Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin, kargo taşımacılığı sırasında kaybolan ve icra takibine konu edilen 100.000 TLlik senedin banka tarafından istirdadı davasına ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki belge, tahsil için bankaya teslim edilen ancak kargo taşıması sırasında kaybolduğu iddia edilen 100.000 TL bedelli bir senedin geri alınması (istirdat) talebine ilişkin bir istinaf incelemesidir; davacı banka, kayıp senedin iptali için dava açılıp ödeme yasağı alınmasına rağmen davalı tarafından icra takibine konulduğunu belirterek senedin iadesini isterken, davalı ise senedi iyi niyetli ve meşru hamil olarak ciro yoluyla edindiğini, kayıp iddiasından haberdar olmadığını ve icra takibinin iptal davasından önce başlatıldığını ileri sürerek davanın reddini talep etmekte ve taraflar arasındaki senedin zayi olması ile icra takibine konu edilmesi durumlarını içeren hukuki ihtilafı değerlendirmektedir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ███████ - ████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : ███████ (KABUL KALDIRMA )KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2023ESAS-KARAR NO : ████████ E - ████████ KDAVANIN KONUSU : İstirdat KARAR TARİHİ : █████/2026YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve Asli Müdahil vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili; keşidecisi ..., Lehdarı ... ve son cirantası ... İnşaat Malzemeleri San.ve Tic.Ltd.Şti olan 0004573819 nolu , 08.08.2022 keşide 30.10.2022 vade tarihli 100.000,00-TL bedelli 1 adet senedin tahsil edilmek üzere müvekkili bankanın Görele Şubesine verildiğini, Görele Şubesi tarafından tahsil şubesi olan E-5 Beylikdüzü /İSTANBUL şubesine tahsile esas olmak üzere kargo edilen senedin ... kargo firmasında taşıma esnasında kaybolduğunu, Beylikdüzü İstanbul şubesi tarafından, senedin içerisinde bulunan kargo zarfının yırtık ve içerisinde gönderi olmadığı tespit edilerek, kargo görevlisi ve şube personeli arasında tespit ve teslim tutanağı düzenlendiğini ve yırtık ve boş kargo zarfın kargo görevlisine teslim edildiğini, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamayan senet için Görele Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E. Sayılı dosyası üzerinden zayi nedeni ile senet iptal davası açıldığını, dava konusu senet hakkında ödemeden men yasağı verildiğini, davanın açılmasını müteakip davaya konu senet hakkında İstanbul 18.İcra Müdürlüğü'nün ██████████ E. Sayılı dosyası üzerinden senet borçlusu ... hakkında yasal takip başlatıldığını Görele 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce müvekkili bankaya istirdat davası açmak üzere TTK. 758. Maddesi gereğince 2 hafta süre verildiğini, davaya konu senet tahsile esas olmak üzere 17.10.2022 tarihinde Görele Şubesince teslim alındığını, Görele Şubesince 27.10.2022 tarihinde ... kargo Görele Şubesine PA633399 PÖ AT kodu ile teslim edildiğini, Kargo zarfının ... Kargo Yakuplu Şubesince 31.10.2022 tarihinde müvekkili bankanın E-5 Beylükdüzü / İSTANBUL şubesine teslim edilmeye çalışıldığını, şube güvenlik görevlisince kargo zarfının yırtık olduğunun görüldüğünü, şube yetkilisine bilgi verildiğini, zarfın kontrol edildiğini ve içerisinde senet olmadığı görüldüğünü, senedin 09.11.2022 tarihinde davalı ... tarafından icra takibine konu edildiğini, senet borçlusu ... tarafından İstanbul 22.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E. Sayılı dosyası üzerinden takibe itiraz edildiğini belirterek İstanbul 18.İcra Müdürlüğü'nün ██████████ E. Sayılı dosyası üzerinden takibe konu edilen Keşidecisi ... , Lehdarı ... olan 0004573819 nolu , 08.08.2022 keşide 30.10.2022 vade tarihli 100.000,00-TL bedelli senedin müvekkili bankaya istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalı vekili; dava konusu senedin, İstanbul 18. İcra Dairesi'nin 2022 / 28500 E. s.lı dosyası ile icraya konulduğunu, senet aslının icranın kasasında olduğunu, müvekkilinin dava konusu senedin iyiniyetli meşru hamili olduğunu, senedi para alacağına karşılık senedin arkasında cirosu olan ...’ den ciroyla aldığını, senette, ilk ciro ... sonraki ciro ... İnş. Malz. Harf. San.ve Tic. Ltd. Şti., sonraki ciro ... ve onlardan sonra müvekkilinin cirosunun bulunduğunu, senedin ödeme tarihi olan 31.10.2022'de açılmış bir senet iptali davası olmadığını, senedin 09.11.2022 tarihinde icraya konulduğunu, Görele 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin, 2022 / 598 E. sayılı dosyası ile senet iptali davasının ise 21.11.2022 tarihinde açıldığını, Müvekkilinin senedin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğu olmadığını, müvekkilinin tacir olmadığı için ticari defter tutma veya basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü de olmadığını, senedi para alacağına karşılık senedin arkasında cirosu olan ...’ den ciroyla aldığını, davacının, dava açmadan önce dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadan işbu davayı açtığından, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, müvekkilinin, dava konusu senedi, kötü niyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiği ispat edilmediğinden, senedin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğu olmadığından, senedin kayıp veya çalıntı olup olmadığını bilmesi mümkün olmadığından, senedin illetten mücerret olma özelliği olduğundan, ciro silsilesi bozulmadığından, senet kambiyo vasfında olduğundan, müvekkilinin şahıs olduğu için ticari defter tutma yükümlülüğü olmadığından, tanık dinlenmesine muvafakati olmadığından, araştırılacak başkaca bir husus kalmadığından ve davacının iddiaları gerçeği yansıtmadığından davanın esastan reddine, davacının, davaya konu senedin bedelinin %20 si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece; dava konusu senedin önceki hamilin davacı olduğunu gösterir bir işaret bulunmadığı gibi davacı yanın bu yoldaki iddiasını ispat için herhangi bir delil ibraz edemediği, bu durumda, davanın açıklanan niteliği ve davacının senedin meşru hamili iken yitirildiğine dair iddiasını ispat edemediği gibi davalının söz konusu senedi kötü niyetli iktisap ettiğini de ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine davalı tarafça her ne kadar kötü niyet tazminat talebinde bulunulmuş ise de, tedbir kararının, hükmedilen teminatın ödenmemesi nedeniyle icra müdürlüğüne bildirilmediği, bu haliyle tazminat talebinin yasal koşulları oluşmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiş hükme karşı davacı vekili ve asli müdahil tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİ I-)Davacı vekili; keşideci tarafından davaya konu senedin tahsili için müvekkiline verildiğini, kargo sırasında zayi olduğunu, senedin banka sistemine alındığına dair kayıt bulunduğunu, ekran görüntüsünün atıldığını, teslim sırasında zarfın açık , yırtık ve içerisinin boş olduğu anlaşılarak Kargo görevlisi ile tutanak düzenlendiğini, bankanın iddiasını ispat ettiğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.II-)Asli Müdahil vekili; dava konusu 30.10.2022 vade tarihli 100.000,00-TL bedelli senedin 17.10.2022 tarihinde tahsil edilmek üzere bankaya kayıtlarına alındığı bizzat kayıtları ile tespit edildiğini, çift imzalı ekran görüntüsünün sunulduğunu, bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık konusunun takibe dayanak senedin davacının rızası hilafına elinden çıkıp çıkmadığı, senedi elinde bulunduran hamil davalının iyiniyetli olup olmadığı, buna göre davacının senet bedelinin istirdadını talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, 6102 sayılı TTK’nın 758. maddesi uyarınca senet istirdadı istemine ilişkindir.Davacı banka tarafından dava konusu senedin, tahsil şubesine gönderilmek üzere kargoya verildiğini, ancak kargo ile taşınması sırasında bankanın hamili olduğu senedin çalındığını ve davalının eline geçtiğini, davalının da senedi iktisabında kötü niyetli olduğunu ileri sürmüş, davalı ise çeki para alacağına karşılık dava dışı ... adlı kişiden ciro yoluyla devraldığını savunmuştur. Dava konusu senet incelendiğinde, keşidecisi ... lehdarı ... cirantalar ... İnş. Malzemeleri San. Ltd.Ş. .... ve son ciranta davalı ... █████/2022 keşide █████/2022 vade tarihli 100.000,00 Tl bedelli olduğu görülmüştür. 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesinde "Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse son ciroyu imzalayan kişi, poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, birinci fıkrada yazılı hükümlere göre hakkı anlaşılan yeni hamil, ancak poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır bir kusur bulunduğu takdirde o poliçeyi geri vermekle yükümlüdür..'' hükmü düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca ispat yükü, senedin yetkili hamili olduğunu ve senedin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının senedi kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir. Davacı bankanın senette cirosu bulunmadığı ancak dosyaya sunulan banka kayıtlarından senedin 27 ███████ tarihinde banka kayıtlarına alındığı ekinde senedin suretinin bulunduğu ve senedin kargo teslim tutanağının sunulduğu , kargo ile tahsil şubesine gönderildiği kargo sırasında zayi olduğu, ayrıca dosya kapsamında mevcut kargo firması görevlisi ve banka şubesi görevlilerince tutulan tutanağa göre davacı bankanın elindeki senedin rızası hilafına elinden çıktığı kanaatine varılmıştır. Dosya kapsamında mevcut delillerden aksi yönde bir bilgiye rastlanılmadığı gibi davalının da aksi yönde bir savunması olmamıştır. Bu durumda davacının, davalının senedi kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir. Bununla birlikte davalının senedi edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü senedin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır. HMK'nın 165/1.maddesinde; "Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir." hükmü yer almaktadır. Somut olayda ceza yargılamasındaki maddi durum tespiti hukuk yargılamasını doğrudan etkileyecektir. Nitekim TBK'nın 74.maddesi gereğince, ceza hükmünün mahkumiyet kararındaki olayın oluş şekli ile hukuk hakimi bağlıdır. Dosya kapsamı incelendiğinde dava konusu edilmeyen farklı senetlerin de benzer ciro silsileleriyle ara ciranta ... adlı kişiye geçtiği ve anılan bu kişi hakkında ve davalı hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda senet elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, benzer mahiyette hırsızlık yoluyla elden çıkan senetler benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu edildiği iddiasıyla yürütülen hazırlık soruşturması dosyasının derdest olduğu Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığına yazı cevabından anlaşılmaktadır. Davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu senedi yeterli araştırmayı yapıp yapmadığı iktisabında ağır kusurlu olup olmadığı hususu üzerine durularak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.Bu nedenlerle, hukuk yargılamasını doğrudan etkileyecek nitelikte görülen, ceza yargılamasına ilişkin dosyanın sonuçlanmasının beklenmemesi HMK'nın 353/1-a-6.maddesi kapsamında "davanın esasıyla ilgili gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden" karar verilmesi sonucunu doğurduğundan davacı vekilinin ve asli müdahilin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK.'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve Görele Cumhuriyet Savcılığının ████████ ve Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığının ██████████ sayılı soruşturma dosyalarının sonucunun beklenmesi için dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı ve Asli Müdahil ... İnşaat Malz. Harfi San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;Ankara 5. Asliye ticaret Mahkemesi ████████ Esas, ████████ Karar, █████/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA,2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde yatırana İADESİNE,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ¸e-imzaÜye ¸e-imzaÜye ¸e-imzaKatip ¸e-imza NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."