istanbul bölge adliye mahkemesi 13. hukuk dairesinin rekabet hukuku uyarınca sona eren akaryakıt bayilik ilişkisinden kaynaklı sebepsiz zenginleşme alacağı ve intifa hakkı ile teminat mektubu ihtiyati tedbir taleplerine ilişkin kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin rekabet hukuku uyarınca sona eren akaryakıt bayilik ilişkisinden kaynaklı sebepsiz zenginleşme alacağı ve intifa hakkı ile teminat mektubu ihtiyati tedbir taleplerine ilişkin kararı.

Özet: Akaryakıt dağıtım sektörünün lider şirketi olan davacı, Rekabet Kurumu kararları doğrultusunda dikey anlaşmanın erken sona ermesi nedeniyle davalı akaryakıt bayisinden gerçekleşmeyen anlaşma süresine ilişkin olarak peşinen sağlanan kazanımların ve semerelerinin sebepsiz zenginleşme ilkesi gereği faizleriyle birlikte iadesini talep ederken, birleşen davada ise mülkiyeti davacıya ait taşınmaz üzerindeki davalı adına tesis edilmiş intifa hakkının rekabet hukuku gereği kendiliğinden terkin olması nedeniyle taraflar arasındaki ticari ilişkinin kanunen sona erdiğini ve bu sebeple davalının davacıdan alacağı kalmadığını belirterek, teminat mektubunun paraya çevrilmesinin, boş çekin kötü niyetli kullanılmasının önlenmesi ile bir gayrimenkul üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesinin yargılama sonuna kadar yasaklanması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiş; davalı ise müvekkiline yöneltilmiş bir talebin bulunmadığını, haksız yere hasım gösterildiğini ve davacı kurum tarafından mağdur edildiğini iddia ederek davanın reddini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████ Esas

KARAR NO : █████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI : ███████ Esas - ████████ Karar

TARİH: █████/2011

DAVA: Alacak

BİRLEŞEN İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ███████ ESAS SAYILI DOSYASI

DAVA: Alacak

DAVA TARİHİ: █████/2011

BİRLEŞEN İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ████████ ESAS SAYILI DOSYASI

DAVA: Alacak

DAVA TARİHİ: █████/2011

KARAR TARİHİ: █████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin akaryakıt dağıtım sektörünün lider şirketi olduğunu, yurt çapına yaklaşık 3.000 istasyonluk bayilik ağı ile hizmet sunduğunu, müvekkili şirketin bayilerine yaptığı ödeme ve yatırımların tutarının taraflar arasında kurulan ticari ilişkinin süresi ile doğru orantılı olduğunu, bir başka deyişle müvekkili şirketin bayisine yapacağı ödemenin tutarını veya vereceği ariyetin miktarını ya da yapacağı yatırımın değerini hesaplarken bayi tarafından işletilen akaryakıt istasyonunun ne kadar süre ile ... bayi olarak faaliyet göstereceğini dikkate aldığı ve bu süre boyunca o istasyonda yapılacak satışlardan elde edeceği muhtemel kazanç ile orantılı bir rakam tespit ettiğini, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre sebepsiz zenginleşmenin hangi yolla gerçekleşmiş olursa olsun sebepsiz zenginleşenin aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altında olduğunu, iktisap ettiği şeyin getirdiği semereler ve sağladığı diğer yararlar da zenginleşmenin kapsamına dahil olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında rekabet hukuku anlamındaki dikey anlaşma, Rekabet Kurumunun tebliğ ve kararları doğrultusunda öngörülen zamandan önce █████/2010 tarihi itibariyle 2002/2 sayılı tebliğ ile öngörülen grup muafiyetinin dışında kalarak sonlandığını, bu nedenle davanın gerçekleşmeyen anlaşma sürelerine ilişkin olmak üzere peşinen sağladıkları kazanımları ve bu kazanımların semerelerini faizleriyle birlikte müvekkili şirkete iade etme yükümlülükleri olduğunu belirterek davanın kabulüne, yargılama giderlerinin davalı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin haksız ve yanlış yere hasım olarak gösterildiğini, müvekkili yönünden husumet olmadığını, öncelikle bu hususta itirazda bulunduklarını, dava dilekçesinde müvekkiline yöneltilmiş bir talebin de bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu iddiaların hiçbir şekilde tarafı bulunmamasına rağmen davacı kurumca bir kısım maddi kaynakları üzerinde haksız alıkoymalara maruz kaldığını, büyük zararlara uğratıldığını, davacının müvekkilinden ayni veya nakdi alacağının bulunmadığını, davacı tarafın müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, davacının kendi kusuruna dayanarak hak iddia ettiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde: mülkiyeti müvekkiline ait olan, müvekkilinin bilfiil ve filhal ... ... AŞ'nin akaryakıt istasyonu bayisi olarak faaliyet gösterdiği Mahmutbey mah. ... Cd. No:... Bağcılar/İstanbul adresindeki taşınmaz üzerinde daha önceden dava dışı ... ... ... Tic. Ltd. Şti ünvanlı bir başka firma ile imzaladığı 2004 tarihli sözleşmeye dayanak akaryakıt bayiliği ve taşınmazın tapu kaydı üzerinde de davalı lehine tesis ve tescil edilmiş bulunan intifa hakkı bulunduğunu ve Rekabet Kurulunun █████/2009 tarihli kararı gereği yasal zorunluluk nedeniyle davalının mülkiyeti müvekkiline ait bulunan bahse konu taşınmaz üzerindeki 2004 yılında tesis ve tecil edilmiş bulunun intifa hakkının kendiliğinden terkin edildiğini, bu durumda taraflar arasındaki ticari ilişkinin kanun gerği (ipso jure) sona ermesi ve bu kasamda ticari ilişki nedeniyle müvekili şirketin davalıya hiç bir borcu ve yükümlülüğü kalmamış olması sebibiyle ve taşınmaz üzerindeki haklarında yasal olarak sona erdiğini bu nedenle müvekkilinin davalının bayiliği altında ticari ilişkinin teminatını oluşturmak üzere ... AŞ Çarşı/Bağcılar Şubesine ait ... nolu 250.000.TL bedelli bir adet kesin teminat mektubu ile yine aynı bankaya ait ... seri nolu bir adet boş çeki davalının müvekkilinden ayni veya nakdi alacağı kalmadığı sebeple yargılama sonuna kadar teminat mektubunun paraya çevrilmesinin yasaklanması açısından ihtayati tedbir karar verilmesine ve çekin kötü niyetli olarak kullanılmaması, devir ve temlik edilmemesi açısından ihtiyati tedbir kararı verilmesini, İstanbul Bağcılar ... Köyü ... pafta ... ada ve 13 parsel sayılı gayrimenkuldeki ipoteğin paraya çevrilmesinin yargılama sonuna kadar tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ esas sayılı dosyasında davalı vekili dava dilekçesinde: Rekabet Kurulu kararları gereğince dikey ilişkinin sona erme tarihi olarak █████/2010 tarihine kadar davacının bayii olarak faaliyet gösterdiğini bu tarihte dikey ilişkinin sonlandırılmak zorunda kalınması nedeniyle doğan sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacaklarıın tahsili amacıyla davacı ve önceki malikler aleyline İstanbul 12. ATM'nin ███████ Esas sayılı dosyasından dava açıldığını ve davanın derdest olduğunu, talep edilen teminat mektubunun davanın açıldığı tarihde süresinin sonar ermiş olduğunu, dolayısıyla bu tarihte teminat mektubunun süresi dolmuş bulunduğundan risk oluşturmadığını, açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde: müvekkili şirketin dikey ilişkisinin başlangıçta öngörülen süre kadar devam edeceğini nazar alarak dava tarafından işletilen akaryakıt istasyonuna yapmış olduğu sabit yatırım bedelinin, geçersiz ve müvekkili şirket tarafından kullanılmayacak sözleşmesi süresine karşılık gelen kısmının █████/2010 tarihi itibariyle güncelleştirilmiş değerinin 432.533,17 TL olduğunu, bu meblağın 413.186,63 TL'lik kısmının davalılar ... ... Ltd. Şti., ... (sorumluluğu 1.250.000,00 USD ile sınırlı olmak üzere) ve ...'ten (sorumluluğu 700.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen █████/2010 tarihinden itibaren avans faizi ve faizin KDV'si ile birlikte 19.346,54 TL'lik kısmının ise davalı ... ... Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup, dosyanın irtibatlı olduğu İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

Birleşen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasında davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi █████/2011 tarih ve ███████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında; " mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre; davacı ile davalı yanlar arasında akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesinden kaynaklanan mevcut hukuksal ve ekonomik ilişkinin Rekabet Kurulu'nun tebliğ ve kararları nedeniyle öngörülenden daha erken tarihte sonlanması gerektiği ile ortaya çıkan alacakların asıl ve birleşen İstanbul 18 ATM dosyasında davalılardan tahsil edilmesi talebinden ibaret olduğu, diğer birleşen 1 ATM dosyasında da asıl dosya davalılarından ... firmasının, akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak intifa hakkının Rekabit kurulu kararları uyarınca kendiliğinden terkin edildiği iddiasına göre, taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılması, bayilik için verilmiş olan çek ve teminat mektuplarının iadesine ilişkin olduğu görülmüştür.

Bilindiği üzere konu ile ilgili tebliğde 2003 yılında yapılan bir düzeltmeyle geçiş sürecinin sonu olan 18.09.2005 tarihi esas alınacak olup, sözleşme bu tarihten önce yapılmış ve rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi beş yıldan fazlaysa; ancak 18.9.2005 tarihi itibariyle geriye kalan süre beş yıldan fazla değilse bu sürenin sonuna kadar rekabet etmeme yükümlülüğü aynen uygulanacaktır. Ancak rekabet etmeme

yükümlülüğünün geriye kalan süresi beş yıldan fazlaysa, beş yıla kadar, yani 18.09.2010 tarihine kadar bu yükümlülük geçerli olarak varlığını sürdürecek, bu tarih itibariyle ise ortadan kalkacaktır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre ... ... imzalamış olduğu 17.02.2005 tarihli taahhütnamede ... ...’ün ... karşı doğmuş doğacak tüm borçlarını, taahhütlerini ve anlaşmalarını kayıtsız şartsız üstlendiğini beyan etmiş, ... ve ... 17.02.2005 tarihli taahhütnameyle ... ...’ün ...’ya karşı doğmuş doğabilecek borçlarına müteselsil kefil olduğuna dair taahhütnameyi ve ‘24.09.2004 tarihli sözleşme ükümleridoğrultusunda tesis edilecek ipotek, verilecek kredi, mübayası yapılacak ... ..., malzeme teçhizat bedelleri,

satış taahhüdünden doğabilecek cezai şart ile bayilik sözleşmesi kapsamında her muamellan ...

lehine doğmuş ve doğabilecek alacaktan kaynaklanan şirket borcundan dolayı 700.000TL 3. Şahıs

sıfatı ile ...’ya karşı birlikte müteselsil kefil müşterek borçlu olmayı kabul ettiğimizi…. ‘ içerikli İmza

tarihi bulunmayan ‘Taahhütname ve Kefaletname’ başlıklı belgeyi ... ... ile birlikte imzalamış olduğu ileri sürülmüş ise de, yapılan grafoloji incelemesinde bu belgelerdeki imzaların davalı ...'e ait olmadığı belirlenmiştir. ... ... ile 24.09.2004 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalanmış, ... ... ile ... arasında 16.07.2008 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalanmış ve ...

... 14.10.2008 tarihinde EPDK lisansı alarak ... bayisi olarak faaliyet göstermeye başlamıştır.

Rekabet Kurum Kararları çerçevesinde 18.09.2010 itibariyle intifa hakkı sona eren ... ...,

20.09.2010 itibariyle farklı bir dağıtım şirketinin bayisi olarak lisans almıştır.

Asıl dosya yönünden; intifa bedeli, sabit yatırım ve munzam zarar mahiyetinde semereler bu davaya konu edilmiş olduğu görülmüştür. Yapılan bilirkişi incelemesinde de belirlendiği üzere davalı ...' firması taşınmaz üzerinde ...'ya intifa hakkı tanıyan ve intifa bedelini alan malik olmayıp taşınmazı intifa hakkıyla yükümlü olarak devralan maliktir. Dava dilekçesinde de intifa bedelinin ... firmasına değil davalı ... ...'e 10.06.2004 farihinde ödendiği beyan edilmiştir. Bu bağlamda, intifa hakkının süresinden önce sona ermesi durumunda ...'ya önceki malik olan ... ...'e ödenmiş olan intifa bedelini, yeni malik olan ... firmasından talep etme hakkı sağlamayacağından, ödenen intifa bedeliyle malvarlığı artan taraf ilk malik ... ... olduğundan, bilirkişilerce belirlenen miktara göre dava dilekçesindeki talep miktarı ile bağlı kalınarak 458.756,60 TL intifa bedelinin █████/2004 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve faizin KDV'si ile birlikte davalılar ... ... ... .... Şti ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafın davalı ... ...'ün sorumluluğunun dayanağı olduğunu beyan ettiği belgelerdeki imzaların davalı ...'ün eli ürünü olmadığının belirlenmiş olması karşısında bu davalı yönünden asıl dosyadaki taleplerin tamamı reddedilmiştir.

Asıl davadaki 9.698,90 TL'lik sabit yatırıma ilişkin tüm davalılardan istenilen talebin reddine karar verilmiştir.

Davacının semere konulu alacak istemlerinin "munzam zarar istemi" mahiyetinde olup bunun istenebilmesi için temerrüt durumunun oluşması gerektiği ve alacaklının temerrüt faizi ile karşılanmayan bir zararının olduğunun kanıtlaması gerektiği, bu davada bunların ortaya konulamadığından böyle bir alacağın istenemeyeceği, bilirkişi raporunda hesaplanan ve davacı tarafından rapora beyanlarda semere gibi değerlendirilen işlemiş faizin, mahkememizce zaten asıl talepler ile birlikte değerlendirilip bu kalemler ile birlikte miktar belirtilmeden, "faizi ve KDV si ile birlikte karşı taraftan alınıp davacıya verilmesine" denilerek tahsilinin sağlanmasına dair karar verildiği, bu bağlamda semerelere ilişkin taleplerin reddine karar verilmesi gerektiği kanati ile buna ilişkin talepler kabul görmemiştir.

Birleşen İstanbul 18 ATM'nin ████████ esas sayılı dosyası yönünden; sabit yatırım bedeli bu davaya konu edilmiştir. Mahkememizce en son alınan raporda yapılan değerlendirme ve hesaba göre davalı ... ...'den kalıcı yatırımlarla ilgili kalan süreye isabet eden ve davacı ... firmasının talep ettiği rakamın 19.346,54 TL olduğu, diğer Davalı ... ...'den kalıcı yatırımlarla ilgili kalan süreye isabet eden 260.852,75 TL anapara tutarının talep edilebileceği belirlenmiş olmakla, bu rakamlar üzerinden sabit yatırım ile ilgili talepler hakkında hüküm kurulmuştur.

Davacı tarafın davalı ... ...'ün sorumluluğunun dayanağı olduğunu beyan ettiği belgelerdeki imzaların davalı ...'ün eli ürünü olmadığının belirlenmiş olması karşısında bu davalı yönünden birleşen bu dosyadaki taleplerin tamamı reddedilmiştir.

Birleşen İstanbul 1 ATM'nin ███████ esas sayılı dosyası yönünden: ... ...’in ...’nden 72.144,54 TL cari alacağı olduğu bilirkişi raporlarında mali değerlendirme kısmında belirtilmiş olup , bu miktar üzerinden bu alcak kalemi yönünden hüküm kurulmuştur. ... ...’in ...’ne ise kalıcı teknik yatırımlardan kaynaklı 19.346,54 TL anapara borcu olduğu durumda dahi ... ..., ... firmasından alacaklı durumda olduğundan ... firmasının ... lehine tesis ettiği ipotek, teminat mektubu veya boş çeki elinde tutmasının bir amacı bulunmayacağından ...’nin ipotek fekki, teminat mektubu ve çek için iade işlemlerinin yapılması gerektiği kanaatine varılmış ve davacı tarafından davalıya verilmiş olan ... Bankası AŞ Çarşı/Bağcılar Şubesine ait ... no.lu 250.000,00 TL bedelli bir adet kesin teminat mektubu ile yine aynı bankaya ait ... seri no.lu bir adet boş çekin davalı tarafından davacıya iadesine, İstanbul Bağcılar ... Köyü ... pafta ... ada ve 13 parsel sayılı gayrimenkuldeki daval lehine olan ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiştir."gerekçesi ile,

'' A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;

Davanın kısmen kabul- kısmen reddi ile,

1-Dava dilekçesindeki talep miktarı ile bağlı kalınarak, 458.756,60 TL intifa bedelinin █████/2004 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve faizin KDV'si ile birlikte davalılar ... ... ... .... Şti ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine,

2-9.698,90 TL'lik sabit yatırıma ilişkin talebin reddine,

3-Semerelere ilişkin 835.867,28 TL'lik talebin reddine,

4-Davalı ... ... ..... Ltd. Şti. yönünden davanın tümden reddine,

B-BİRLEŞEN İSTANBUL 18 ATM'NİN ████████ ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;

Davanın kısmen kabul-kısmen reddi ile;

1-Dava dilekçesindeki talep miktarı ile bağlı kalınarak, 19.346,54 TL sabit yatırım bedelinin █████/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve faizin KDV'si ile birlikte davalı ... .... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

2-260.852,75 TL sabit yatırım bedelinin █████/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve KDV'si ile birlikte davalılar ... ... ... .... Şti ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine,

3-Davalılar ... ... ... .... Şti ve ... yönünden 152.333,88 TL'lik talebin reddine,

4-Davalı ... yönünden davanın tümden reddine,

C-BİRLEŞEN İSTANBUL 1 ATM'NİN ███████ ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:

Davanın kabulü ile,

1-Davacı tarafından davalıya verilmiş olan ... Bankası AŞ Çarşı/Bağcılar Şubesine ait ... no.lu 250.000,00 TL bedelli bir adet kesin teminat mektubu ile yine aynı bankaya ait ... seri no.lu bir adet boş çekin davalı tarafından davacıya iadesine,

2-İstanbul Bağcılar ... Köyü ... pafta ... ada ve 13 parsel sayılı gayrimenkuldeki daval lehine olan ipoteğin kaldırılmasına,

3-72.144,54 TL alacağın, █████/2011 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,'' karar verilmiş ve karara karşı asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davacı birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davalı ... Anonim Şirketi vekili, asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davalı, birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davacı ... .... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davacı birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davalı ... Anonim Şirketi vekili, asıl ve birleşen davalara yönelik istinaf dilekçesinde özetle;

Asıl davada; intifa bedeli bakımından davalı ...'e karşı açılan davanın, intifa bedeli ödemesinin bu davalıya yapılmadığından bahisle reddi kararının hukuka aykırı olduğunu, taşınmazı intifa yüklü olarak devralan davalının da önceki malikle birlikte intifa bedelinden sorumlu olduğunu, bu davalı hakkında dava husumetten reddedildiğinden davalı aleyhine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu,

Davacı tarafından davalı ... ...'e 16 yıllık intifa karşılığı ödenen tutarın, 761.418,50 TL artı 137.055,33 TL KDV olmak üzere toplam 898,473,830 TL olmasına rağmen, kıstelyevm hesaplamasına göre 458.756,50 TL + KDV'nin tahsiline karar verilmesi gerekirken, yalnızca ana paranın tahsiline karar verilmesinin haksız olduğunu,

Asıl davada 835.867,28 TL semere alacağı talepleri ile 9.698,90 TL sabit yatırım bedeli taleplerinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını,

Davalı ... yönünden, kefalette yer alan imzanın ona ait olmadığından bahisle davanın reddedilmesinin yerinde olmadığını,

Birleşen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı davasında; birleşen davaya konu sabir yatırım belgelerinin █████/2012 tarihli dilekçe ekinde sunulduğunu, buna göre davacının istasyona toplam 432.533,17-TL sabit yatırım için ödeme yaptığını, bunun 413.186,63-TL'lik kısmınında davalı ... ve kefillerden, 19.346,54-TL'in ise davalı ...'den tahsili gerektiğini, ...’den talep edilen tutarın, ...’in düzenlediği █████/2009 tarihli istasyon iyileştirme ve geliştirme konulu faturasına dayalı olduğunu, birleşen davaya konu sabit yatırımların mahallinde yapılan incelemelerde istasyonda mevcut olduğunun görüldüğü ve ... tarafından kullanıldığının tespit edildiğini, ancak aynı bilirkişi kurulu tarafından bilahare hazırlanan raporlarda ...’in bilahare yapılan keşif sırasında sunduğu faturaların, diğer davalı ... ...’ün sorumluluğundaki sabit yatırım bedeli isteminden düşüldüğünü, bu şekilde ... ... ve kefillerden olan alacağın 152.533,88-TL'lik haksız olarak reddedildiğini,

Davalı ... yönünden, kefalette yer alan imzanın ona ait olmadığından bahisle davanın reddedilmesinin yerinde olmadığını,

Birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı davasında; davacı ... tarafından dava dilekçesinde; taşıt tanıma sistemi kapsamında alacak adı altında 72.144,00 TL'nin tahsiline, mülkiyeti davacıya ait İstanbul, Bağcılar ... Köyü, ... ada, 13 parsel sayılı taşınmaz üzerinde ... lehine mevcut 700.000 TL bedelli ipoteğin kaldırılmasına, ... Bankası AŞ Çarşı Bağcılar Şubesine ait ... numaralı 250.000 TL bedelli bir adet kesin banka teminat mektubunun iptaline ve kendisine iadesine karar, aynı şubeye ait ... Seri numaralı boş (açık) çekin iptaline ve kendisine iadesine karar verilmesini talep ettiğini, dava açılırken harç eksik yatırıldığından, █████/2022 tarihli duruşmada verilen ara kararı uyarınca dava dilekçesini açıklayarak harç ikmali yaptığını, bu dilekçede ipotek fekki için ipotek bedeli kadar harç yatırıldığının, alacak taleplerinin ve boş çekin iadesi taleplerinin devam ettiğini, dava konusu teminat mektubu hakkında mahkemece tedbir kararı verildiğini, yargılama sırasında teminat mektubunun süresi sona erdiğinden hükümsüz kaldığının anlaşıldığını, talep konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini beyan ettiğini, ayrıca teminat mektubu yönünden harç yatırmadığını, bu talep yönünden harçlandırılmış bir dava olmadığını, kaldı ki mektup süresinin birleşen davanın açıldığı tarihten önce dolmuş olduğunu, bu talep hakkında, ya feragat nedeniyle red, ya usulden red, ya da karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesinin ve davalı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

Davacı 72.144,00-TL alacak talep etmiş iken, talep aşılarak 72.144,52-TL'ye hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu,

Davacı ... ...'ün fekkine karar verilmesini dava ettiği ipoteğin, davacı ... ...'ün taşınmazı █████/2008 tarihinde iktisabından önce tesis edildiğini ve aynı zamanda önceki bayi (diğer davalı) ... ...'ün davacı şirkete olan borçlarının da teminatını teşkil ettiğini, asıl ve birleşen davalarda davalı ...'den ve birleşen davada ...'den alacaklı olduğu tespit edilen ... lehine tesis edilmiş ipoteğin, ...'in ...'ne borcu bulunmadığı gerekçesi ile fekkine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

İleri sürerek, açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ███████ Esas sayılı asıl davanın ve birleşen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasına konu davanın kabulüne, birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ███████ Esas sayılı davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davalı, birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davacı ... .... Ltd. Şti. vekili birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı davasına yönelik istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece asıl davada davalıya yönelik tüm talepleri reddedilmişken, birleşen davada sabit yatırım bedeli yönünden davanın kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, birleşen davadaki talebin zamanaşımına uğradığını,

Davacının ilk açtığı ███████ esas sayılı asıl davadaki sabit yatırım bedeli talebi ile birleşen ████████ esas sayılı davadaki sabit yatırım talebinin aynı olması nedeniyle, birleşen davanın derdestlikten reddedilmesi gerektiğini,

Davalının, akaryakıt istasyonunun bulunduğu İstanbul-Bağcılar-... Köyü ... pafta, ... ada ve 13 parselde kayıtlı taşınmazı 2008 yılında ... firmasından satın aldığını; alacak iddiasına taalluk eden olayların hiçbirinde davalının adının geçmediğini, sözleşme tesisi ile bahse konu ödeme ve yatırımların hepsinin diğer davalılara yapıldığını, davacının diğer davalılar ile arasındaki dikey anlaşmanın 18.09.2010 tarihinde sona erdiğini, sebepsiz zenginleşmeye ilişkin taleplerin 818 Sayılı Borçlar Kanunu uyarınca 1 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, birleşen bu davanın ise █████/2011 tarihinde açıldığını,davanın zamanaşımına uğradığını

İleri sürerek, açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle; ilk derece mahkemesinin birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında verdiği kararın kaldırılmasına, davanın davalı yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Asıl dava; davacı ile davalı ... arasındaki bayilik sözleşmesinin Rekabet Kurulu Kararı nedeniyle sona ermesi ve intifa hakkının da terkin edilmek zorunda kalınması nedeniyle, intifa bedeli ve semerelerinin tüm davalılardan tahsili, ayrıca istasyona 2004 yılında yapılmış elektrik tesisat bedeli ile ... tankı bedeli olan 9.698,60-TL'nin tüm davalılardan tahsili istemlerine; birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyası, asıl davaya konu istasyona yapılan davalı şirketlerin kendi bayilikleri döneminde yapılan kalıcı sabit yatırım bedellerinin davalılardan ayrı ayrı tahsiline, birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı davası ise davacı ... davalı'dan taşıt tanıma sisteminden doğan cari hesap alacağının tahsili, davacı ait taşınmaz üzerindeki davalı lehine tesis edilen ipoteğin fekki, davalı verilen teminat mektubu ile boş çekin iadesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece asıl davanın davalı ... ve davalı ... yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne; birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı davasının davalı ... yönünden reddine, davalı ... yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne; birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı davasındaki tüm taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davacı birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davalı ... Anonim Şirketi vekili, asıl ve birleşen davalarda verilen kararlara yönelik olarak; asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davalı, birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davacı ... .... Ltd. Şti. vekili birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı davasına verilen karara yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dosyanın incelenmesi neticesinde; birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında ileri sürülen sabit yatırım alacağına ilişkin davalı ... vekilince cevap dilekçesi ile süresinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu, mahkemenin █████/2012 ve █████/2013 tarihli celse ara kararları ile; davalı ...'in zamanaşımı def'inin incelemelerden sonra değerlendirilmesine karar verildiği halde, sonraki celselerde zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı hususunda bir ara karar oluşturulmadığı gibi, gerekçekeli kararda da bu yönde değerlendirme yapılmadığı anlaşılmış olup, birleşen davada davalı ... vekilinin istinaf başvuru bu yönden haklı bulunmuştur.

Birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında; davacı ...'in dava dilekçesinde; davalıdan 72.144,00-TL taşıt tanıma sözleşmesinden doğan alacağını talep ettiği, ayrıca davalı şirkete verdiği teminat mektubu ile boş çekin iadesini istediği, yine İstanbul ili, Bağcılar ... Köyü, ... ada, 13 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı lehine mevcut 700.000,00-TL limitli ipoteğin fekkini talep ettiği görülmüştür.

Mahkemece davacı ...'in davacıya dava tarihi itibariyle borcu bulunmadığından bahisle ipoteğin fekkine karar verilmiş ise de; dava konusu taşınmazın tapu kaydı ve ipotek resmi senedinin celbedilmediği, ipoteğin teminat altına aldığı borcun davacı ...'in borcu mu olduğunun, yoksa davalının üçüncü kişilerden olan olan alacaklarının mı teminat altına alındığının, buna göre ipoteğin kaldırılması koşullarının oluşup oluşmadığının yerinde tartışılıp değerlendirilmediği anlaşılmış, birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davalı ... vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde bulunmuştur. Yine birleşen davada davacı vekilinin teminat mektubunun iadesi istemi bakımından dava dilekçesi ile harç ikmali yapmamış olduğu, mahkeme ara kararına istinaden sunduğu █████/2022 tarihli dilekçede ise "Dava konusu teminat mektubu hakkında Mahkemece bidayette tedbir kararı verilmiş ve yargılama sırasında süresi sona erdiğinden hükümsüz kaldığı anlaşılmıştır. Bu talep, konusuz kaldığından karar verilmesine yer yoktur." beyanında bulunduğu, bu durumda mahkemece harcı tamamlanmış bu talep bakımından, Harçlar Kanunu 30,32 maddeleri kapsamında dosyanın işlemden kaldırılmasın, yasal süre içerisinde harç tamamlanarak yenileme yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekip gerekmediğinin değerlendirilmemesi, aksine bu talep bakımından davanın kabulüne karar verilerek davacı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğu gibi, bu kabule göre dahi teminat mektubunun süresinin dolması nedeniyle hükümsüz hale geldiği tarafların kabulünde olduğuna göre, talep bakımından dava konusuz kalacağından, dava tarihinde sürenin dolup dolmadığı, davacının bu talebinde dava tarihi itibariyle haklı olup olmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmamış olması da doğru görülmemiş, birleşen davalı vekilinin bu yöndeki istinafı haklı bulunmuştur.

Sonuç itibariyle; asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davacı birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusu ile birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında dosyasında davalı vekilinin istinaf başvurularının yukarıdaki sebeplerle kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a4,a6 maddeleri uyarınca kaldırılmasına, taraf vekillerinin asıl ve birleşen davalara yönelik diğer istinaf sebeplerinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Asıl ve birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında davacı birleşen İstanbul 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ███████ esas sayılı dosyasında davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusu ile birleşen İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında dosyasında davalı vekilinin istinaf başvurularının KABULÜ ile;

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ███████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf talep edenler tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde yatıran taraflara iadesine,

4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği İİK'nın 36/5 maddesi uyarınca icranın geri bırakılması için yatırılan teminatın talep halinde teminatı yatıran ilgili tarafa iadesine,

6-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,

7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.