) bendindeki tanıma göre de tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 73. maddesinin (1) bendi gereğince de bu Kanun uygulaması ile ilgili çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılması gerekir. Eldeki davada yapılan incelemede ihlalli geçiş yapmış olduğu iddia edilen ... plakalı aracın davalı adına kayıtlı olduğu, aracın ... marka 2002 model Otomobil olduğu, davalının tacir olup olmadığına yönelik olarak yapılan incelemede davalının tacir kaydının bulunmadığı da anlaşılmakla mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin █████████ Esas, ████████ Karar Sayılı, █████/2024 Tarihli "... Somut olayda; davacı, geçiş ücretinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine icra takibine girişildiğini, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, davalının icra takibine vaki itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan araştırma sonucunda toplanan belgelere göre davalının tacir olmadığı, gerçek kişi tacir kaydının olmadığı, avukatlık mesleğini ifa ettiği, davalı tarafından sunulan araç sicil kaydına göre aracın hususi ve otomobil olduğu, dinlenen tanık beyanları ve diğer beyanlara göre tatil amaçlı yolculuk sırasında ihlalli geçiş yapıldığı iddiasının bulunduğu, sözleşmeye konu aracın hususi araç niteliğinde bulunduğu dikkate alınarak, uyuşmazlığın 6502 sayılı yasa hükümleri uyarınca İstanbul 10. Tüketici Mahkemesinde sonuçlandırılması gerekir. " şeklindeki ilamı ve benzer mahiyette olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı, 29.5.2023 Tarihli "Somut olayda; Dava, otoyol geçiş ücretinden kaynaklı davalıya ait aracın ihlalli geçişine ilişkin geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Türkiye Noterler Birliği Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğü'nün yazı ekinde davalıya ait aracın cinsinin otomobil ve kullanım amacının hususi olarak yazılıdır. Davalı tacir olmadığı gibi araçta ticari araç olmadığından, uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklindeki ilamı bir bütün olarak incelendiğinde eldeki davada uyuşmazlığı çözme görevinin Tüketici Mahkemelerine ait olduğu kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Davaya bakmaya İstanbul Tüketici Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 3-HMK. Madde 20 uyarınca işbu kararın verildiği anda kesin olması sebebiyle gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine, 4-Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞINA karar verileceğinin ihtarına (ihtar edildi)5-HMK'nın 20.maddesi gereğince yasal süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına,6-İşbu tensip zaptının davacı vekiline tebliğine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda tarafların yokluğunda, HMK madde 341 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır * İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.