İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin, kooperatif hesabından izinsiz 173.040 TL transferi nedeniyle bankanın ağırlaştırılmış özen yükümlülüğünü ihlali iddiasıyla açılan istinaf kararı.
Özet: Bir kooperatif, yöneticisinin rızası dışında ve bankadan onay SMSi gelmediği iddia edilen bir internet bankacılığı işlemiyle hesabından 173.040,00 TLnin üçüncü bir kişiye transfer edilmesi nedeniyle bankaya karşı tazminat davası açmış; davacı kooperatif, bankanın ağırlaştırılmış özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve yetersiz güvenlik önlemleri nedeniyle zarara uğradığını savunurken, davalı banka ise işlemin müşteri numarası, şifre ve tek kullanımlık SMS kodları gibi müşterinin sorumluluğundaki bilgilerle yapıldığını ve kendi kusurlarının bulunmadığını iddia etmektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ13. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ EsasKARAR NO : █████████ KararT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret MahkemesiNUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararTARİHİ: █████/2023DAVA: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Tazminat)KARAR TARİHİ: █████/2026İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekili bulundukları ... Kooperatifine ait aidatların yatırıldığı banka hesabının, davalı Türkiye ... Anonim Şirketi nezdinde olup, kooperatif üyesi ... tarafından yönetildiğini, hesaba ilişkin şifrenin yalnızca ...'ın bilgisi dahilinde olmakla birlikte, kooperatifteki diğer hiçbir üyenin bu hesaba erişiminin bulunmadığını, olay günü 02.01.2023 tarihinde akşam saatlerinde, cep telefonundan hesaba giren ...'ın 173.000,00 TL ve 40,00 TL banka masrafı olmak üzere toplam 173.040,00 TL' nin kendi hesabından tanımadığı bir başka hesaba transfer edildiğini gördüğünü, sonradan edindikleri bilgiye göre paranın transfer edildiği hesabın ... Bankası Kayseri ili Melikgazi ilçesi Kiçikapı şubesinde olup, ... isimli bir şahsa ait olduğunu, para transferinin hesap yöneticisinin rızası dışında gerçekleştirildiğini, eş zamanlı olarak Of Cumhuriyet Başsavcılığında 2023/3 sayılı soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, karşı hesap sahipleri ile müvekkili kooperatifin üyeleri ve ... arasında hiçbir tanışıklık bulunmadığını, para transferi sırasında müvekkilinin onayını almaya muktedir hiçbir ileti/SMS/mail banka tarafından gönderilmemiş olup, işlemin rutin bir hesap kontrolü sırasında öğrenildiğini, para transferinin gece 04.35'te gerçekleştiğini, bankaların, özel yasa ile kurulan ve kendilerine alanlarında çeşitli imtiyazlar tanınan, topladıkları mevduatı ve katılım fonlarını sahteciliklere karşı özenle korumak zorunda olan ve hem mudileri hem de üçüncü kişileri koruyucu tedbirler almak ile yükümlü olduklarını, bankaların sahip oldukları bu vasıfları sebebiyle bankacılık işlemlerinin güvenilen tarafı konumunda olduklarını, bu durumun, bankaların bir güven kurumu olarak kabul edilmesini ve bankaların sorumluluğunun özel güven ilişkisi sebebiyle ağırlaştırılmasını gerektirdiğini, o hâlde; bankaların, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup, buna karşılık hafif kusurlarından dahi sorumlu olduklarını, bankaların B.K. 99/2 'ye göre tüm işlemlerinde en hafif kusurlarından dahi sorumlu bulunduklarını, mezkur olayda müvekkilinin, para transferinin yapılmasına yönelik iradesini teyit edecek hiçbir SMS ile karşılaşmadığını, dolandırıcılar tarafından kullanılan casus yazılımların varlığından haberdar olan bankanın, internet bankacılığını kullanan müşterinin gerçek müşterisi olup olmadığını anlamak için ek güvenlik önlemi olarak kullandığı akıllı SMS gönderme sisteminin eksiklerini araştırması ve buna göre uyguladığı yöntemleri tekrar tekrar gözden geçirmesi, en küçük risklerde bile daha güvenli seçenekleri uygulamaya koyması objektif yükümlülüğünün bîr gereği olduğunu, fakat davalının objektif özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, tasfiye halindeki müvekkili kooperatifin zarara uğramasına doğrudan sebep olduğunu belirterek fazlaya ilişkin tüm hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik kısmi olarak 1.000,00 TL alacağın 02.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müşteri numarası, parola ile birlikte cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık SMS şifrelerini girmesi neticesinde davaya konu ileri tarihli eft işlemini gerçekleştirdiğini, davacının hesabından yapılan ve dava konusu edilen işlemlerin, müşteri numarası/kart numarası/cep telefonunuza gönderilen tek kullanımlık SMS şifre bilgilerinin doğru olarak girilmesi veya kayıtlı cihazınızdan mobil onay verilmesi sonucunda İnternet Şube aracılığı ile yapıldığının tespit edildiğini, Bankacılık Hizmet Sözleşmesinin Elektronik Bankacılık Hizmetleri başlıklı maddesinde; Elektronik Bankacılık kanalları ile yapılacak işlemlerde kullanılan parola, şifre ve tek kullanımlık şifre bilgilerinin müşteri tarafından korumakla yükümlü olduğu belirtildiğini, bu kapsamda, itiraza konu işlemlerin müşteri sorumluluğunda bulunan bu bilgilerle İnternet / Mobil Şubeye giriş yapılarak gerçekleştirilmiş olması nedeniyle bankanın sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafın internet bankacılığı kullanarak ... no.lu vadesiz hesap üzerinden 173.000,00 TL Türkiye ... Bankası bünyesinde bulunan...'a ait ... hesaba ileri tarihli EFT edildiğini, o banka üzerinden de ...ANONİM ŞİRKETİ hesabına gönderildiğini, davacının transfer işleminden haberdar olmadığı yönündeki iddiasının asılsız olduğunu, davacının cep telefonuna gerçekleşen her bir işlem için SMS gönderilerek bilgi verildiğini ve kendisinin şifrelerin girişini yapmasının ardından işlemlerin gerçekleştirildiğini, davacının transfer işlemine ilişkin herhangi bir bilgisi olmadığı yönündeki beyanlarının muğlâk ve dayanaksız olduğunu, davacının cep telefonuna gerek internet şubesine giriş yapabilmesi gerekse de 173.000,00 TL ileri tarihli EFT işleminin gerçekleşmesi için müvekkili banka tarafından SMS'ler gönderildiğini, davacı tarafından ise bu SMS'ler ile bildirilen şifrelerin girişlerinin yapılmasının ardından söz konusu EFT işleminin gerçekleştiğini, bu anlamda müvekkiline yüklenebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, kendisine kredi kartı, banka kartı, dialog / çağrı merkezi hizmeti, internet bankacılık hizmeti tahsis edilen müşterinin yapacağı transfer işlemlerinde güvenlik duvarı birtakım özel bilgilerden oluşmakta olup, somut olayda da davacının kendisine ait özel bilgilerle para transferi işlemini gerçekleştirdiği veya bu bilgileri dava dışı şahıslarla paylaşarak kusurlu davrandığını belirterek davanın husumet yönünden reddine, hukuki temelden yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi █████/2023 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında;"....Davalı kooperatif yetkilisinin kooperatif aidat hesabından █████/2023 günü kendisine ait telefonu şarj takıp uyuduğunu, sabah kalkıp telefonunun çalışmadığını fark ettiğini, daha sonra Of ilçesinde bulunan Türk Telekom götürerek telefonunu resetlediğini, görevlinin telefona virüs girdiğini ve telefonun çöktüğünü belirtiğini, akşam saatlerinde davalı banka nezdinde bulunan kooperatif üye aidatlarının bulunduğunu hesabından 173.040,00 TL üçüncü şahıslara para gönderildiği, davalı bankanın gönderimde kusurlu olması nedeniyle maddi zararın giderilmesini talep etmiştir. Davalı banka ile davacı arasında imzalanın sözleşmeler gereğince hesap sahibinin kart bilgileri ile şifresini muhafaza etmekle yükümlü olduğu, banka cevabi yazısında eft işleminin davacıya ait cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık SMS şiflerini girmesi neticesinde davaya konu havale işlemlerinin gerçekleştiği, gönderilen mesajlarda bankanın şifreyi gönderdiği, ayrıca gönderilen mesajda şifrenin kimse ile paylaşılmaması uyarısında bulunduğu, işlemlerin mobil bankacılık üzerinden davalı banka tarafından gönderilen mesajın girilmek suretiyle gerçekleştiği, davacının savunmasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği, davacının gerek mobil bankacılığının yüklü olduğu telefonu ile gerekse bankaca gönderilen şifrenin başkası ile paylaşmasında gerekli dikkat ve özeni göstermek zorunda olduğu dikkate alınarak davalı bankaya izafe edilebilecek bir kusur bulunmadığı, ancak üçüncü kişilerin tespit edilmesi halinde bunlara yönelik davacının hakları saklıdır. Bu nedenle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile, ''1-DAVANIN REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkile ait aidatların yatırıldığı banka hesabının davalı ... A.Ş. nezdinde olduğunu, kooperatif üyesi ... tarafından yönetildiğini, hesaba ilişkin şifrenin yalnızca ...'ın bilgisi dahilinde olduğunu, kooperatifteki diğer hiçbir üyenin bu hesaba erişimi bulunmadığını, olay günü 02.01.2023 tarihinde akşam saatlerinde cep telefonundan hesaba giren ...'ın 173.000,00 TL ve 40,00 TL banka masrafı olmak üzere toplam 173.040,00 TL'nin kendi hesabından tanımadığı bir başka hesaba transfer edildiğini gördüğünü, sonradan edinilen bilgiye göre paranın transfer edildiği hesabın ... Bankası Kayseri ili Melikgazi ilçesi Kiçikapı şubesinde olduğunu ve ... isimli bir şahsa ait olduğunu, para transferinin hesap yöneticisinin razısı dışında gerçekleştiriliğini, eş zamanlı olarak Of Cumhuriyet Başsavcılığında 2023/3 sayılı soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, karşı hesap sahipleri ile müvekkil kooperatifin üyeleri ve ... arasında hiçbir tanışıklık bulunmadığını, para transferi sırasında müvekkilin onayını almaya muktedir hiçbir ileti / SMS / mailin banka tarafından gönderilmediğini, işlemin rutin bir hesap kontrolü sırasında öğrenildiğini, davalının objektif özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, tasfiye halindeki müvekkil kooperatifin zarara uğramasına doğrudan sebep olduğunu ve davalı bankanın bu zararı tazminle yükümlü olduğunu, Üçüncü kişilerin şifreyi öğrenmesinde müvekkil kooperatifin hiçbir dahli olmadığından kooperatif yetkilisinin müterafik kusurundan da bahsedilemeyeceğini, müvekkil kooperatifin kusuru olmadığının alanında uzman bilişim bilirkişisi veya heyeti tarafından gerçekleştirilecek olan inceleme neticesinde ortaya çıkacağını, yerel mahkemenin uzmanlık gerektiren bir alanda bilirkişi incelemesi yapılmaksızın ilk celsede hüküm kurduğunu, bankanın kusurlu olduğu ihtimalini göz ardı ederek verilen yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, Davalı banka tarafından müvekkil kooperatif yetkilisine yedi defa mesaj gönderildiğini, ayrıca şirket yetkilisinin ... Bankası'nda bulunan hesabına da kötü niyetli şahısların el koymaya çalıştığını, ancak ... Bankası tarafından altın hesabına bloke koyularak dolandırıcılık işleminin önüne geçildiğini, oysa davalı bankanın yalnızca SMS gönderdiğini beyan ettiğini, bu SMS'leri neden yedi defa gönderdiğinin dosya kapsamında açıklanmadığını, yerel mahkemenin bilirkişi incelemesi yaptırdığı takdirde müvekkil kooperatiften kaynaklı değil davalı bankadan kaynaklı bir kusur olma ihtimalini göz önünde bulundurmadan hüküm kurmasının eksik incelemeye dayalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa re'sen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, davacının davalı banka nezdindeki hesabında bulunan paranın, hesap sahibinin bilgisi ve rızası dışında üçüncü kişiler tarafından çekilmesi sonucu uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı banka nezdine vekili bulunduğu ... Kooperatifine ait aidatların yatırıldığı banka hesabının kooperatif üyesi ... tarafından yönetildiğini, hesaba ilişkin şifre yalnızca ...' ın bilgisi dahilinde olmakla birlikte, kooperatifteki diğer hiçbir üyenin bu hesaba erişiminin bulunmadığını, 02.01.2023 tarihinde akşam saatlerinde, cep telefonundan hesaba giren ...'ın, 173.000,00 TL ve 40,00 TL banka masrafı olmak üzere toplam 173.040,00 TL' nin kendi hesabından tanımadığı bir başka hesaba transfer edildiğini gördüğünü, paranın transfer edildiği hesap, ... Bankası Kayseri ili Melikgazi ilçesi Kiçikapı şubesinde olup, ... isimli bir şahsa ait olduğunu, para transferinin, hesap yöneticisinin rızası dışında gerçekleştirildiğini, eş zamanlı olarak Of Cumhuriyet Başsavcılığında 2023/3 sayılı soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu beyan etmiştir.Mahkemece, dava dilekçesinde belirtilen soruşturma dosyasının uyap kayıtları tensip ara kararı gereğince getirtilmiş ise de, davalı bankadan log kayıtları, çağrı merkezi ile yapılan görüşmelere ilişkin kayıtlar, dava konusu eylemle ilgili davalı banka müfettişleri tarafından düzenlenmiş rapor var ise bu rapor celbedilmediği gibi, taraf delilleri toplanmadan ve uyuşmazlık konusu hakkında eylemin ne şekilde gerçekleştiği ve söz konusu eylemle ilgili tarafların kusur durumu ile ilgili bilirkişi incelemesi yaptırılmadan ön inceleme duruşması sonrasında eksik inceleme sonucu karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Bu durumda mahkemece yapılacak iş , davalı bankadan dava konusu olaya ilişkin tüm çağrı merkezi ile yapılan görüşmelere ilişkin kayıtlar, davacıya ait hesabın açılmasına ilişkin bankacılık sözleşmesi, hesap hareketleri, sms ve log kayıtları ile dava konusu eylemle ilgili davalı banka müfettişleri tarafından düzenlenmiş rapor var ise bu da rapor getirterek ve savcılık soruşturma dosyasının akıbetinin sorulup soruşturma dosyasının celp edilmesi ile bu dosyada alınmış bir bilirkişi raporu var ise bu rapor ile taraflar arasında imzalanan bankacılık sözleşmesi de inceletilerek ve gerektiğinde davalı banka kayıtları üzerinde de yerinde inceleme yetkisi verilerek davacının davalı bankada bulunan hesabına ne şekilde ve hangi IP adresinden girildiği, işlemlerin hangi adresten yapıldığı, davacı kooperatif yetkilisi ...' ait şifrelerin üçüncü kişiler tarafından ele geçirilip geçirilmediği, bu hususta davalı bankanın bir kusurunun olup olmadığı, davalı banka tarafından her bir bankacılık işlemi ile ilgili davacının kayıtlı telefon numarasına tek kullanımlık sms şifresinin veya işlem sonrası bilgi mesajının gönderilip gönderilmediği, gönderilmemiş ise ne sebeple gönderilmediği, buna göre davalı banka tarafından alınacak bir önlem olup olmadığı ve tarafların olaydaki kusur durumu yönünden bankacı ve bilgisayar mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetten ayrıntılı, denetime elverişli rapor alınması, alınacak rapor ile tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.Sonuç itibariyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan sebepler doğrultusunda kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,3-İstinaf talep eden davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,6-Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği İİK'nın 36/5 maddesi uyarınca icranın geri bırakılması için yatırılan teminat var ise talep halinde teminatı yatıran ilgili tarafa iadesine,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.