İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağına ilişkin itirazın iptali davasının istinaf incelemesi ve icra inkar tazminatı talebi.
Özet: Bir akaryakıt dağıtım şirketinin bayilik sözleşmesinden doğan cari hesap alacağının tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talepli davada, ilk derece mahkemesi davayı kabul ederek takibin devamına ve davalıdan icra inkar tazminatı tahsiline hükmetmiş; davalı şirket ise, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, kendi kayıtlarının incelenmediğini ve mahkemenin tek bir rapora dayanmasının hukuka aykırı olduğunu iddia ederek bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ13. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ EsasKARAR NO : █████████ KararT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İstanbul 3. Asliye Ticaret MahkemesiNUMARASI : ███████ Esas - ████████ KararTARİHİ: █████/2023DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ: █████/2026İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "... A.Ş. (bundan sonra "Müvekkil Şirket" olarak anılacaktır.) 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun tanzim ettiği Dağıtıcı lisansı kapsamında akaryakıt sektöründe faaliyet göstermekte olup bu faaliyet çerçevesinde bizzat belirlediği noktalarda, kendi marka ve logosu altında, ... standartlarında kurulacak/kurulu akaryakıt istasyonlarında akaryakıt, ... ve madeni yağ satış faaliyetini gerçekleştirmektedir. Taraflar arasında akdedilen 27.12.2015 tarihli bayilik sözleşmesi gereği; Davalı Şirket'in Fırat Mahallesi ... Caddesi No:...... Söke/... adresinde bulunan ve tapuda ... ili Söke İlçesi, Salıköy Bucağı, ... Ada, Pafta 13 Parselde kain taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonununda "..." markası altında bayilik yürütülebilmesi için 5 yıl süre ile bayilik ilişkisi kurulması kararlaştırılmıştır. Taraflar arasında imza edilen Sözleşme gereği, Davalı Şirket'in Müvekkil Şirket'e cari hesaptan kaynaklanan 21.129,53.-TL borcu bulunmaktadır. Cari hesap ekstresine göre Davalı Şirket'in borcu 21.129,53.-TL'dir. Ödenmeyen işbu tutar nedeniyle Müvekkil Şirket tarafından İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatılmışsa da ilamsız takibe ilişkin ödeme emrine Davalı/ borçlu şirket tarafından itiraz edilerek icra takibi haksız ve kötüniyetli olarak durdurulmuştur. Davalı Şirket'in haksız itirazı nedeniyle tarafımızca işbu dava ikame edilmeden önce, dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk yoluna başvuru yapılmıştır. Davalı Şirket ile arabuluculuk süreci, 07.01.2022 tarihinde “anlaşmama” ile son bulmuştur. Davalı Şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen itiraz nedeniyle işbu davanın ikame edilmesi zorunluluğu hasıl olmuştur.Tüm bu nedenler doğrultusunda cari hesap ekstresindeki borç bakiyesinin Davalı Şirket tarafından ödenmemesi üzerine başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itiraz haksız olup Davalı tarafın haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline ve Davalı taraf aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini..." talep ve dava edilmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi █████/2023 tarih ve ███████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında;".....Davacının takip tarihi itibarıyla takip bedeli kadar alacaklı olduğuna ilişkin iddiasını alacağa dayanak olarak gösterdiği fatura ve ticari defter kayıtları ile ortaya koyduğu, bilirkişi raporlarının davacının iddiasını destekler mahiyette olduğu, faiz talebinin alacağın türü ve dosya kapsamına uygun düştüğü, takip talebine konu edilen alacağın miktar itibarıyla hesaplanabilir olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davaya konu edilen icra takibine yapılan itirazın haksız olduğu, icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair koşullarının somut dosya bağlamında mevcut bulunduğu değerlendirilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile, ''1-Davanın Kabulüne,2-İstanbul İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına,3-Alacağın %20'si olan 4.255,90 TL İcra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın müvekkil şirket yönünden kabulüne dair yerel mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddin karar verilmesi gerektiğini, işbu davada sunulan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı düzenlendiğini, müvekkili şirketin kayıt ve defterlerin incelenmeden düzenlenen bilirkişi raporunun geçersiz olduğunu, ayrıca mahkemenin tek bir bilirkişi raporu üzerinden hüküm kurmasının hatalı olduğunu, yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa re'sen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine davalı borçlunun itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, davanın kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Mahkemece █████/2022 Tarihli duruşmanın ara kararı gereğince tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle mali müşavir ve sektör uzmanı bilirkişilerden oluşan heyetten rapor alınmasına, davalı vekiline iş bu duruşma zaptının tebliği ile belirlenen gün ve saatte defter sunulmadığı takdirde, ticari defter ve kayıtları deliline dayanmaktan vazgeçmiş, karşı tarafın defter ve kayıtlarını kabul etmiş sayılacaklarının ihtarına ilişkin davetiye çıkartılmasına karar verilmiş, davalı tarafça ticari defter ve kayıtları ibraz edilmediğinden davacı tarafın ticari defter ve kayıtları inceletilmek suretiyle düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda istinafa konu karar verilmiş ise de, davalı tarafın adresinin ....Söke/... olduğu, davalının adresi itibariyle mahkemece davalının ticari defterleri inceletilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor alınması için talımat yazılması gerektiği halde davetiye çıkartılması yerinde görülmemiştir.Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başından itibaren cari hesabı oluşturan tüm faturaların ve faturalara konu malların davalıya teslim edildiğine dair irsaliyelerin davacı tarafından dosyaya ibrazının sağlandıktan sonra, talimat mahkemesince cari hesabın başlangıcından itibaren davalının ticari defter ve kayıtları mali müşavir bilirkişiye inceletilip takip tarihi itibariyle davalının davacıya borcu olup olmadığı, miktarı yönünden denetime elverişli rapor tanzimi için davalının adresinin bulunduğu yer ilgili ticaret mahkemesine talimat yazılıp talimat mahkemesince alınan rapor sonrasında taraf defterleri arasında farklılık tespit edildiği taktirde yerel mahkemece önceki bilirkişi heyetinden taraf ticari defter ve kayıtlarıda karşılaştırılmak suretiyle denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yukarıdaki şekilde karar verilmesi yerinde olmayıp davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.Sonuç itibariyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi gereğince kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ███████ Esas - ████████ Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,3-İstinaf talep eden davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,5-Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği İİK'nın 36/5 maddesi uyarınca icranın geri bırakılması için yatırılan teminatın talep halinde teminatı yatıran ilgili tarafa iadesine,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.