Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin, ticari kredi alacağının rehinle temin edilmediği gerekçesiyle verilen ihtiyati haciz kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir bankanın ticari kredi borcundan kaynaklanan yaklaşık 4.18 milyon TLlik alacağının teminatsız olduğu gerekçesiyle müteselsil kefiller aleyhine ihtiyati haciz talebinde bulunmasını ve bu talebin ilk derece mahkemesince kabulünü konu almaktadır. Kefillerin, borcun 51.8 milyon TLlik ipotekle teminat altına alındığı ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı itirazlarına rağmen, ilk derece mahkemesi alacağın rehinle temin edilmediği kanaatiyle ihtiyati haciz kararını sürdürmüş ve itirazı reddetmiş, bu durum kararın istinaf edilmesine yol açmıştır.
T.C.DENİZLİBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ...KARAR NO : ...KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026 (Ek Karar) NUMARASI : ...D.İş ... KararİHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN : ...VEKİLİ : Av.... ...KARŞI TARAF : 1- ... ... 2- ... ... 3- ... ...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : İhtiyati HacizG.KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına yönelik, aleyhine ihtiyati haciz istenilen tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: İhtiyati haciz talep eden vekili başvuru dilekçesinde özetle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı banka vekili dilekçe ekinde suret(ler)i yer alan Genel Kredi Sözleşmesi/sözleşmeleri uyarınca kredi lehtarı ... Tarım Ürünleri İhracat İthalat Sanayi Ticaret Ltd Şti arasında imzalanan ticari kredi sözlemesi ve kredi limit artırım sözleşmesi akdedildiği, krediden kaynaklanan ve hesabın kat edildiği tarihi itibariyle müteselsil kefil..., ..., ... için ihtarnamenin keşide edildiği 05.11.2025 tarihi itibariyle 4.183.490,52 TL alacaklarının ödenmesi için gerek kredi lehtarının, gerekse karşı tarafın sözleşme(ler)de belirtilen adreslerine noter kanalıyla keşide olunan ihtarnamelerin usulünce tebliğe çıkarıldığı ve tebliğ olunduğu, ancak tanınan sürede ihtarname ve hesap özetinde belirtilen alacaklarının karşı tarafça ödenmediği, alacağın herhangi bir rehin ile teminat altına alınmadığı, karşı tarafın mallarını kaçırma çabası içinde olduklarından bahisle, kat edilmekle muaccel hale gelen ve rehinle de temin edilmeyen alacaklarının tahsilinin temini bakımından 4.484.169,09 TL tutar üzerinden, karşı tarafın taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati Hacze İtiraz Eden/Karşı taraflar vekili itiraz dilekçesinde ve mürafaa duruşması beyanında özetle; Müvekkili borçluların ...Tarım Ürünleri İhracat İthalat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'nin alacaklı bankadan kullanmış olduğu ticari kredinin kefilleri olduğunu, kullandırılmış olan kredinin teminatı olarak şirketin bulunduğu adresteki taşınmaz üzerine 51.840.000 TL tutarlı ipotek tesis edildiğini, ipotek tesis olunmasına rağmen ihtiyati haciz başvurusunda bulunulduğunu, alacaklı bankanın 4.183.490,52 TL alacağı için ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, taşınmazın kıymet takdirinin yapıldığını, alacağın rehinle temin edilmiş olduğundan itiraz başvurusunun kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince █████/2025 tarihli kararı ile; tüm dosya içeriğine göre, alacağın rehinle temin edilmemesi nedeniyle, İİK'nın 257. maddesinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının gerçekleştiği gibi, aynı kanunun 258. maddesinde hüküm altına alınan yaklaşık ispat kuralı da gözetildiğinde, İİK'nın 257. ve devamı maddelerindeki yasal koşulların mevcut olduğu gerekçesi ile; "1)İhtiyati haciz talep edenin, karşı(borçlu) taraftan alacaklı olduğu, alacağın muaccel(vadesi gelmiş) olup, rehinle de temin edilmediği yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlandığından, İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN, İİK'nın 257. Maddesi gereğince, KISMEN( 4.183.490,52TL üzerinden) KABULÜNE, alacaklı tarafın fazlaya (4.484.169,09 - 4.183.490,52=300.678,57 TL'ye) ilişkin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE,a)4.183.490,52 TL alacak tutarı ile sınırlı olmak(taşkın/aşkın hacze mahal verilmemek) koşuluyla, İİK'nın 259/1. maddesi gereğince, ihtiyati haciz talep eden hacizde haksız çıktığı takdirde, borçlunun ve üçüncü şahısların bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK'nın 84. ve devamı maddeleri gereğince; alacak miktarı üzerinden Mahkememizce takdir olunan %15 oranına göre hesaplanan 627.523,578 TL teminat(HMK'nun 87. maddesi gereğince nakdi teminat veya süresiz ve kesin banka teminat mektubu) ihtiyati haciz isteyen tarafından Mahkememiz veznesine yatırılmak/sunulmak koşuluyla, müteselsil kefiller(karşı taraf) ... (...), ...(...), ...(...)'ın menkul(taşınır) ve gayrimenkul(taşınmaz) malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının, İİK'nın 257 ve devamı maddeleri gereğince, İHTİYATEN HACZİNE," dair karar verilmiş, karara karşı taraf vekilince itiraz edilmiştir.İlk Derece Mahkemesince duruşmalı yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu █████/2026 tarihli ara karar ile; ihtiyati haciz kararının maddi hukuka ve usul hukukuna uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirir herhangi bir neden bulunmadığı gerekçesi ile; "İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin ihtiyati hacze itirazının (ihtiyati haczin kaldırılması) REDDİNE," dair karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ:Karşı taraf vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: İhtiyati haciz kararına itiraz dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, alacaklı bankanın alacağı, rehinle temin edilmiş olduğundan, hatta alacağın yaklaşık 13 katı kadar rehin bulunmakta iken ayrıca müvekkiller aleyhine ihtiyati haciz başvurusu haksız ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme, TBK 586. Maddede ifade olunan "alacaklı borçluyu takip etmeden ve taşınmaz rehninin paraya çevirmeden kefili takip edebilir" hükmünü gerekçe göstererek, itirazlarını reddettiğini, sayın mahkeme, "alacaklının takip yapma hakkı" ile "alacaklının dehinle temin edilmiş olan alacağına ihtiyati haciz talep edebilme hakkının" birlikte kullanılıp kullanılamayacağını tartışmadığını, İİK madde 257'de, ihtiyati haczin koşullarından bir tanesi açık olarak "alacağın rehinle temin edilmemiş olması" olarak ifade edildiğini, oysa, alacaklı bankanın alacağı kredi ilişkisine dayanmakta olup, alacağı rehinle temin edilmiş olduğunu, bu nedenlerle başvurusunun kabulü ile .... Ticaret Mahkemesinin ... D.İş...Karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekillik ücretinin alacaklı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: İhtiyati haciz kararı usul ve yasaya uygun olduğunu, itiraz eden borçluların istinaf başvurusunda belirtmiş olduğu nedenlerin kabulünün mümkün olmadığını, İİK m.257 uyarınca ihtiyati haciz için aranan şartların somut olayda mevcut olduğunu, rehin bulunmasının alacaklının ihtiyati haciz talep etmesine mutlak bir engel teşkil etmeyeceğini, ihtiyati haciz, alacağın güvence altına alınmasına yönelik geçici bir hukuki koruma olup, mükerrer tahsil sonucunu doğurmayacağını, bu nedenlerle istinaf başvurusunun reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;Talep, genel kredi sözleşmesi kapsamında kredi lehdarına kullandırılan krediye ilişkin alacağın tahsilini teminen müteselsil kefiller aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle talebin kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı müteselsil kefiller vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkemece duruşmalı olarak değerlendirme yapılarak itirazın reddine karar verilmiş; itirazın reddi kararına ilişkin olarak ise müteselsil kefiller vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir. İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir. İİK'nın 258/1. maddesi ise; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' hükümüne yer verilmiştir. Buna göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıslarda olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarını haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise, ancak borçlunun muayyen yerleşim yeri mevcut değil ise, borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da kaçar veyahut bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir.Dosyanın incelenmesinde; asıl borçlu şirket ile alacaklı banka arasında 26.10.2022 tarihinde 13.500.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesinin imzalandığı, istinaf yasa yoluna başvuran müteselsil kefillerin de müteselsil kefil sıfatıyla iş bu sözleşmelerde imzasının bulunduğu, anılan sözleşmeler uyarınca asıl borçlu şirkete kullandırılan ticari kredilerin ödenmemesi üzerine, hesabın kat edilerek asıl borçluya e-tebliğ yolu ile; müteselsil kefil ...ya, .....'ya ve ...'e usulünce tebliğ olunduğu ve buna rağmen tanınan atifet süresinde borcun ödenmediği anlaşılmıştır.Kredi hesabının kat edilmesi, kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın muacceliyeti için yeterli olup ayrıca kefillere ihtarın tebliği şartı aranmaz. Asıl borçluya gönderilen ihtar, borçlunun temerrüdünün yanı sıra, TBK’nın 586. maddesinde öngörülen müteselsil kefilin takibi koşullarının gerçekleşmesi bakımından gerekli bir unsurdur. TBK'nın 586. maddesine göre asıl borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehni paraya çevrilmeden kefil aleyhine takip yapılması mümkün değilse de, borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması halinde kefil aleyhine de takip yapılabilir. Kefile ihtarın tebliği ise aynı şekilde kefilin temerrütü için gerekli olup, tebliğ edilmemiş olması halinde takip tarihi itibariyle kefilin temerrüte düştüğü kabul edilir. Bankaca hesabın kat edilmesi ve asıl borçlu ile müteselsil kefillere gönderilen kat ihtarının sonuçsuz kalması nedeniyle anılan madde kapsamında kefillere karşı talepte bulunulması yerindedir.İİK.'nın 45. maddesine göre, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflâsa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflâs veya haciz yolu ile takip edebilir. Anılan hüküm, asıl borçlu ile ilgili olarak düzenlenmiş olup, alacağı rehinle temin edilen bir kimsenin “rehni veren” hakkında doğrudan doğruya genel haciz yolu ile takibe geçmesini önlemekte ve rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tâbi şahıslardan olsa bile, alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğini düzenlemektedir. Buna göre, İİK'nun 45. maddesi asıl borçlu için getirilmiş bir kural olup, müteselsil kefiller hakkında uygulanmaz. Rehin, müteselsil kefilin, kendi kefaletinin teminatı olarak verilmişse, müteselsil kefil asıl borçlu konumuna geleceğinden İİK. 45. maddesi artık müteselsil kefil hakkında da uygulama alanı bulacaktır. İpotekler sadece bu ipotek miktarı kadar asıl borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine engel ise de, TBK'nın 586/1. maddesi uyarınca kefiller hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. Başka bir deyişle, kredi sözleşmesi kapsamında ipotek verilmiş olması halinde İİK'nın 45. maddesi gereğince, kendi borcu için teminat vermeyen kefil ile ipoteği aşan kısım yönünden asıl borçlu ve kefiller hakkında iflas veya haciz yoluyla takip başlatılması mümkündür. Anılan nedenlerle ihtiyati hacze itiraz eden müteselsil kefiller olup, hesap kat ihtarının düzenlenerek asıl borçluya tebliğ olunduğu, ipoteğin asıl borç dışında kefaleti de karşılamadığı, kefalet limiti aşılmadan ihtiyati hacze karar verildiği, yapılacak tahsilde tekerrür olamayacağı ilkesinin göz önüne alınarak işlem yapılacağından, muteriz müteselsil kefiller vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, muteriz müteselsil kefiller vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş Esas sayılı dosyasında verilen █████/2026 tarihli ek karara karşı, aleyhine ihtiyati haciz istenenler vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-İstinaf başvurusunda bulunanlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.█████/2026 ...Başkan...Üye...Üye...Katip... Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.