Bölge Adliye Mahkemesince, factoring şirketine temlik edilen çekin bedelsiz kısmı nedeniyle ileri sürülen şahsi defilere ilişkin ihtiyati tedbir kararının istinaf incelemesi.
Özet: İlk derece mahkemesi, davacının bir factoring şirketi tarafından tahsil edilmeye çalışılan çekin bedelsiz olduğunu iddia ederek açtığı menfi tespit davasında sunduğu yaklaşık ispatı yeterli bularak, icra takibine konu çek bedelinin 11.276,59 TLlik kısmı ile ferilerinin takip alacaklısı factoring şirketine ödenmemesi yönünde, teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı vermiş; bu kararında borçlunun temel ilişkiden doğan şahsi defilerini, alacağı lehtardan temlik alan factoring şirketine karşı da ileri sürebileceği (TBK m.188/1 ve 6361 sayılı Kanun m.9/2) gerekçesini esas almıştır; davalı factoring şirketi ise istinaf dilekçesinde, 6361 sayılı Kanunun 9/3 maddesi uyarınca şahsi defilerin factoring şirketlerine karşı ileri sürülemeyeceğini ve kendisinin iyi niyetli hamil olduğunu belirterek tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
T.C. ....... BAM ........ HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:..../...-...../....
T.C......BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ...... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ..../....KARAR NO : .../....T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE :KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : .NUMARASI : .../....-.../...DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVANIN KONUSU : İhtiyati TedbirKARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : .............. Asliye Ticaret Mahkemesinin... tarih, .../...-.../.. D.İş-Karar sayılı dosyasının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP:Davacı vekili dilekçesi ile: davalı takip alacaklısı faktoring şirketi tarafından; .... ..... İcra Müdürlüğünün...../.... E. sayılı dosyası üzerinden; 30.06.2020 günlü......... seri numaralı, 25.000-TL lik TEB çeki ile ilgili ihtiyati haciz istemli takip başlatıldığını; esas takibin henüz kesinleşmediğini ve fakat ihtiyati hacize konu çek bedelinin, müvekkili firma tarafından ihtiyati haciz esnasında, icra tehdidi altında dosyaya yatırıldığını, mezkur çekle ilgili ve bu çek dışında 3 adet çek için daha, çekin lehtarı ........... Tic. A.Ş. aleyhine, takip öncesinde, ..... ATM'nin ..../.... E. sayılı dosyası üzerinden tedbir talepli menfi tespit davası taraflarınca açıldığını ve mahkemece davanın yaklaşık ispatının taraflarınca sağlandığı yönünde kanaat oluşarak, toplam 4 adet çek için; lehdar ............ Tic. A.Ş. yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve ilgili çeklerin lehdar yönünden ödemeleri durdurulduğunu, davalının davaya konu çekle ilgili, kanun ve yönetmeliğe aykırı olarak temlik almış olup; kötü niyetli olduğunu, davalı firmanın, temlik aldığı mezkur çekle ilgili; dayanak fatura/mal teslim belgesi vs diğer belgelere haiz durumda olmadığını, taraflarına bu çek bedeli kadar mal teslim edilmediğini, takibe ve haliyle huzurdaki davaya konu edilen çekin 11.276,59 TL'lik kısmı bedelsiz olduğunu, çekin 11.276,59 TL'lik kısmına ilişkin tedbir talep ettiklerini, bu miktar yönünden; depo kararı verilmesini ve bedelin tedbiren takip alacaklısına ödenmemesini, mahkemece kararlaştırılacak depo bedeli /teminat karşılığında .... ..... İcra Müdürlüğünün .../.... E. sayılı takip dosyası alacağının 11.276,59 TL'lik kısmı ve bu kısma denk gelen (takip giderleri,faiz,vekalet yönünden) ferilerinin tedbiren alacaklıya ödemesinin durdurulmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ;Mahkemece, 21.07.2020 tarihli ek karar ile somut olayda, davacı vekilinin .... ..... İcra Müdürlüğünün .../.... esas sayılı dosyasında borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemece ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine karar verilebileceği, dava dilekçesi, ekli belgelerle ile ihtiyati tedbir için yaklaşık delil olarak yeterli olduğundan bahisle icra takip dosyasına depo edilen paranın 11.276,59 TL'lik kısmı ve ferilerinin dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi yönündeki talebinin İİK 72/3. maddesi gereğince teminat mukabilinde kabulüne karar verildiği görülmüştür. 05.10.2020 ek kararı ile, 6361 sayılı yasanın 9/3 maddesi hükmünün uygulama yeri bulunmadığı anılan kanunun 9/2 maddesi hükmünün ve dolayısıyla 6098 sayılı TBK'nın 188/1 maddesi hükmünün uygulanması gerektiği, buna göre borçlu önceki alacaklısına karşı aralarındaki temel hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi defileri alacağı önceki alacaklıdan faktoring sözleşmesi çerçevesinde temlik alan faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceği, bu durumda itiraz eden borçlu, çekin lehtarına karşı aralarındaki temel hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi defileri alacağı lehtardan faktoring sözleşmesi çerçevesinde temlik alan faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceği, .... ..... İcra Müdürlüğünün █████████ esas sayılı dosyasında borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemece ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine karar verilebileceği, dava dilekçesi, ekli belgelerle ile ihtiyati tedbir için yaklaşık delil olarak yeterli olduğundan bahisle tedbire itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; 6361 Sayılı Yasanın 9/3 maddesi uyarınca şahsi defilerin faktoring şirketlerine karşı ileri sürülemeyeceği belirtildiği, davacının faktoring işleminin tarafı olmadığı takibe konu çekte keşideci sıfatı ile kambiyo borçlusu olduğu, temel ilişkiden doğan şahsi defilerin faktoring şirketlerine karşı ileri sürülemeyeceği, şirketin bile bile borçlunun zararına hareket ettiğine ilişkin dosyada bir delil bulunmadığı, iyiniyetli hamil olduğu bu nedenlerle tedbir kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle ilk derece mahkeme kararının kaldırılması istemli istinaf edilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Talep, İİK 72/2 maddesi kapsamında menfi tespit davası öncesinde yapılabilecek icra takiplerinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İhtiyati tedbir kararlarına karşı itiraz sebepleri HMK 394. maddede düzenlenmiş olup borçlu ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. Davalı vekilinin itiraz sebepleri HMK 394. maddesinde sayılan itirazlardan olmadığı gibi davacı-alacaklı davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi yeterlidir. İİK 72/2. madde gereği icra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre mahkeme kararı ve gerekçesi yerinde olup davalı Mng Faktoring A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davalı ................... vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNEHarçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL istinaf karar harcından peşin alınan 54,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde davalıya iadesine, HMK’nın 359/3. maddesine göre kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. █████/2021 Başkan e-imzaÜye e-imzaÜye e-imzaKatip